Druckschrift 
Sermones de laudibus sanctorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

habitant populi innumerabiles. Vt enim inqͥtIſid̓. xiiij. ethimol̓. li. In parthia ſūt regna decem octo porrecta a Caſpio littore vſqꝫ ad terras ſcitarū. Et vt refert Plinius li. v. de naturali hiſtoria Eſt em̄ parthia multis rebꝰ ꝓdigioſis mōſtruoſis mirāda ſunt ibi beſtie feroces: pardi: tigri: linces: aſpides ſerpentes:Gens etiam dura eſt crudelis victūqꝫ parcaMedia inſuꝑ eſt regio opulēta multꝭ fluminibus irrigua: ciuitatibꝰ oppidis p̄clara: multo populoꝝ dn̄a. Perſida etiam ampliſſimavalde populoſa in primū ẜm Iſid̓. vbi ſupraorta ē ars magica. Ad qͥdē nēbroth poſtfuſionē linguarū abijt: ibiqꝫ perſas ignē colerędocuit. Hircania ē regio in Aſia ſub iugꝭ caucaſi mōtꝭ cōſtituta habēs multas gētes: iſtiushircanie populos deuicit Ioh̓es hircanus filius Simonis ſūmi ſacerdotis tꝑe machabeo a qͥbus deuictis Ioh̓es hircanꝰ noīatus eſtvt dicit magiſter in hiſtoria ſcholaſtica in pͥncipio hiſtorie euāgelice Sed oībus his dimiſſisde India loquamur: de ita refert Iſid̓. vbi ſupra. India vocata ab indo flumine quo ex ꝑteoccidētali claudit̉: hec a meridiano mari porrecta vſqꝫ ad ortum ſolis: a ſeptētrione vſqꝫ admontē caucaſū ꝑuenit: habēs gentes multasoppida Inſulā quoqꝫ caprobanem gēmis elephantibꝰ refertam. Criſam argireā: auro argentoqꝫ fecūdas. Tilem quoqꝫ arborem folijsnūqͣꝫ carentē habet fluuīos Gangen Indūet Hippanē illuſtrantes indos. Terra indie fauomo ſpū ſaluberrima ī anno bis metit frugesUice hyemis eſtatē patit̉ Gignit aūt tincti coloris hoīes: elephantes in gentes Monocerobeſtiā: pſitacū auem. Cinamomū piper cala aromaticū mittit ebur: lapides quoqꝫcioſos Berillos: Criſopaſſos. Adamātē: Carbunculū: alios diuerſi generis. Ibi ſūttes aurei qd̓ adire ꝓpter dracones et grifos etimēſoꝝ hominū moſtra impoſſibile eſt. Predictas itaqꝫ ꝓuincias beatꝰ Tho. aīas xp̄o lucrifaciēdas luſtrauit. Scd̓m qd̓ erat vidēdūidiomate Tho. apl̓s p̄dicauerit iam referamꝰEt ad plenius intelligenduꝫ nōnulli ſcire cupiūt: vtꝝ apl̓i donū linguaꝝ loquebant̉ linguis oīuꝫ gentiū. Et lꝫ de hoc dixerim in ẜmone de ſpirituſancto: tn̄ aliqua erūt inferenda.Igit̉ ꝓbari poſſet lꝫ apparent̉: apl̓i loquebant̉ oībus linguis Primo qꝛ illud qd̓ diuinavirtute oībus cōcedit̉ optimū ē in ſuo genere:ſicut dn̄s ꝯuertit aquā in vinū bonū vt d̓r Iohānis. ij. ca. Sꝫ illi habuerūt gr̄am linguarūmelius loquebant̉ in ꝓpria lingua. Nam dicitHieroꝰ. exponēs epl̓am ad hebreos eſſe miradū epl̓a illa maiori relucet facundia qͣꝫ aliecum naturale ſit vnicuiqꝫ plus in ſua qͣꝫ in aliena lingua valere. Ceteras em̄ epl̓as apl̓s peregrino. id eſt. greco ẜmone cōpoſuit: hanc auteꝫſcripſit hebraica lingua: ergo videt̉ apl̓sloquebat̉ idiomata alioꝝ donū gre gratꝭ date Scd̓o arguit̉: qꝛ natura facit multa qd̓pōt fieri vnū. Multo minꝰ deus ordinatiꝰqͣꝫ natura oꝑatur. Sed poterat deꝰ facere linguam vnā loquentes eiꝰ diſcipuli ab oībus audirent̉. ergo videt̉ habuerūt ſcientiaꝫ loquendi oībus linguis. Tertio oēs gr̄e deriuātur a xp̄o in corpus eiꝰ qd̓ eſt eccleſia ẜm illudIoh̓is pͥmo de plenitudine eius oēs accipimꝰSed de xp̄o legit̉ fuerit locutus niſi vnalingua: ergo videt̉ diſcipuli eiꝰ acceperūtad hoc gr̄am vt oībus linguis loquerent̉. Sedin ꝯtrariū eſt gloſa Grego. Actꝭ. ij. ca. que ait.Spūſſanctꝰ ſuꝑ diſcipulos ī igneis linguis apparuit eis oīm linguaꝝ ſciētiā dedit. Rn̄detergo ſanctꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxxvj. pͥmi diſcipuli xp̄i ad hoc fuerūt ab ip̄o electi vt vniuerſum orbē fidem eius p̄dicarent. Non auteꝫerat ꝯueniens vt mittebant̉ ad alios inſtruedos indigerēt ab alijs inſtrui qualiter alijs loquerent̉ vel qualiter alij loquebant̉ intelligorent: p̄ſertim qꝛ iſti mittebant̉ erant alteriusgētis ſcꝫ iudee. Erāt etiā pauꝑes impotētesnec defacili a pͥncipio reperiſſent eorū verbaalijs fideliter interp̄tarent̉: vl̓ verba aliorū eisexponerēt: maxime qꝛ ad infideles mittebant̉.Et id̓o neceſſariū fuit vt ſuꝑ hoc eis diuinitusꝓuideret̉ donum linguaꝝ: vt ſicut gentibusad idolatriā declinantibꝰ introducta ē diuerſitas linguaꝝ: ita etiā qn̄ erāt gentes ad cultumvnius dei reuocāde: ꝯtra hmōi diuerſitatē remediū adhiberet̉ donum linguaꝝ. Ad pͥmūergo dicendū ſicut ſcribit̉ pͥme ad Corꝭ. xij.ca. Manifeſtatio ſpūs dat̉ ad vtilitatē Et id̓oſufficiēter Paulꝰ alij diſcipuli fuerūt inſtructi diuinitus in linguis oīm gentiū: quantū requirebat̉ ad fidei doctrinā Sed quātū ad quedam que ſuꝑaddunt̉ humana arte ad ornatuꝫ elegantiā lectionis: apoſtolꝰ inſtructus erat īꝓpria lingua autē ī aliena Sicut etiā ī ſapīa ſcientia fuerāt ſufficienter inſtructi quātū requirebat doctrina fidei: non autē quātū ad oīa ſcientiā acqͥſitā cognoſcunt̉: puta de ꝯcluſionibus ariſmetrice vel geometrie. Ad ſcd̓m argumentū rn̄detur qͣꝫuis vtrūqꝫ fieri potuiſſetſcꝫ vnā lingua apl̓i loquētes ab oībꝰ intelligerent̉: aut oībus ip̄i loquerent̉: tn̄ ꝯueniētius fuit ip̄i oībus linguis loquerēt̉: qꝛ hocꝑtinebat ad ꝑfectionē ſciētie ip̄oꝝ quā intelligere ſolū loqͥ: ſed intelligere poſſent ea queab alijs dicebant̉. Si autē oēs vnā eoꝝ linguā