De exercitijs diſcretis
tia groſſi fumi. cauſatī ex corruptis humoribus propter cibi et potus intemperantiam. vel etiam cauſati ex certo cibo vel potu/ qui licet modice ſumptus habet naturaliter generare groſſos humores caput ꝑturbantes. ¶ Tertio aut ex eo ꝙ perſonacalis eſt nimis ocioſa. ¶ Quarto aut exinde ꝙ homo eſt conſuetus curioſe et incaute videre vel audire res/ de quibus faciliter ſumitur occaſio poſtea cogitandi nefaria. ¶ Quinto aut etiam ex inordinato etnimis continuo timore offendendi deumQuēadmodum videmus exemplariter ꝙſepe communiter pertranſitur lignū quancumcūqꝫ etiam anguſtum in terra ſimpliciter poſituꝫ abſqꝫ aliqua trepidatione qd̓non ſic fieret ſi lignum foret in alto. aut deſubtus haberet profundam foueam etiamquāꝙͣ eſſet magis ampſum. Nam tūc imaginatio de periculo faceret huiuſmodi timorem. Et timor conſequenter faceret caſum ex eo ꝙ ẜm naturales in magno timore ſanguis totus conatur iuuare parteꝫ nobiliorem corporis/ ſcilicet ipſum cor recurrendo ad ipſum. et ſic ceteris membris euacuatis homo per totum corpus quaſi ſpaſmatur et deficit viribus. Unde neceſſe eſtvt cadat. ¶ Similiter eſt exemplum de timore in tenebrisˡ. Experientia ei docenteſcimus ꝙ in loco obſcuro vel tenebroſo etin nocte cum videre non poſſumus que iuxta nos ſunt/ timemus naturaliter/ velimꝰaut nolimus. Ita vt etiam quandoqꝫ videatur nobis ex timore nimio licet fantaſtice ꝙ videamus vel ſentiamus circa nostetras imagines vel audiamus voces/ autſibilationes horribiles cum tamen in re nihil ſit.Icamus igitur nunc ad propoſitum noſtrum ⁊ ꝙͣtuꝫ ad QIenacuationem cerebri vel eiꝰ abūdantiam in humoribus corruptis ⁊cͣ. perſona talis indiget magis conſilio expertorum artis medicine ⁊ bono regimine corporali/ ꝙͣ doctrina theologorū⁊ ſpirituali medicamine. ¶ Sed quantuꝫad ocioſitatem nimiā ſi ip̄a fuerit in cauſaque omnia mala docere conſueuit. remedium principale eſt/ vt homo ſtudeat cogitationes ſuas beſtiales ⁊ indomitas. fre-
no rationis tenere. ne vagentur libere ſemper quo voluerint. Et poterit hoc fieri. ſihomo occupauerit ſe diuerſis exercitujs vtilibus tam ſpiritualibus ꝙͣ corporalibꝰ alternatis vicibus. dūmodo tamen hoc fiatcum mentis quadā delectatione. ⁊ nō vſqꝫad tedium ⁊ nauſeam in vno exercitio. alioquin cogitationes propter tedium non recederent. ſed eque vt prius ⁊ quandoqꝫ mlto amplius diuagando ad alia ſe redirent¶ Super his habemus exemplum de ſancto Anthonio qui quadam vice in heremo grauiter affligebatur temptatione malarum cogitationum. Unde conquerebatur domino dicens. Domine vellem ſaluari ſed non volunt ꝑmittere cogitationesmee. Tunc apparens ei angelus in ſpecieheremite oſtendit eidem remedium contra cogitationes huiuſmodi/ nunc paululum laborando manibus. nūc genibus fleris orando deinde corpus reficiendo. poſtquieſcendo/ ⁊ rurſus iterum laborando ettandem ait. Anthoni ſic facias ⁊ tu. ⁊ ſaluus eris. Utinam attēderent bene hoc exemplum nōnulle perſone que ſub ſpecie qͣſi vacandi deo ⁊ deuotioni nihil oꝑari volunt manualiter cum tamen apoſtolus dicat. Qui non laborat non māducet. Quāuis enim vacare deo per ſpiritualia exercitia. non ſit ſine labore/ laborare nihilominus interdū etiam manibus expedit. Unde contingit nōnunꝙͣ vt hoc negligentesnō quidem ob corporis debilitateꝫ ſed exdeſidia ⁊ carnis voluptate deueniūt ad magna pericula ſuarum animarum. nō ſolūin malis cogitationibus ſed etiam quandoqꝫ in grauioribus. Prudenter itaqꝫ ⁊ rectiſſime religionum inſtitutores ſuis deputarunt filijs certas horas nō ſolum ad cartandū. orandū ad meditandū ⁊cͣ. verūetiāad labores manuuꝫ exteriores faciendumprout clare patet in regula ſancti Benedicti ⁊ aliorum approbatorum ordinum inſtitutionibus. Non eſt em̄ aliqua cogitatio tam turpis tam abominabilis mala etexecrāda quā nō inueniat deteſtanda ocioſitas. Nam cor vacantis ocio eſt ad inſtarmolēdini. quod cum non habet ad moleūdum bonum frumētum. quia in cōtinuomotū eſt. molit ⁊ cōſumit ſeipſum. etiā vſ-