lxxj
Oportet̉ etiā cognoſcere ipſum malumvt poſſis effugere ¶ B Dico ꝙ primo neceſſe eſt vt om bonum cognoſcamus. vt de bonis meliora. et de melioribus optima eligere ſciamus. verū omnebonū aūt eſt bonum vie aut bonū patrieDe bono vie d̓r. omne datū optimū. debono patrie ſubdit̉. omne donū ꝑfectū qꝛꝑfecto nulla poſſibilis eſt fieri addito. jtēBonū vie ē triplex ſcꝫ bonū nature. bonum fortune. et bonū gratie. ſiue ſit gratie gratū facientis. ſiue gratie gratis date. In primo genere cōtinent̉ omnes vires ⁊ potentie aīme. et membra corꝑalisſubſtantie In ſcd̓o cōtinent̉ omnes diuitie. In tercō vero genere cōtinent̉ om̄esſciētie. et omēs alie gratie. prima ſūt bona. ſcd̓a ſunt meliora. er tercia ſunt optima. ẜm ꝙ optimum dici poteſt in via. etideo dicit optimū. vt dum ſuꝑlatiuū ponit̉. poſitiuū et comꝑatiuū intelligat̉ Nāſemꝑ comꝑatiuū ſignat rem ſui poſitiui.cum magis aduerbio. et ſuꝑlatiuū eū ſignat cū valde aduerbio teſte priſciano.Bonū aūt patri⁊ nō eſt niſi vnū et illuoeſt ſummū. infra ſe cōtinens om̄e bonumet ideo nō ſuꝑlatiuū qd̓ importat diſtinctōem bonoꝝ. ſed poſuit hoc nomen perfectū qd̓ ē nomen ſignificās omnē cōplementū. eo ꝙ ꝑfecto nullū poſſit fieri additamentū. cui em̄ aliqͥd addi poteſt vtiqꝫꝑfectū nō eſt. Scd̓o debet homo cognoſcere fontale principiū om̄is boni. et hoceſt qd̓ d̓r de ſurſū deſcendens a patre luminū ⁊c̄. Deſcribit̉ aūt hoc principiū vtſublimiſſimū. vt benigniſſimū. et vt p̄clariſſimū. et vt incōmutabiliſſimū. cū adiūgit Apud que nō ē trāſmutatō nec viciſ.obumbratō ¶ C Tercō debet homo cognoſcere impedimentū om̄is boniEt hoc ē triplex ſcꝫ praua locuto oris. nequicia cordis et immundicia corꝑis ſiueoꝑis. praua locutō oris cū d̓r. Sit oīs hōvelox ad audiēdū. tardꝰ aūt ad loquēdūNota ꝙ nō dic̄ ꝙ hō nō loquat̉ qꝛ nō loqͥ
dum loquendū eſt peccatū eſt. ſed dic̄ ꝙtarde loquendū ē. et ad hoc triplex eſt ratio. Prima rato que ē Bern̄. talis ē. nācōſtat ꝙ natura dedit homī duas aures.ſed os tantū vnum. et conſtat ꝙ non fruſtra hoc fecit. ergo hoc docere voluit vtſaltē in duplo magis audiat qͣꝫ loquaturSecunda ratio eſt talis. Aures ſunt facte ſemper aperte. ip̄a oꝑatōne nature etnullo obſtaculo obuiante. ſꝑ ſint ad audiendū parate. ſed lingua nō ſolū vnumſed duplex habet clauſtrū. vnū dentiū. alterū labioꝝ. vnde quaſi monacha ī clauſtro eſt collocata. Non ergo ſic ad loquēdū nec audiendū debet eſſe parata. Michee. vij. Cuſtodi clauſtꝝ oris tui inſinuante ip̄a natura Tercō ratō eſt etiā naturalis. Nam cū natura om̄ia ſapiēter efficiat et ꝓpter finē om̄ia faciat. tranſgreſſor eſt diuine inſtitutōnis qui de ſuis mēbris aliud facit quā ip̄a natura inſtituit.Sed cōſtat ꝙ natura quaſi om̄ibus animalibꝰ auditū dedit. ſed loquelā ſoli creature ratōnabili tribuit. ergo ip̄o facto legem inſtituit. vt p̄ter illa verba que ſuntratōnis homo loqui nō velit vn̄ Apl̓usCollo. iiij. Sermo veſter in gratia ſemperſale ſit conditus ¶ D Secundum impedimentū notatur ibi et tardusad iram. et ideo tardus dicit. quia ꝑ zelūdebet quis cū expetit iraſci peccatis. vetatur aūt homo iraſci. qꝛ ira ſi p̄ualet aīeperturbat ſapiētiam. vn̄ dicit̉ ꝓuer. Irain ſinuſtulti reqnieſcit. qꝛ nō cito tranſitſicut a ſapiente. ſi aliquando iraſcatur.Impedit enim ira animum ne poſſit cernere verum. vnde Phūs docet O pponentem vt reſpondentem perducat adiram. vt dum fuerit commotus neſciatreſpondere. Secundo ira tollit iuſticiam. vt d̓r in Cano. Ira veri iuſticiā deinō operatur. et dicit dei. qꝛ ſepe videturhominibus ꝙ homo iratus iuſticiam faciat. cū non iuſticiā. ſed potius crudelitatem exerceat. Non eſt enim dei iuſticia
n ij