LiberI
a ¶ Porro doctrinā oēm ſeub poſitionē temere aſſerētē ac vertentē in dubium ꝙ ſubſt
otia anime rationalis ſeu intellectiue vere ac per ſe humanicorporis non ſit forma velut
lum hoc de corpore mortuo qͣꝫ de vluo manaſſe. Itemdetrahit figure hic poſite vt. sͣ. dixi. Item detrahit fidei Ioh̓. euangeliſte qͥ vltimus euangeliū ſuū ſcribensnotabiliter expreſſit hunc ordinē: et his reſpectibꝰ conciliū hunc ordinē approbat. ¶ Porro. Scd̓a pars q̄duo facit: primoquandā opinionem reprobat. ſecundo illam ꝑtinaciter tenenteshereticos iudicat. b ¶ Poſitionem. Otunt̉theologi et artiſte hoc verbo quo etiā nos vtimur: deconfeſ. c. j. vbi de hoc ſatis li. vj. fatet̉ aūt qͥs et creditid qd̓ ponit. de iure inrā. c. vlt. eo. lib. c ¶ In dubiūDe hereticis. dublus. d ¶ Intellectiue. De ſenſitlaaenī et vegetatiua nō fuit opinio: ſenſitiua enī qͣ ſentimꝰꝑ ſenſus corporeos certū eſt ꝙ corrūpat̉ corꝑe corruptoet ſic non pōt dubitari quin ſit corporis forma. Idemde vegetatiua quā vegetamur nutrimur et augmentuꝫſumimus: in prima cōicamꝰ brutis: in ſcd̓a etiam plantis. Sed de intellectiua vel rōnali fuit cōtraria opinioque precipue fundabat̉ ſuꝑ rōne predicta. Cū enim vniri nō dico accidentaliter ſed per ſe et eſſentialiter ſit inſeparabiliter vniri: ergo forma non pōt eſſe ſine materia ꝓpria: ſed anima intellectiua cū ſit incorruptibilisremanet corrupto corꝑe corpori nō vnita: ergo nō vnitur corpori: vt forma ꝑ ſe et eſſentialit̓. Sed aū qͣꝫ huicinductioni reſpondeā eſt ſciendū: ꝙ opinio hic approbata pro qua facit de cele. miſ. in quadam: ſic probaturẜm philoſophū. viij. metha. Differentia ſumitur a forma rei: ſed differentia conſtitutiua hominis eſt rōnale:quod de homīe dicit̉ rōne anime intellectiue: ergo ipſaeſt hominis forma. Iteꝫ demonſtrat̉ ex rōne ſpeciei humane. natura enī rei oſtenditur ex ipſius operatione:ꝓpria vero operatio homīs inqͣꝫtū homo eſt intelligere: oportet ergo ꝙ ſortiat̉ ſpecie ẜm illud qd̓ ipſius operis eſt principlū: ſortit̉ autē ſpeciē vnūquodqꝫ per propriam formam: ex quo relinquitur ꝙ principiū intellectiuū vl̓ aīa intellectiua ꝓpria hoīs forma. Sed aduertendū ꝙ quanto forma eſt nobilior: tāto plus dominabit̉ materie corꝑalipet minus el īmergit̉: ⁊ plus eā excedit ſui virtute. vn̄ aīa vegetabil̓ plus qͣꝫ forma metalli:ſenſiollis plus qͣꝫ vegetabilis. Intellectualis ergo in nobilitate vltima in tm̄ excedit in hoīem materiā corporalē: ꝙ habet aliquā operationē ⁊ virtutē in quā corporalis materia nō cōmunicat: que virtus dicit̉ intellectiua.Demonſtrat etiā id Ariſt. ij. de anima: ꝙ id quo primūaliquid operat̉ eſt forma illius cui operatio attribuit̉:ſicut quo pͥmo ſanat̉ corpꝰ eſt ſanitas: quo pͥmo ſcit anima eſt ſciētia. ſanitas gͦ ē forma corporis. et ſcientia forma eſt anime ad corporis vnionem. Secundo inducebāt id qd̓ dicit philoſophus. iij. de anima. Aīa ergo eſtformā corporis: et ſcientia eſt forma anſme. Certum eſtautē ꝙ primū quo vluit corpus eſt anima et cum vitamanifeſtetur ẜm diuerſas operationes in diuerſis gradibus viuentinrid quo primo operamur: vnūquodqꝫ illorū operū vite eſt aīa. Aīa euiꝫ eſt quo pͥmo nutrimurſentſmus et mouemur ẜm locū: ergo ſil̓iter id quo ad pͥmū intelligimꝰ ſiue dicat̉ intellectꝰ ſiue aīa ītellectiua ēforma corꝑis. Et hoc negās oportet ꝙ īueniat̉ quō iſtaactio ei ꝯueniat: experit̉ enī qͥſqͥs ſeip̄m eſſe qͥ intelligit.Attribuit̉ aūt actio alicui tripliciter: vt patet. v. phy.aut ẜm ſe totum: ſicut medicus ſanat. aut ẜm ꝑtem: ſicut hō videt ꝑ oculū. aut ꝑ accidēs: ſicut dicimus ꝙ albū edificat. qꝛ accidit edificatori eſſe albū. Cū gͦ dicimꝰ
andreā intelligere. certū eſt hoc ſibi nō attribui per accidēs. cū hͦ inqͣꝫtū eſt hō d̓ ipſo eſſentialit̓ p̄dicet̉. gͦ autoportꝫ dicere ꝙ hͦ aūt ītelligat ẜm ſe totū. qd̓ ēt poſuitPlato dicēs hoīem eſſe aīam intellectiuā. aut dicere oportet ꝙ intellectꝰ ſit aliqͣ ꝑs ip̄ius aīe. pͥmū ſtare nonpōt: qꝛ idē ip̄e hōeſt qͥ ꝑcipit ſe intelligere et ſentire: ſentire ꝟo nōpōt ſiue corpore.vn̄ oportet aīamſenſitiuā eſſe ali-quā hoīs ꝑtē relinquit̉ gͦ ꝙ intellectꝰ quo andreas intelligit ſit ꝑs ip̄iꝰandree. ita ꝙ intellectꝰ aliqͦ mō ip̄i corpori vniat̉. Et licet aliqͥ dixerint hanc vnionē ꝑ ſpeciē eē intelligibilē. q̄duplex hꝫ ſubiectū. intellectū poſſibilē. ⁊ fautaſmata.alij aūt ꝙ ītellectꝰ vt motor vnit̉ corpori. qd̓ vauū eē patet multis rōnibus. ⁊ liſte due ſufficiāt. Intellectus nōmouet corpus niſi ꝑ appetitū. cuius motio p̄ſupponitoꝑationē ītellectꝰ. Nō gͦ ideo ītelligit. a. qꝛ mouet̉ ab intellectu ſed potiꝰ ecōtrario qꝛ ītelligit. iō ab intellectunō mouet̉. ꝯcludit̉ gͦ ꝙ vnit̉ vt eſſentialis forma. Itemſi aīa ītellectiua ſe haberet vt motor. certū eſt ꝙ nauispōt eſſe ſine nauta: qͥ ſe hꝫ ad eā vt motor. ergo etiā poſſet eſſe ꝙ chriſtus corpꝰ humanū ſine aīa ſūpſiſſet. qd̓eſt ꝯͣ fidē. sͣ. eo. c. et. sͣ. eo. firmiter. Cū ergo pͥncipalit̓ incarnatio ordinet̉ ad ſalutē aīe inutilis fuiſſet incarnatio ſi aīa nō ēſſet eſſentialis corporis forma. ⁊ ꝑ hoc vldes rationē qͣre opinio h̓ dānata iudicat̉ heretica. qꝛ ēꝯͣ fidē īcarnatōis. ē etiā ꝯͣ fidē reſurrectōis. hꝫ enī fidesꝙ reſurgemꝰ cū corporibꝰ q̄ nunc geſtamꝰ. vt ptꝫ co. ti.c. firmiter in fine pͥme ꝑtis. ſed ſi aīa nō eſſet eſſentialisforma corꝑis. ad qͥd reſurgerēt corꝑa nō videmꝰ. Tenentes opinionē h̓ reprobatā: pͥmo inducebāt qd̓ in pͥncipio dixi. Ad qd̓ rn̄det̉ ꝙ ẜm ſe ꝯuenit aīe corꝑi vniri.ſicut ẜm ſe ꝯuenit corpori leui ſurſum eſſe. et ſicut leuemanet cū a loco ꝓprio fuerir ſeparatū cū aptitudine ⁊inclinatiōe ad ꝓpriū locū. ita aīa humana manet ī ſuoꝓprio eē: cū fuerit a corꝑe ſeꝑata habēs aptitudinē etinclinationē naturalē ad corꝑis vnionē. Scd̓o inducebāt qd̓ dicit ph̓us. iij. de aīar ꝙ ītellectꝰ eſt ſeꝑatꝰ: ⁊ ꝙnullius corporis eſt actus. gͦ nō vnit̉ corpori vt forma.Sed dic ꝙ ph̓us intelligit ſeparatū. qꝛ intellectꝰ nō eſtvirtus alicuiꝰ organi corporalis. ſicut virtꝰ viſſua oculi. cōſtat etenī ꝙ intelligere nō ē actꝰ qͥ poſſet exerceri ꝑaliqd̓ organū corꝑale ſicut viſio: ſꝫ ē in materia inqͣꝫtūip̄a aīa cuiꝰ ē hec virtꝰ eſt hoīs forma ⁊ terminꝰ generatiōis humane. Et ꝙ ſit in materia. ꝓbat̉. ij. phyſicoꝝqꝛ homo generat hoīem. d̓r ergo aīa ītellectiua ſeꝑataẜm virtutē intellectiuā q̄ nō eſt alicuiꝰ organi corꝑalis.Et ſic etiā reſpōdet̉ ad id quod tertio dicebāt: ꝙ ſi ītellectꝰ vniret̉ corꝑl. vt forma. cū oē corpꝰ habeat determinatā materiā: ſeq̄ret̉ ꝙ intellectꝰ haberet determinatāmateriā. et ſic nō eſſet cognitiuꝰ oīum. qd̓ ē ꝯͣ rōnē ītellectꝰ. Sed dico ꝙ hͦ ꝓcederet ſi ꝟtus ītellectiua eēt actꝰorgani corporalis. fateor enī ꝙ actꝰ illos viſus cū oculortactus cū manu. ⁊ ſil̓es oportet bn̄ limitari ex materia. ſꝫ cū aīa ītellectiua his organis nō vtat̉: limitationi nō ſublacet. Dicebat qͣrto ꝙ cū aīa ſit qͥd ſubſiſtēs⁊ habeat eē ẜm ſe. gͦ alteriꝰ forma eſſe nō pōt. qꝛ formadat aliqd̓ eē. ⁊ ſic eē forme nō ē ip̄ius forme ẜm ſe. aīa gͦintellectiua hn̄s eſſe ſuū ſubſiſtens nō vnitur corꝑi vtforma. Ad qd̓ rn̄det̉ ꝙ aīa ītellectiua illud eē in qͦ ſubſiſtit cōicat corporali materie. ex qͣ materia ⁊ aīa ītellectiua fit vnū. ita ꝙ illud eē qd̓ eſt totiꝰ cōpoſiti ē etiā ipſius aīe. qd̓ nō ē in alijs formis q̄ nō ſunt ſubſiſtētes. ⁊