bunt ī ſeculū ſeculi ſuꝑ eā. Hinc beatꝰ IacobꝰAlphei filiꝰ iuſticie ſe totū accomodauit. Quiꝓpterea nō ſolū exaltatꝰ ē in regno celoꝝ: veꝝetiam in eccleſia militāte a cūctis fidelibus deuotiſſime honorat̉. Cum vero hodierna die īmineat eius feſtiuitas colendiſſima equū ē vteius laudibus infiſtamus: de quo appropriatedicunt̉ verba ꝓpoſita: ī qͥbus d̓ iuſticia illiustria myſteria occurrunt contemplanda.Primū d̓r originationis.Scd̓m determinationis.Tertium cōſūmationis.Qualit̓ beatꝰ Iacobꝰ fuit in iuſticia⁊ ſanctitate ſingularis: tu ꝓpter īclinationē: tū ꝓpter exēplū xp̄i: tū ꝓpt̓ſanctificationē in vtero. ¶ Ca. I.Rimum myſteriū ꝯtēplanduꝫ de iuſticia beati Iacobi d̓r originatiōis. In qͦ videndūē vn̄ originē habuit iuſticia ſctī Iacobi. Et ſumitur iuſticia large ꝓ virtute vel ſanctitate Etad hoc dicimus ꝙ tria fuerunt qͣſi principia radicalia iuſticie vel ſanctitatis eius.Primū fuit naturalis inclinatio.Scd̓m exemplaris ſpeculatio.Tertium ſpecialis ſanctificatio.¶ Primū radicale pͥncipiū iuſticie ⁊ ſanctītatis beati Iacobi d̓r naturalis inclinatio īclinabat qͥppe ip̄m ad ꝟtutes ip̄a natura. ſꝫ vt id melius declaret̉. Querunt pleriqꝫ vtꝝ ꝟtutes inſint homini ab ip̄a natura. Et loqͥmur de ꝟtutibus moralibꝰ ⁊ acqͥſitis non aūt de infuſis ⁊theologicis. Et ꝙ ſint a natura ꝓbari p̄t ex dictis ſanctoꝝ ⁊ philoſophoꝝ. Inquit em̄ Bernardus: nullū vitiū naturale ē: oīs autē ꝟtusnaturalis eſt. Et Damaſcenꝰ in. iij. naturalesſūt in nob̓ v̓tutes ⁊ eqͣliter inſūt omnibus. EtAugª in. iij. de libero arbi. om̄e vitiū eo ip̄o ꝙvitiū ē ꝯtra naturā ē. Et Tho. pͥma. ij. q. lxiij.arguit ſic. Illud d̓r nobis eē naturale qd̓ ineſtnob̓ a natiuitate. Sꝫ ꝟtutes qͥbuſdam inſunt anatiuitate. d̓r em̄ Iob. xxxj. ca. Ab infantia creuit mecū miſeratio ⁊ de vtero egreſſa ē mecumIgit̉ ꝟtus ineſt homini ab ip̄a natura. Et Giraldus oddonis ſuꝑ. ij. ethicoꝝ arguit hͦ mō.Natura nō deficit ī neceſſarijs vt docet ph̓us.Sꝫ ꝟtutes ſūt homini neceſſarie quia ſine ip̄isnō pōt aſſequi ſuū finē. Sole inqͥt Macrobiꝰde ſomno ſcipionis faciūt virtutes beatuꝫ. EtSene. ad Lucillū ſola ꝟtus ad beatā vitā efficax ē. Et Ariſto. in. vij. politice. felicitateꝫ ſineꝟtute impoſſibile eſt exiſtere. gͦ natura ꝓuidithomini de ꝟtutibꝰ: ꝯtrariū ad hec videt̉ ꝓba-ri poſſe. Nā Seneca ad Lucillū ait: nō dat natura ꝟtutē ars ē bonū fieri. Et Ariſto. ij. ethi.boni vel mali natura nō ſumꝰ. Ad hec illud qd̓ē bonū a natura cōmune ē oībꝰ hoībꝰ ⁊ nō tollit̉ ꝑ pctm̄: quia etiā in domonibꝰ bona naturemanet ītegra. Sꝫ ꝟtus nō ineſt oībꝰ hoībus ⁊abijcitur ꝑ pctm̄: ergo non ē a natura: inſuꝑ exhis q̄ inſunt a natura nec laudamur neqꝫ vituperamur ẜm Ariſto. ij. ethicoꝝ. ſꝫ ꝓpter ꝟtutes laudamur ꝓ qͥbus ꝟtuoſis reddit̉ honor:ergo ꝟtutes nō ſūt a nat̉a: vt oīs ceſſet ꝑplexitas audiēda ē rn̄ſio Thome vbi ſupra. et Ricar. de media villa in ſuo. iij. diſtin. 33. Ꝙ circaſciētias ⁊ ꝟtutes triplex fuit opinio. prima fuit platonicoꝝ ꝙ ẜm Dama. ī tertio ſuo ca. xiiijdicebāt ſciētias ⁊ ꝟtutes eē totaliter ab intrinſeco: ita ꝙ p̄exiſterent in aīa naturaliter. ſꝫ ꝑ diſciplinā ⁊ exercitiū impedimenta ſcīe ⁊ ꝟtutistollunt̉ q̄ adueniunt aīe ex corꝑis grauitate. ſicut ferrū clarificat̉ ꝑ limationē. Sꝫ ꝯtra hancopinionē eſt oīs philoſophia tenēs cū Ariſto.Ꝙ aīa nr̄a a pͥncipio: eſt ſicut tabula raſa ī quanihil eſt depictū. Scd̓a opinio fuit Auicē. quidixit ꝙ ſciētie ⁊ v̓tutes eēt totaliter ab extrinſeco ſcꝫ ex influentia intelligentie agentis Sedhec opinio ſtare nō poteſt qm̄ ſic nullus ꝟtuoſus eſſet laude dignus. Tertia opinio Ariſtotelis in. ij. ethicoꝝ quaꝫ ſequūtur theologi. Ꝙꝟtutes inſunt hoī ab ipſa naturā ẜm aptitudinē nō ẜm ꝑfectioneꝫ. Un̄ Giraldus oddonisvbi ſupra ait. Ꝙ ꝟtus ē a natura ſicut ab inchoatiuo: qꝛ illud qd̓ ſe habet ad ꝟtutem in ratiōecauſaꝝ primordialiū ē inchoatiuū ꝟtutis. Sꝫnature aīe ſic ſe habet ad ꝟtutem in rōne materie ꝑfectibilis ꝑ ꝟtutem. Itē in rōne pͥncipalisforme inclinātis ad ꝟtutem tanqͣꝫ ad ſequelamſibi debitā: qꝛ natura aīe naturaliter inclinaturad felicitatē ſuā ꝑ ꝟ̓tutem acqͥſibilē. Tertio ſehabet natura aīe ad v̓tutē in rōne cauſe efficiētis: qꝛ efficit illas oꝑatiōes ex qͥbus generaturꝟtus: qꝛ mediante ip̄a generant ꝟtutē. Quarto ſe habet in rōne cauſe finalis. qꝛ natura aīe finis eſt ꝟtutꝭ acqͥſite Ex quo patꝫ ꝙ natura aīeſe hꝫ ad ꝟtutem moralē aliquo mō in rōne quadruplicis cauſe ⁊ ꝑ ꝯſequēs ꝙ eſt eius inchoatiuū. Secūdo dicit Giraldus ꝙ ꝟtus eſt a doctrina tanqͣꝫ ab excitatiuo et ꝓuocatiuo: qꝛ oēoſtenſiuū homini qd̓ ꝓuenit ex virtute et maliꝓuenientis ex vitio ⁊ iuris: ⁊ debiti: ⁊ naturalis legis qͥbus te neceſſariū eſt vitiū euitare ⁊ ſequi ꝟtutē eſt excitatiuū ⁊ ꝓuocatiuū hoīs advirtutem: hoc ꝟo ẜm Ariſto .j. ethi. facit moralis doctrina. Tertio ſicut ꝟtus eſt a natura tāqͣꝫ ab inchoatiuo animi doctrina tanqͣꝫ ob excitatiuo ita ē a cōſuetudine tā qͣꝫ a ꝑfectiuo: ⁊ ſic