Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

reddere volunt: vt incautꝰ fueris ab aduerſarijs occuperis. Cui apoſtoli: diximus tibi expecta vnū mēſem ſed vnuꝫ diem eras inpace victor exiſtes. Tunc dux vtroſqꝫ cuſtodiri fecit: vt ex rei exitu veraces honorarēt̉daces crimine punirent̉. Cum ergo in craſtinum qd̓ apl̓i p̄dixerant eueniſſet dux pontifices intēdere vellet ꝓhibuerūt apoſtoli ne hocfieret cum ip̄i irruētes occidere: ſꝫ mortuosviuificare miſſi eēt: itaqꝫ demonuꝫ fallacia abapl̓is ꝟa narrātibꝰ fuit detecta. Tn̄ vt ꝑs iſtaclarior fiat tria loco erūt dubia diſputanda.Primū vtꝝ ī demōibꝰ ſit p̄cognitio futuroꝝ.Scd̓m vtrū a demōibꝰ poſſit aliqͣ ꝓphetiaTertiū vtrū demones per ſe vel per alios poſſint veritatem fateri. Pro primi dubij explanatiōe aduertenduꝫ qͥdam incōſiderate dixerūt demones oīa futura p̄ſcire. Et hoc cōtendūt ꝓbare. Primoſimile: qꝛ aſtronomi mathematici per curſuꝫaſtrorū p̄cognoſcūt dicūt multa futura: videmus in multis vera dicūt: ergo ſi maior ēītelligētia cognitio in domonibꝰ: videt̉ ip̄ifutura p̄ſciant. Scd̓o id oſtēdit̉ ab effectu: qꝛmagi diuini pacta demonibꝰ multa ꝟap̄dicunt: p̄nt niſi reuelationē demonuꝫ:ergo videt̉ ip̄i futura p̄cognoſcāt. Sꝫ cōtraſic aſſerētes ē auctoritas Eſa. ca. xlj. vbi d̓r annūciate vētura ſūt in futurū: ſciemus qꝛ dijeſtis. iteꝝ Augꝰ. xxvj. q. j. ca. futura. ait. futura p̄ſcire ſoliꝰ dei eſt in ſui ꝯtemplatiōe illaqn̄qꝫ angelos videre facit. Et Hieroꝰ ſuꝑ illoꝟbo Danielis qd̓ dixerūt ſapiētes babylonisNabuchodonoſor. ẜmo quē tu rex q̄ris gͣuiseſt nec reꝑit̉ quiſqͣꝫ indicet illū: exceptis dijsqͦꝝ non ē cum hoībꝰ ꝯuerſatio. Inqͥt. Cōfitentur magi ꝯfitent̉ arioli oīs ſcīa ſecularis litterature p̄ſciētiaꝫ futuroꝝ homīs: ſꝫ dei: exquo ꝓbat̉ ꝓphetas dei ſpū locutos futuracecinerūt. Preterea ſi demones p̄ſcirēt oīa fura tunc ſciret qͥd cras vnuſquiſqꝫ debeat vellevel cogitare Sed hoc ē falſū: qꝛ quāto aliquidē magis p̄ſens alicui tanto certius ē ei: ſꝫ volūtas vniuſcuiuſqꝫ ſibi p̄ſentior ē qͣꝫ alij. ergo certiorē ſibi velle debeat qͣꝫ alij. ſed nullus certitudinaliter ſcit qͥd debeat cras velle vel cogitatare: ergo multo minꝰ nec alia creatura. Diſtinguendū ergo ē ẜm Bonauen. in. ij. di. vij. de futuris. Nam illorū triplex genus reꝑitur. Quedam em̄ ſūt futura que habēt cauſam determinatam infallibilē. vtpote ſunt illa que attēdūtur circa motum corporuꝫ ſuperiorū: in quibꝰeſt determinatio. om̄is impedimēti remotio.Talia poſſunt certitudinaliter ſciri ſolum adeo ſed a creatura. Et hoc in ſua cauſa ſicutpus eclypſis ſolis ſimilia. Quedā futura ſūtque habēt cauſam determinatā ſꝫ tn̄ fallibileꝫ.vtpote ſunt illa ſūt ẜm inferiorē naturā. id̓ohabēt cauſaꝫ determinatā. qꝛ ītētio nature mouet determinate ad vnū. Ideo vero fallibilemqꝛ multipliciter pōt occurrere impedimētū Sicut ſi ager ſeminatꝰ ſi terra pinguis eſt: bonadiſpoſitio ſuperiorū corpoꝝ afferūt pinguemfructū. Et hec futura p̄ſciri poſſunt a creaturatn̄ fallibiliter ꝓpter impedimēta poſſent euenire. aut tēpeſtatū aut brutoꝝ locuſtaꝝ huiuſmodi. Quedā aūt ſūt futura habēt cauſaꝫindeterminatā fallibilē. Sicut ſūt ea ſunt avolūtate nr̄a. indeterminata ē eo eſt ad oppoſita. fallibilis etiā qꝛ pn̄t etiā volēti ꝓficereoccurrere ml̓ta impedimēta. Et talia non pn̄tcertitudinaliter ſciri ab aliqͣ creatura: ſꝫ ſolum adeo vel reuelationē diuinā. Ratio eſt. qꝛ cognitio creature pēdet ex re Quoniā igit̉ res incerta ē in ſe in ſua cauſa. id̓o creatura p̄tillaꝫ certitudinaliter noſcere aut p̄ſcire: diuinaaūt cognitio depēdet a re aliqͣ imo oīa nouit ẜm modū ſue veritatꝭ nouitꝭ. Et qꝛ veritasſua ē certiſſima certiſſime cognoſcit ꝯtingentiavt neceſſaria. Et ſic̄ certiſſime nouit ita pōt certitudinaliter demōſtrare reuelare. Ideocognitio futuroꝝ vel dei ē vel a deo. Et id̓otalia futura p̄dicunt̉. ꝑditio d̓r diuinatio. Etqꝛ demones ſuꝑbi maxime deſiderāt honorarivt deꝰ maxime conant̉ oſtēdere in ſe habere.Et ideo dicere demones ſe ip̄os futuratingētia p̄ſciāt certitudinalit̓ hoc ē eis attribuere qd̓ dei eſt. Ideo ē ibi infidelitas infidelitati frequēter annexa idolatria. Ideo diuinatioē ꝓhibita. vt ſanctꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. xcvait. ſi qͥs futura ꝯtingentia p̄noſcere aūt p̄nūciare quocūqꝫ modo p̄ſumpſerit niſi deo reuelāte manifeſte vſurpat qd̓ dei eſt. Et ex hoc aliqͦdicunt̉ diuini ẜm Iſid̓. li. viij. ethi. qͣſi deo pleni. diuinitate em̄ ſe plenos ſimulant. aſtuciaquādā fraudulētie hominibꝰ futura cōiectantdiuinatio ergo non d̓r ſi quis p̄nunciet ea queex neceſſitate eueniūt. vel vt in pluribꝰ que humana rōne cognoſci poſſunt. Neqꝫ etiā ſi quisfutura aliqua contingētia deo reuelāte cognoſcat nūciet: tunc em̄ ille diuinat. id ē. qd̓ diuinū eſt facit: ſꝫ qd̓ diuinū eſt ſuſcipit. Tūc em̄ſolū dicit̉ diuinare qn̄ ſibi ī debito vſurpatp̄nūciationeꝫ futuroꝝ euentuū. vnde Hieroꝰſuꝑ Lucā dicit diuinatio ſemꝑ in malā ꝑteꝫaccipit̉. qꝛ non dicit̉ ab ordinata ꝑticipationealicuius diuini. ſed ab indebita vſurpatione.Tho. ſequit̉ Bonauen. qͣꝫuis demonespoſſint ſeip̄os futura ꝯtingentia ſcire certitudinaliter. Tamē frequēter vera p̄dicunt. au