De regulis iurisTi.XIII

a ¶ Olo facit qui petit qd̓reſtituere oꝑtet eundē.b On eſt ī mō Idē. LXra qui pōt exceptiōe le-

gitima ſe tueri. Idē. LXICUod ob gr̄am alicuiꝰScedit̉ non eſt in eiꝰ didiū retorq̄ndū. Idē. CX

li. de iurelu. licet: qd̓ dic vt. sͣ. qd̓ me. cauſa. abbas. xv. qvi. c. ij. Et facit ad hāc regulā. jͣ. e. in malis. (facit etiā. se. li. de elec. vbi ꝑiculū. §. qͥd aūt. ⁊. c. qꝛ ſepe. de re. ec. nōalie. §. ꝯtractus Io. an.) et habuiſti idē de īpoſſibili. sͣ.eo. nemo pōt. (vt ibi dixi hoc eſt impoſſibile moris veliuris ⁊ vt h̓ dicitDy. que ꝯͣ bonosmores ſunt impoſſibilia dicunt̉de iure. ff. de ꝯdi.inſti. filiꝰ. ⁊. l. cōditiōes. et. l. qͥdāergo ⁊cͣ. Io. an.)Nō tenet gͦ turpe pactū vel ꝯtra bonos mores. sͣ. de pac. c. vl. gͦ nec luramentū qd̓ acceſſoriū eſt. ⁊ facit. sͣ. e. acceſſoriū. et videqd̓ ibi dixi. Et no. ꝙ debemꝰ rebus vti eo modo ad quēſūt inſtitute: vt. xxij. q. ij. is aūt. ſed luramentū nō eſt inſtitutū vt ſit iniqͥtatis vinculū. xxij. q. iiij. inter cetera. gͦiniqͥtatē nō vinculat vel obligat vt hic vldes.Olo facit. Hec regula ex. l. ſumpta eſt. ff. eo. ti. l.in ꝯdēnatione. §. dolo facit. Po. gͦ ca. in vſurario qui nōpetit vſuras a debitore. ipſas enim reſcituere cogeret̉.xiiij. q. iiij. nullus. ad idem de iureſu. debitores .j. rn̄. adidē. ff. de excep. do. l. dolo. vbi herede damnato a debitore debitor nō pōt ex teſtamento agere: ⁊ doli mali exceptione vti pōt: ⁊ ibi etiā ſunt hec ꝟba. Duo aūt notant̉circa hāc tegulā. Primo ꝙ h̓ dicit̉ locū hr̄e qn̄ reſtituēda eſt res ei a qͦ petit̉: cōmodatarius enī repetit rē a fure quā reſtituere eū oportet dn̄o. C. de fur. ⁊ ſer. cor. l. vl..§. ſed cū. Sir ſoluto mr̄imonio petit dotē a ſocero quāvxori ⁊ eiꝰ liberis eū reſtituere oportet. ff. ſo. ma. ſi ſocer.§. lucius (⁊ ibi de hͦ. ⁊. C. loca. l. ſiqͥs ꝯductiōis. ſi enī reſtiturus eſſet ſocero a qͦ petit locꝰ eſſe regl̓e. Io.) Itē invſurario qͥ vſuras repetit qͣs alijs ſoluit: ſi nō eſt ſoluendo: p̄ſtita cautiōe de ip̄is reſtituēdis ei a qͦ ꝑcepit. ar. d̓reſti. ſpo. olim. ij. ⁊ no. de vſu. qꝛ fruſtra. Scd̓o no. hancregulā nō hr̄e locū in poſſeſſorijs iudicijs: ſed in petitorijs: ⁊ hoc etiā no. Gof. de offi. dele. venerabili. ⁊ Bern̄.de reſti. ſpo. in lr̄is. ⁊ ꝓbat̉. ff. qͦ. le. l. j. in pͥn. vbi dicit̉ ꝙheredi reſtituit̉ qd̓ legatoꝝ noīe preter eiꝰ voluntatē ꝑlegatarios poſſidet̉. iij. q. j. c. ij. de or. cog. c. vlti. ⁊ in predi. decre. in litteris: ⁊ in. c. ſe. ⁊. C. de rei vē. ordinarij. cūſuis concor. et. ff. de iudi. ſi de vi.On eſt in mora. (Io. mo. dicit ponendū caſum. ꝑl. ff. de cōpen. cum alter. ⁊. l. ſe. de iudi. nō videt̉. ff. de reludi. ꝯtumacia. §. vl. ff. de vſu. cū qͥdā. §. ſi pupillo. Io.an.) Hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. eo. ti. nulla intelligit̉⁊. l. nihil intereſt. Po. exēplū in dn̄o qͥ nō reqͥſiuit infratrienniū ſeruū ſuū fug tiuū monachū factū: dicit̉ enimfuiſſe in mora qd̓ eſt verū: niſi tueri ſe poſſit exceptionelegitima: puta longinquitate loci. xvij. q. ij. ſi quis incōgnitus. Itē pone in clerico qui nō dicit̉ in mora ſoluendi qͣrtā decimarū ſi tutus eſt exceptiōe p̄ſcriptionis. sͣ.de p̄ſcrip. de quarta. Itē pone ꝑ le. ff. ſi cer. pe. l. lecta eſt.§. ſed cū ſortis: vbi ſunt hec ꝟba: vbi ille qui tutus eratexceptiōe dilate ſortis ꝑ tertiū pactū nō dicit̉ in mora:⁊ ſic nō veniūt vſure vt ibi: ad idem vt lit. nō ꝯte. quoniam. §. ſi ꝟo aliter in fi. Potes etiaꝫ exemplificare perea que dixi. sͣ. eo. imputari non debet. Et no. quia vt dixl. sͣ. eo. mora ſua cullibet: vt quis dicatur moroſus neceſſe eſt ꝙ ſciat vel ſcire debeat ſe debere: ſed ille qui tutus eſt exceptione legꝭtima neſcit ſe debere: vel neſciredebet: ergo non eſt in mora. ¶ Ita ꝙ prout dicit Dy. abomnibus effectibus more quos poſt eum ſcripſi in regula mora. ſuper. j. glo. exemptus erit et indemnis. Iohan. an.) Item no. ꝙ dicit exceptione legitima: que eſt

Icum eſt obligatus lure naturali ⁊ clulli: ſed obſtat exceptio: puta pactum de non petēdo vel ſimilis: vel eſt obligatus iure naturali tantū. Et facit quod circa indebitum no. j. q. iiij. in fi. et de ſo. is qui. Et intelligitur exceptio illa legitima que replicatiōe nō elidit̉: pone exemplū: debebas mihi decem: tibi feci pactum de nōpetendo: ſed permētū vel furoristꝑe hoc feci: tuncexceptio pacti nōeſt legitima: qͥaelidit̉ replicatione furoris ⁊ metus: ⁊ ideo diceres in mora fuiſſe: ⁊ ideꝫin ſimilibꝰ. Idē Dy. ad hoc. ff. e. nihil. ff. de excep. l. ij. d̓replicatione plene ſcripſi de excep. a nobis. Io. an.)Hod ob gratiā. Economus qui in fauorem eccleſie ꝯſtitutus eſt eccleſiā vacantē grauare non debet. xij. q. u. charitatem. Item pone per decre. de regula. ad apoſtolicā. in religionibus nō mendicantibus ꝑdecre. eo. tl. non ſolū. sͣ. eo. li. ⁊. c. ſe. Item pone per. l. C.de procura. non minus. vbi ſententia pro minori lataqui ſine tutore cauſam agit: bene tenet. vnde dicit ibitex. minoribus etas in damnis ſubuenire non in rebusproſpere geſtis obeſſe conſueuit: et habes idem. C. dele. l. qd̓ fauore. ff. de le. l. nulla luris ratio: ⁊ ꝓſequere vtibi vtrobiqꝫ. et facit in aucͣ. de illuſtri. et qui ſuper illuſtres ſunt colla. v. vbi licet conceſſum ſit clariſſimis ꝙper procuratorem agere poſſint: nihilominus et per ſeagunt ſi volunt: nec cogere poteſt aduerſarius minoreꝫvti beneficio reſti. in integ. ſibi cōceſſo cōtra cōtractū. ffde mino. l. ſi iudex. (dat Dy. aliud exempluꝫ per. l. iij. §.due. ff. ad car. dicit etiā ꝙ cōfirmat̉ hec regula ⁊ ipſiusexēpla tradunt̉. ff. de le. cō. l. ij. de in diē adiec. ſabinus.de fi. inſtru. l. plures. de ſecū. nup. generaliter. §. in his.Io. ā.) Cōtra .sͣ. e. li. de p̄bē. cui de nō ſacerdotali. Sol̓.illud facit formā mādati: ⁊ facit qd̓ dixi. sͣ. e. plus ſemꝑ.Itē contra. sͣ. de mu. pe. prudentiā. vbi clauſula ap. re.impetrantis fauore appoſita in leſionē retorquet̉ ipſiꝰ.Sol̓. illud ibi: qꝛ id locū habet cū princeps aliquid ꝯcedit ad inſtantiā petētis: hoc cū motu ꝓprio: puta minoribus vel eccl̓ijs. Et ſic etlā rn̄det ad decre. de cōſti. cūoēs. ff. qd̓ quiſqꝫ iu. l. j. ⁊ ꝓbat̉. eo. ti. l. iij. ⁊ facit optimead hāc ſolutōeꝫ. sͣ. e. li. de p̄bē. ſi motu ꝓprio. Itē ꝯͣ. ff. d̓iur. au. annu. l. ij. vbi lata ſnīa ꝓ me ſuꝑ ingenuitate ꝑdo lus anuloꝝ: ſed hoc non inducit ſnīa: ſed tacita mearenūciatio: qꝛ eligēdo vnū ex ꝯtrarijs alteri renūcio. sͣ.de elec. vt qͥs. C. de fur. l. j. Itē ꝯtra. C. de q̄ſti. l. p̄dē. vbiſeruus ꝓ dn̄o nō torquet̉. So. nō poſſet torqueri ꝓ dn̄oquin etiā torqueret̉ ꝯtra eū: qꝛ ꝓ vtraqꝫ ꝑte teſtis iuratdicere veritatē. Itē ꝯtra. C. de iudeis. l. die ſabbati: vbip̄cipit̉ ꝙ iudei nō cōueniant̉ nec ꝯueniāt in ſolennitatibus ſuis. So. ſpeciale eſt ꝓpter feſtiuitatē. vel poſſet dici ꝙ ꝯceſſio illlus prlullegij nō ſtetit in finibus ꝓprijs.(propter equalitatē in ludicijs ſeruanda. Dy.) Itē contra. ff. de peri. ⁊ co. rei ven. ſi vina. vbi in fauorē emptoris vinā emētis excepta fuerūt acidā ⁊ mucida. ⁊ tamēipſe emptor illa inulto venditorē hr̄e nō poſſet. Solū.ibi nullus fauor ſed ius commune: hic autem de gratiavel fauore loquitur: quod eſt proprie contra ſus cōmune ẜm Accur. Itē ſignat̉ contra. ff. de auc. tu. l. obligari.§. hereditatem. ⁊ inſti. de attil. tu. §. neqꝫ. vbi dicitur ꝙpupillus non poteſt adire hereditatem etiam locupletāſine tutoris auctoritate. Sol̓. in his quibus cereum eſtconditionē pupilli effici meliorē valet factum a pupilloetiā ſine tutoris aucͣte: vt ſi ferat̉ ꝓ eo ſnīa: vt ī. l. nō eo

iaditlo

additio

Caſus

Caſus

iddlitio.

additio

idditio

s(aſus.

additio

idditio

⁊ iiij