Nōe ⁊ filijs eorūqꝫ vxoribꝰ humanuꝫ genꝰ ſaluare p̄cepit archa fieri de lignis leuigatis. potuiſſet nāqꝫ deꝰ abſqꝫ tanta inundatiōe aquaꝝ īaliqͥ monte aqͥs diſcooꝑto vel alia via ſaluos facere illos. Voluit tn̄ vt id fieret in archaligneaad denotandū ꝙ in lignea cruce erat hūani generis ſalus ꝓcurāda. Scribit̉ ad hͦ Exo. iiij. c.Ꝙ cū deꝰ clementiſſimꝰ miſit Moyſen ⁊ aarōad pharaonē ꝓ liberando ppl̓o ſuo. cū allegaſſꝫMoyſes inabilitatē ſuam eo ꝙ impędite ⁊ tardioris eſſet lingue. dixit dn̄s ad eū. Aaron loētur ꝓ te ad ppl̓m ⁊ erit os tuū. tu aūt eris in hisq̄ ad deum ꝑtinēt. ꝟgam qͦꝫ hanc ſume in manutua in qͣ facturus es ſigͣ. hec fuit illa ꝟga q̄ conuerſa eſt in ẜpētē corā Pharaone. ⁊ rurſum inꝟgā redijt. vt ptꝫ Exo. vij. c. Hec fuit virga qͣMoyſes ꝑcuſſit aqͣs flumīs q̄ mox velut ſanguis facte potari nō poterāt. Hec fuit ꝟga in qͣcōpleta ſunt alia ſigͣ q̄ omittamus cā breuitatisNō eſt tn̄ p̄tereundū ſilentio id qd̓ factū eſt duopus fuit pugͣre ꝯͣ amalechitas. vt em̄ ſcpͥtur?tradit Exo. xvij. c. Tūc dixit Moyſes ad Ioſue. Elige viros ⁊ egreſſus pugna ꝯͣ amalech.cras ego ſtabo in ꝟticē collis hn̄s ꝟgam dei inmanu mea. Fecit Ioſue iuxta ꝟba moyſi ⁊ pugnauit ꝯͣ amalech. Moyſes aūt ⁊ Aarō ⁊ huraſcenderūt ſuꝑ vticem coll̓. orauitqꝫ ibi moyſesexpāſis manibꝰ ⁊ ſecuta eſt victoria. Quid ī totꝓdigijs dei ꝟtute ac potētia oꝑatis ꝟga illa ſꝑꝯtrecta fuit vſqꝫ ad hanc victoriā: niſi vt preſignaret̉ ꝟga crucis xp̄i in qͣ ꝯſumanda erat humani generis redemptio ⁊ ptās diabolica ſuperanda. In. xv. inſuꝑ Exo. c. narrat̉ quēadmodum aqͣ marath fluminis amariſſime in dulcedinem ꝟſe ſunt. eo ꝙ Moyſes poſuit ibi ligniqd̓dam qd̓ on̄dit ei deuſ. Et hͦ lignū crucis xp̄ip̄ſigͣuit. qm̄ ꝑ xp̄um in eo crucifixū amaritudopeccatoꝝ hoīm ꝟtit̉ in dulcedinē qͥbꝰ dat̉ ſpes⁊ fiducia venie ꝯſequēdē. Exo. etia. c. xxvij. fimentio de arca quā fecit beſteel de lignis ſethī.in qͣ recōdita fuerūt v̓ga in memoriā lib̓ationisde egypto. Māna in memoriā refectōis in deẜto ⁊ tabule in memoriā date legis. Et hͨ archafigura eſſe potuit crucis de ligͦ fabricāde. in qͣ reponi debebat ſaluator mūdi. In ip̄o nāqꝫ fuer̄ttres nature in vna ꝑſona diuīa .ſ. increata ⁊ ſpritual̓ creata ⁊ corꝑalis. diuīa natura deſignat̉ꝑ ꝟgā. nam ẜm eā ip̄e dei filiꝰ eſt dei ꝟtꝰ. Spiritual̓ etiā natura xp̄i .ſ. aīa eiꝰ ſanctiſſima ꝑ duas tabulas legis expͥmit̉ in qͥbus erat lex diuīaꝯſcripta. ꝑ duas nāqꝫ tabulas duo deſignant̉q̄ ſunt in aīa xp̄i. intellectꝰ vicꝫ in quo erat oīsſcīa. ⁊ volūtas in qͣ fuit omīs rectitudo ⁊ bonitas. ꝑ māna ꝟo denotatur natura carnis xp̄i q̄fuit puriſſima ab oī labe pctī. Ultīo ad mentemeuocandū cenſeo illd̓ qd̓ Numeri. c. xxj. ponit̉qn̄ miſit̓ deus in ppl̓m de ip̄o male loquentē ſerpentes ignitos. ⁊ oranti ꝓ ppl̓o moyſi dixit dn̄sFac ẜpentē eneū: ⁊ pone in ꝑticā eminenteꝫ inmedio ppl̓i: ⁊ qͥcunqꝫ ꝑcuſſus fu̓it a ẜpēte reſpiciat eū ⁊ viuet. ⁊ factū eſt ita. Hic ẜpēs figurafuit xp̄i: qͥ in ꝑtica crucis effigēdus erat. ꝑ cuiꝰintuitū fide ꝯc deuotiōe ſanamur a morſibꝰ demoniorū. Ex dictis clarere pōt qͣꝫ ſit p̄celſa: qͣꝫue ſb̓limis arbor crucis xp̄i. q̄ deputata fuit vteſſet inſtr̄m in quo dei filius hoīm peccata ſanaret. ¶ Scd̓o poſſumus cogͦſcere dignitatem etmagnificentiā crucis ſi ꝯſideremus eiꝰ reuelationem. Innotuit qͥppe regine Sabbe ꝙ in cruce pati debebat dei filiꝰ incarnatꝰ. qd̓ non ex vtſui ingenij: ſꝫ dei reuelatiōe p̄uenit. Sicut enimde myſterijs xp̄i ꝓphetico ſpū Sibylle locuteſunt. ita hͨ regina Sabba p̄dixit in ligͦ xp̄m forepaſſuꝝ. Qualit̓ aūt hͦ factum ſit audiamꝰ. Refert mgr̄ in hiſtoria ſcholaſtica Ꝙ regina ſabbavidit in qͣdam domo Salomonis q̄ dicebat̉ domus ſaltꝰ lignū qd̓dam pulcherrimuꝫ: dixitqꝫSalomoni ꝙ in illo eſſet crucifigēdus vnus ꝑcuiꝰ mortē regnū iudeorū deleri debebat. Iſtd̓aūt lignū (vt aſſerit Ioh̓. belet) remāſerat in p̄tacta domo. qm̄ cū ſatis rectū ⁊ pulcherrimuꝫvideret̉ nunqͣꝫ potuit alicui opificio deputari.dū aūt qn̄qꝫ longitudine ſuꝑabat. aliqn̄ ꝟo breuitate deficiebat. Quare artifices illud dimiſerunt. Salomon itaqꝫ ꝟba regīe Sabbe magnifaciens: lignū ip̄m in ꝓfundis terre viſceribusiuſſit ſepeliri. In eo aūt loco poſtea ꝓbatica piſcina fuit conſtructa. de qͣ dicit Ioh̓. v. ca. Ꝙ incircūitū iacebat infirmorū ml̓titudo. Angelusꝟo dn̄i ẜm tꝑs deſcendebat in piſcinā ⁊ mouebatur aqͣ ⁊ ſanabat̉ vnus. Que vtiqꝫ fiebāt nōſolū angeli deſcendentis p̄ſentia: ſꝫ etiam ẜm aliqͦs ip̄ius ligni ꝟtute. Inſtāte aūt die qͣ xp̄s crucifigi debebat: p̄tactū lignū ſuꝑnataſſe miraculoſe ꝓhibet̉. qd̓ vidētes iudei acceperunt: ⁊ exeo crucem dn̄o ꝑauerūt. ¶ Tertio poſſumꝰ cognoſcere dignitatē ⁊ magnificentiā crucis li cōſideremꝰ eius inuentiōꝫ. Nam poſt xp̄i paſſiōꝫiteꝝ a iudeis abſcondita fuit: ⁊ ꝑ annos ducentos ⁊ vltra ſb̓ t̓ra latuit. Inuēta ꝟo fuit ab Helena Conſtantini mr̄e mō qͥ ſequit̉. Cū em̄ ipſeCōſtantinꝰ (vt eccl̓aſtica teſtat̉ hiſtoria) cū hoſtibus copioſiſſime ꝯgregatis iuxta danubiuꝫmanꝰ cōſerere deberet. nocte ſui exercitꝰ ꝑicula cogitans ⁊ timēs ſuoꝝ ſtragem ⁊ ſanguis eſfuſionē: oculos ad celū leuauit. Et ī ſomnis vidit ad orientalem ꝑtem ſignuꝫ crucis in celo .ſ.aereo fulgore igneo rutilare. angeloſqꝫ aſtare ſibiqꝫ dicere. Cōſtantine in hͦ ſigno vinces. Quitali viſionē ꝯfortatus ſimilitudinē ip̄iꝰ ex auro