Speculum diſcipline
centū dies. Illis autē qͥ eccl̓ias fratrū minorū vbilibet conſtitutas tam ip̄a die feſtiqͣꝫ in octaua diuinis officijſ interfuerint cōſimiles indulgētias ⁊ pctōrū remiſſiōes q̄in ſingulis alioꝝ eiuſdē ordinis ſanctoꝝ feſtis ex indultis apoſtolicꝭ generalit̓ ꝓmulgatis Romani pontifices ꝯceſſerūt. de iniunctis penitentijs miſericordit̉ in dn̄o relaxamus ⁊ elargimur. Conſiderātes preterea quāta ab hocip̄o ſancto Bonauēturarōne ſcientie ⁊ ſanctitatꝭ vite ep̄aliſqꝫ ⁊ cardinee dignitatis ſctā romana eccl̓ia ſuſceperit incremēta quātaqꝫ idē ſanctꝰ cū beato Thoma de aquino coetaneo ꝯdiſcipulo ⁊ cōmagiſtro ſuo familiaritatē ⁊ ſpiritualem cōiunctionē in hac vita ſeruauerit. vtquos in hͦ ſeculo fraterna iunxit charitas ⁊eadeꝫ in celo p̄mia cōſecutos credimꝰ. pn̄seccleſia pari veneret̉ honore. p̄dictū feſtuminter feſta ſacri palacij apoſtolici aſſumentes annumerāteſqꝫ. eandē indulgentiaꝫ infeſto p̄dicto in eccl̓ia ſanctoꝝ apoſtoloruꝫde vrbe q̄ in feſto ip̄ius ſancti Thome deaquino in eccl̓ia beate Marie ꝟginis d̓ vrbe miuerua vulgariter nūcupata habetur.cōcedimus. ꝑiterqꝫ decernimꝰ frēs minores in alma vniuerſitate Pariſien̄. eiſdempͥuilegijs poſſe ac debere vti ⁊ gaudere obip̄ius ſancti Bonauēture merita. quibꝰ exapoſtolicis indultꝭ fratres predicatores ineadeꝫ vniuerſitate intuitu ⁊ gr̄a eiuſdē ſancti Thome potiri ⁊ gaudere cōſueuerunt⁊ gaudent aut potiri et gaudere qͦmodolibet poterūt in futurū. Quocirca om̄s ⁊ ſingulos in dignitate ꝯſtitutos requirimus ⁊monemꝰ qͣtinus vniuerſis ⁊ clericis ⁊ populis ſuarū ciuitatū dioceſum ⁊ parochiarū p̄ſentes nr̄as lr̄as ſolēniter publicātes.eoſdē hortent̉. deū ip̄m a quo bona cunctaꝓcedūt hūiliter dep̄cent̉. vt ip̄ius ſancti doctoris ⁊ cōfeſſoris Bonauēture meritis etp̄cibꝰ exoratꝰ militantē eccleſiā. apl̓icā fidē⁊ cūctos chrifideles a paganoꝝ ⁊ alioꝝ infideliū ⁊ hereticoꝝ tueatur incurſibꝰ ⁊ a periculis cūctis ſemꝑ ꝓtegat ac defendat. ⁊ illam quā nobis mūdus dare nō pōt paceꝫ.hoſtiū oīm ſublata formidine. firma cū trāquillitate cōcedat. vt qꝫ poſt huiꝰ vite militiā depoſitūqꝫ paſtoralis officij miniſteriūvnacū grege nobis credito ad ſempiternatandē gaudia ꝑuenire mereamur. Demuꝫqꝛ difficile foret litteras originales preſen
tes ad vniuſcuiuſqꝫ noticiaꝫ deferri volumus ac decernimꝰ ꝙ earū trāſſumpto ſuꝑſigillo generalis miniſtri ordinis antedicti⁊ manibꝰ duoꝝ notarioꝝ publicorū debiteſubſcriptis fides adhibeat̉ indubia in omnibꝰ ⁊ ꝑ om̄ia. ⁊ illis vbiqꝫ ſtetur ac ſi originales lr̄e huiuſmōi eſſent exhibite vl̓ oſtenſe. Nulli gͦ oīno hominū liceat hanc paginānoſtre cōſtitutiōis. aſcriptiōis. aggregationis. ſtatuti. mādati cōceſſionis. relaxatiōislargitionis. aſſumptionis. annumeratiōismonitionis ac voluntatꝭ infringere vl̓ ei auſu temerario ꝯtraire. Si qͥs autē hoc attētare p̄ſumpſerit indignationē om̄ipotentꝭdei ac beatorū Petri ⁊ Pauli apoſtoloruꝫeius ſe nouerit incurſuruꝫ. Datum Romeapud ſctm̄ Petrū Anno incarnatiōis dn̄ice. M.cccclxxxij. Decimooctauo kalēdasMaij. pontificatꝰ nr̄i anno vndecimo.Incipit ꝓlogꝰ in ſpeculū diſcipline ſeu libellū de minimis ad nouicios ſctī Bonauenture ep̄i ⁊ cardinal̓ ordinis minoꝝ.DhoneſtatemC.tendētes in pͥmis neceſſariuꝫhn̄t vt ꝑ exercitium diſciplinevirtutꝭ titulū citiꝰ app̄hēderipoſſint. Nā vt ait Hugo de ſctō victoUſus diſciplīe ad v̓tutē aīm dirigit. ꝟtusaūt ad btītudinē ꝑducit. ac ꝑ hͦ inqͥt exercitiū diſcipline eſſe dꝫ nr̄a inchoatio. ꝟ̓tus. ꝑfectio. p̄miū ꝟtutꝭ. eterna btītudo. Ueꝝ qͥdiſciplinā ī noue ꝯuerſatōis initio negligiad eā poſtmodū difficile applicat̉. ⁊ formaꝫquā pͥmo qͥs recipit vix deponit. Adoleſcēs nāqꝫ iuxta viā ſuā etiā cū fenuerit n̄ recedet ab ea. Optīa viuēdi forma eligēda ēquā reddat aſſuetudo iocūdā. Prīꝰ autēad ꝓfectū gͣdꝰ. defectꝰ. cognitio. magͣqꝫ oīoprudēti ſecuritas. viuēdi modū nouiſſe cōgruū ꝓ varia reꝝ ⁊ accidētiū qͣlitate. Necmīmū ē ꝯtēnere mīma. q̄ nō mīmā moribꝰmaculaꝫ eo turpiꝰ neglectu hīta ingerūt. qͦvitari faciliꝰ cognita valuerūt. Proindeqͥ ſpū dei agunt̉ moralibꝰ documētꝭ intendūt. q̄ tn̄ ſuꝑbi ⁊ fatui ꝯtēnētes nūc ſuꝑſtitiones nūc cerimonias vocāt. aut certe calunijs fucatis impugnāt. Nec em̄ ſtultꝰ ꝟba prudentie recipit. niſi ea dixeris q̄ verſantur ī corde eiꝰ. Hic ergo tractatulus