Liber
eſt interp̄tatio faciēda. I dēLOn eſt obliga L. VIIItorium ꝯͣ bonoſ morespſtitū iuramētū. dē. LIIX
det̉ dicere ꝙ domui vēdite debeat̉ a vlcinis ẜultꝰ ſtillicidioꝝ n̄ ecōtra ꝙ domꝰ vēdita debeat ẜuitutē vicīs Io.an.) vbi plene de hͦ. ꝯͣ. ff. de iudi. ſiqͥs intētōe. So. illudin iudicijs hͦ in ꝯͣctibꝰ. Sꝫ ad hͦ ꝯͣ. sͣ. e. cū ſūt obſcura: ſꝫibi ſolui. Itē ꝯͣ. ff. de ꝯͣhē. emp. ſi ita diſtrahat̉ illa autilla res quā elegerit venditor hecerit empta. So.ꝟba illa fuer̄t dicta ab emptorevl̓ naturale eſt inalt̓ natiuis ꝙ ſitdebitoris electio.jͣ. e. in alt̓natiuiscū ſuis ꝯcor. Itē ꝯͣ. e. ti. ſi in emptōe in pͥn. vbi ſi in emptōe fūdi dictū fuerit accedere ſtichū ẜuū: accedit illo d̓q̄ vēditor ītellexit. So. hͦ in pͥncipali: illud in acceſſorio:ſꝫ hoc nihil eſt. vn̄ dic ibi ꝟba ꝓlata fuiſſe ab emptore.Itē. ꝯͣ. ff. de ſer. vr. p̄. ſi ẜuitꝰ. ibi: Ne lumībꝰ officiat̉: intelligit̉ de pn̄tibꝰ ⁊ futurꝭ. Sꝫ ibi nō ē obſcuritas: ſꝫ generalitas: ad idē de pͥull̓. qꝛ circa. vbi gn̄aliter remittesdecimas: futuras ⁊ pn̄tes ītelligit̉ remiſiſſe. Itē ꝯͣ. ff. deꝟ. ob. l. eū qͥ. vbi intelligunt̉ kalēde pͥme ad volūtatē ſtipulātꝭ. So. īutilis eēt ſtipulatio ſi ad volūtatē debētꝭ qͥd̓ vltīs mūdi kalēdis ītelligeret ⁊ diceret. Itē ꝯͣ. ff. e. ti.l. in ābiguis. vbi ſtat̉ aīo ꝓferētꝭ. So. illa ī teſtamētꝭ reīſcriptꝭ ⁊ legibꝰ: vt ibi no. h̓ aūt in ꝯͣctibꝰ. Ut igit̉ pleneliq̄at hec materia: lꝫ de ip̄a tractet̉ de ſpō. ex lr̄is. j. ff. depac. l. veteribꝰ. tu tn̄ no. ꝙ obſcuritas vel ambiguitas:aut apponit̉ in vl. volūtatibꝰ aut ī ꝯuētiōibꝰ factꝭ in iudicio: aut in ꝯfeſſiōibꝰ: aut in ꝯͣctibꝰ ⁊ pactꝭ: aut ī ſentētijs (aut in ſtipulatōe p̄toria ⁊ tūc p̄toris erit interp̄tatio. ff. de p̄to. ſtip. l. j. §. fi. ⁊. l. in p̄torijs. Dy.) Si in vltimis voluntatibꝰ ſubdiſtingue: qꝛ aut ꝯſtat de volūtateexp̄ſſe vel tacite. Si exp̄ſſe: illa ſeruat̉: qꝛ nihil eſt quodtm̄ debeat̉ hoībꝰ qͣꝫ ꝙ vltīe volūtatis liber ſit ſtilus. xiij.q. ij. vltima volūtas. de teſta. officij: de ꝯdi. ap. in ma. c.ij. C. de ſacroſan. ec. l. j. Si ꝯſtat tacite vt ꝑ ꝯlecturā: illa ẜuat̉: ad hͦ. xxvj. q. vj. qͥ recedūt. de teſta. reqͥſiſti. ff. deleg. j. ſi ſeruꝰ pluriū ī fi. niſi dicta volūtas tarpis eēt: vtff. de ꝯdi. inſti. l. qͥdā. vl̓ al̓s ꝯͣ lus. Pone exēplū. sͣ. de teſta. tua. ⁊. c. Rai. ī fi. ff. ad. l. fal. titia. qꝛ pͥuata diſpoſitioteſtatoris ⁊cͣ. de teſtu. reqͥſiſti. ff. de le. j. l. nemo p̄t. ſi nōꝯſtat exp̄ſſe nec tacite: ſtet̉ ꝟbis teſtam̄ti. ad hͦ. xxij. q.is aūt. d̓ cele. miſ. in qͣdā. d̓ ſpō. ex lr̄is. j. ff. d̓ exer. l. j. §. ſiis qͥ nauē. ff. de le. iij. l. nō alit̓. Si aūt ꝟba ſūt nimis larga: ſeqͥmur benigniꝰ ⁊ minimū. ff. de le. iij. l. numis. sͣ. e.in obſcuris cū ſuls ꝯcor. ⁊ ſic eſſet heredis electio. C. deꝯdi. inde. l. ſiqͥs ſeruū. ff. de le. j. legato. ⁊ lex. ff. e. ti. ſi domus. l. qͥ duos. loquit̉ cū heres eſt ī mora: vt no. de teſt.iudicāte. ad hͦ. īſti. de le. §. ſi gn̄alit̓. Si ꝟo nō appareatq̄ ꝑs ſit benignior vel minor: neutra tenet̉. ff. de teſt. tul. duo. ſunt. ff. de manu. teſ. l cū ex pluribꝰ. ff. de ll. ⁊ poſthu. noīatim. Si q̄rat̉ ad quē ſpectat īdagatio: dic ꝙ adiudicē. C. de fideicō. l. volūtas defūcti. Si in iudicijs ſitambiguitas fit interp̄tatio ꝓ ꝓferēte. (ſit actor vel reusẜm Dy. qͥ all̓. qd̓ no. in. l. ſiqͥs intētione. Io. ā. ) Rō qꝛ debitor ſꝑ negaret ſe de hͦ ſenſiſſe. C. de an. ex. l. vl. ī fi. ff. deꝟ. ob. īter ſtipulātē. §. j. ar. ff. de tribu. l. illud. §. j. ⁊. ff. d̓eo qd̓ cer. lo. l. nō vt(qꝫ. §. damꝰ. ⁊ hͦ ī litꝭ exordio: de hͦ d̓reſti. ſpo. cū ad ſedē. Si ꝟo in ꝓbatiōibꝰ ſit ābiguū: īterp̄tamur ꝯͣ ꝓducētē: de ꝯdi. ap. ꝑ tuas. d̓ ꝓba. ī pn̄tia. deteſti. cū tu. de fi. īſtru. int̓. in fi. debēt enī ꝓbatōes eē clare: de p̄ſcpͥ. auditis. ſaluo eo ꝙ poſſent teſtes obſcure deponētes īterdū iterū interrogare: de teſti. cū clamor: qd̓dic vt ibi nō. (⁊. e. ti. ꝑ tuas. et in p̄di. decre. in pn̄tia. iniiij. glo. Io. an.) In ꝯfeſſionibꝰ ſi cōfiteat̉ quis incertū
certificare cogit̉. ff. de ꝯceſ. l. certū. alioquin acciplet̉ qd̓magis expediet aduerſario: vt ibi. ⁊. ff. de int̓. ac. d̓ etate.§. nihil. ad hͦ. sͣ. de accu. cū dilecti. ⁊ sͣ. e. li. de ꝯfeſ. c. ij.In ꝯͣctibꝰ aut eſt certū de ꝯſenſu: aut d̓ diſſenſu: aut eſtdubiū. In pͥmo ſtat̉ ei qd̓ ſenſerūt. ff. de re. du. l. in ambigua. d̓ ſpō. c. j. In. ij. nil valꝫ. xxvij. q. ij. ſufficiat. xxx. q.ij. c. vno. sͣ. de rap. cū cā. de pigͦ. illo vos. xxix. q. j. §. j. ff.de ꝯͣhē. emp. l. ī vē. ⁊ ibi error nō ſolū corꝑis ſꝫ etiā materie vēditionē īpedit: nihil enī tā ꝯͣriū cōſēſui ſic̄ error.ff. de luriſd. om. iudi. ſi ꝑ errorē. ff. d̓ iud. l. ij. ⁊ errare eſtalid̓ ꝓ alio putare. xxxviij. di. qͣꝫuis. ⁊ .xxij. q. ij. in qͥbꝰ. n̄tū oīs error mr̄imoniū īpedit: ſꝫ error tm̄ ꝑſone ⁊ ꝯditionis: qd̓ dic vt. xxix. q. j. §. j. ⁊ ī ſūma. tenet etiā pignꝰ cūobligat̉ es pro auro. ff. de pigͦ. ac. l. j. In. iij. caſu .ſ. cū eſtdubiū ſubdiſtingue: aut p̄t valere ẜm vniꝰ intellectū tm̄aut ẜm vtriuſqꝫ. ſi ẜm vnū tm̄ valeat ẜm quē valere p̄tff. de. ꝟ. ob. l. qͦtiēs. Et hꝫ hͦ locū etiā in ꝯͣctu mr̄imoniali in foro iudiciali. In foro aūt aīe ſtaret̉ ei qͥ diſſenſiſſetin tali dubio: vt. sͣ. de ſpō. tua nos. ſi ẜm vtriuſqꝫ intellectū p̄t valere valeat qd̓ eſt veriſimiliꝰ. ff. de. ꝟ. ob. l. eū qͥita ſtipulatꝰ. ff. e. ti. l. in obſcuris. ⁊ de ꝟ. ſi. abbate. sͣ. eo.inſpicimꝰ. cū ſuis ꝯcor. Sed ſi dubltat̉ qd̓ eſt veriſil̓iusẜuat̉ qd̓ in hac regl̓a d̓r. ff. de ver. ob. l. qͥcqͥd. ⁊. l. ſi qͥs expluribꝰ fūdis. ⁊ hec ꝟa cū neut̉ dolū cōmittit: ſi aūt alt̓dolū cōmittat: cōtra eū fleret interp̄tatio. xxij. q. v. §. exhis. ⁊. c. qͣcūqꝫ. ſi vterqꝫ: tunc ad cōem ſignificationemrecurret̉ vt in dicta decre. ex lr̄is. vbi de hͦ. ⁊ xxij. q. v. §.ſi gͦ. ⁊ idē reꝑit̉ in iuramētis: vt ibi nō. In ſententijs ſuis intep̄tari poterit p̄ſes ꝓuincie vel ꝓcurator ceſaris.ff. de ap. ab executore ī pͥn. minor nō. C. d̓ ſen. ex. pe. reci.l. ij. vbi de hoc. ff. de re iudi. l. iudex. functꝰ eſt enī officioſuo ſiue bene ſiue male ludicādo. qd̓ intellige in diffinitiua: ſecus in interlocutoria. qd̓ dic vt no. de appellationibus cū ceſſantē. (⁊ pleniꝰ ibi ſcripſi. Io. an. De fructi.bus tamen ⁊ expenſis ſupplere pōt eadē die. ff. de re iudi. l. Paulus. ⁊ sͣ. e. li. de ap. cū appellationibꝰ ⁊ de hocno. xxxv. q. ix. §. qꝛ ergo. alias incipit his ita. in. j. glo. xj.q. j. §. ex his. de poſtu. c. j. ⁊ ibi de multiplici interp̄tatione. De legibus nō eſt dictum: quia in eis nihil eſt obſcurum: vel ambiguum. iiij. di. c. erit. ⁊ in proemio decretaliū. C. de no. co. cō. in. j. ꝯſti. ibi erit lex certa ⁊ breui ſermonē ꝯſcripta. ſi tn̄ ābiguitas videret̉ in eis eſſe: recurrit̉ ad ꝯdentem: qꝛ ille ſolus interp̄tari pōt qͥ condere.xj. q. j. §. ex his. de iudi. cum veniſſent. de ſen. excō. interalia. C. de le. l. vlti. ⁊ idē in pͥui. que ſunt le. priuate ꝑ eadem iura. (⁊. sͣ. de offi. or. ordinarij. §. ſi ꝟo. et. ff. eo. ti. l.neracius. ⁊ vide ꝙ dixi poſt Inno. Hoſt. et Cōpoſt. dereſcrio. cauſam. ſuꝑ glo. penul. Io. an.)C On eſt obligatorium. (Loquit̉ ergo regula in ꝓhibitis ꝓpter turpitudinē ſui. in prohibitis ꝟo fauoreꝑſone iuramentū illius cuiꝰ fauore reſpicit facit valerequod non valebat ẜm Dy. vt in aucͣ. ſacr̄a. C. ſi aduer.ven .sͣ. e. li. de pac. c. ij. de iureiu. c. ij. cū ꝯcor. Io. ā.) Hecregula ſumi potuit ex. l. ff. e. tl. l. ꝯͣctus qͥdā. ꝟ. excepto.ꝑ quā pone exēplū. nā nō valet pactū ꝙ dolus futurusnō preſtet̉: vt ibl: Itē pone in eo qͥ luranit pr̄em occidre: vel ſil̓e qͥd facere. xxij. q. iiij. c. j. et ꝑ totū. In eo qͥ iurauit vxorē ⁊ filios expellere: de iureiu. qͥntauall̓. ⁊ ꝑ. l.ff. de lega j. ſiqͥs inqͥlinos in fi. vbi qd̓ ſcriptū eſt in teſtimonio ꝯͣ bonos mores: ⁊ iuramētū nulliꝰ ē momēti: adidē. d̓ pac. do. l. ꝯuenire. vbi pactū ne cū vxore agat̉ reamota. nō valet qꝛ ꝑ illud inuitāt̉ mulleres ad furādūNō eſt gͦ p̄ciſe ꝟa regl̓a: q̄ dicit ꝙ iuramētū ẜuādū eſt:ſi poteſt ſine inter itu ſalutis eterne ſeruari. sͣ. de lurelu.ſi ꝟo. nam ſi eſt contra bonos mores nō obligat. vt hic⁊ in ſupradictis iuribus. Idem in quolibet temerario.e. ti. ſicut. ⁊. c. tua nos. et qn̄ vi vel dolo preſtitum. sͣ. eo.
No glo. inſigne de vl.volūtatibꝰ
additio
additi
addit
addit
CCaſui
additio
additio