Io.CXXII
ꝑtinētes ẜm Damaſcenū .ſ. ꝯſiliū. iudiciumſentētia. electio. oꝑatio. ⁊ vſus. Libeꝝ arbitrium vult. ecce voluntas. Inqͥrit ⁊ ſcrutat̉ecce ꝯſiliū. iudicat. ecce iudiciū. diſponit. ecce ſentētia. eligit. ecce electio. que eſt duobuſplacentibꝰ alteꝝ p̄optare. impetū facit. ecceoꝑatio. agit ecce vſus. Rō aūt habꝫ qͥnqꝫactus. duos ꝑ qͦs dirigit̉ in finē veri. quorūvnꝰ p̄cedit cognoſcere. ⁊ d̓r ratiocinatio. queſic ab Auguſtino diffinit̉. Rōcinatio eſt rationis inqͥſitio. Huic ratiocinationi eſt inſitum ingeniū. qd̓ diffinit̉ ab Auguſtino Ingeniū eſt illa vis aīe ſiue intētio qua ſe extēdit aīa ⁊ exercet ad incognitoꝝ cognitionē.Aliꝰ actꝰ eſt ip̄m cognoſcere qd̓ eſt aſpectusveri. Et ẜm hͦ diffinit̉ rō ab Auguſtino. Rōſt animi aſpectꝰ qͦ ꝑ ſeip̄m veꝝ intuet̉. Habet etiā rō tres actꝰ ꝑ quos dirigit̉ in finemboni. Primꝰ ē boni ⁊ mali diſcretio. ſiue boni ⁊ melioris. Secūdꝰ eſt diſcretione factaboni ſiue meliorꝭ electio. Tertiꝰ eſt dilectio.De his tribꝰ dic̄ Auguſtinꝰ. Rō eſt aīe aſpectus quo bonū ⁊ malū diſcernit. v̓tutes eligit. deū diligit.De diuiſione potētiaꝝ ẜm Auguſtinū.Sectio XXIIIUarta diuiſio potētiaꝝ ponitur ab¶Auguſtino in libro de ſpū ⁊ aīma q̄facit ad maiorē euidentiā p̄dictorū.Diſtinguit aūt vires aīe in rōnalem. ꝯcupiſcibilē. ⁊ iraſcibilē. Per rōnalē eſt aīa habiliſad cognoſcendū aliqͥd infra ſe. ſupra ſe. in ſe⁊ iuxta ſe. Cognoſcit ſiquidē deū ſupra ſe. īſe. ⁊ iuxta ſe. Cognoſcit itidē deū ſupra ſe. ſein ſe. angelū iuxta ſe. ⁊ qͥcquid celi ꝯtineturambitu infra ſe. De rōnalitate om̄is ſenſuſaīe naſcit̉. deꝯcupiſcibilitate om̄is affectusAffectꝰ quadripartitꝰ eſſe dinoſcit̉. dū de eoqd̓ amamꝰ iā gaudemꝰ vel gaudēdū ſperamus. vel cū de eo qd̓ odimꝰ iā dolemus. vldolendū metuimꝰ. Un̄ de ꝯcupiſcibilitategaudiū ⁊ ſpes. de iraſcibilitate dolor ⁊ metꝰoriunt̉. Qui quidē qͣttuor effectꝰ aīe omniūſunt vicioꝝ atqꝫ virtutū qͣſi quedā pͥncipia ⁊cōmunis materia. Affectꝰ quidē om̄ī operinomē imponit Notandū ꝟo ꝙ ſenſus aīeꝟtutes apprehēſiue vocant̉ ſiue cognitiue q̄a rōnabilitate oriunt̉. Quinqꝫ aūt ſunt progreſſus ad ſapīam. ſenſus. imaginatio. ratōintellectꝰ intelligētia. Senſus eſt ea vis aīeque reꝝ corporeaꝝ corꝑeas recipit formas.ſꝫ p̄ſentes. Imaginatio eſt ea vis aīe q̄ rerū
corporeaꝝ corꝑeas recipit formas ſꝫ abſentes. Senſus nāqꝫ formas accipit in materia. imaginatio extra materiā. Et ea vis exteriꝰ formata ſenſus d̓r. ⁊ eadeꝫ vſqꝫ ad intimuꝫ traducta vocat̉ imaginatio q̄ de ſenſuorit̉. Rō eſt ea vis anime q̄ reꝝ corporearūformas. naturas. differētias ꝓpria ⁊ accidētia om̄ia ꝑcipit incorꝑea ſꝫ nō extra corꝑeaniſi rōne exiſtentia. Abſtrahit em̄ in corꝑibꝰque fundant̉ a corꝑalibꝰ nō actiōe ſꝫ ꝯſideratiōe. Intellectꝰ eſt ea vis aīe que inuiſibilia ꝑcipit. vt angelos. demones. aīas. ⁊ oēmſpūm creatū. Intelligētia eſt ea vis aīe q̄ immediate ſupponit̉ deo. Cernit qͥdē ip̄m ſummū veꝝ ⁊ vere īmutabile. Sic gͦ anima ſenſu ꝑcipit corꝑea. imaginatiōe corpoꝝ ſimilitudines. rōe corpoꝝ naturas. intellectu ſpiritum creatū. intelligētia ſpūm increatum.Ad imaginationē q̄ dicit̉ ſenſus cōmunis ⁊etiaꝫ fantaſia ꝑtinēt ea que vidēt in ſomnisdormiētes. de qͥbꝰ dic̄ Auguſtinꝰ. ꝙ omniūque ſibi vident̉ videre dormiētes qͥnqꝫ ſuntgenera .ſ. oraculū. viſio. ſomniū. inſomniumrantaſma. Oraculū eſt cuꝫ in ſomnis parēsvel aliqua grauis ꝑſona ſeu ſacerdoſ. vl̓ etiam deꝰ aliqͥd euentuꝝ aꝑte vel nō euentuꝝfaciendū vel vitandū denūciat. Uiſio eſt cuid qͥs videt qd̓ eodē modo qͦ apparuerat eueniet. Somniū eſt figuris tectū. ⁊ ſine interp̄tatione intelligi nō poteſt. Inſomniū ē qn̄id qd̓ vigilantē fatigauerat ſe ingerit dormienti. ſicut eſt cibi cura vel potꝰ vel aliqua ſtudia. vel artes. vel infirmitates. Iuxta infirmitates em̄ diuerſi diuerſa accipiūt ſomniaAlia em̄ vidēt ſanguinei. alia cholerici. aliamelancolici. alia flegmatici. Iſti em̄ videntrubra ⁊ varia. illi nigra ⁊ alba. Fantaſma ēqn̄ vix dormire ceꝑit qͥs ⁊ vigilare ſe exiſtimat. ⁊ videt̉ aſpicere irruētes in ſe vl̓ paſſimvagātes formas diſcrepātes ⁊ varias letas⁊ turbulētas. In hoc genere eſt ephialtes.quē opinant̉ vulgares inuadere dormientes ⁊ opprimere qͥeſcēteſ. qd̓ nō eſt niſi fumoſitas cōſcendēs ad cerebrū a ſtomacho vela corde. vim compͥmens animalē.De quo eſt anima.Sectio XXIIIIOteſt colligi ex p̄dictꝭ ꝙ aīa eſt ensviuēs. intelligēs. ac libertate vtens.Forma qͥdē eſt ens nō a ſeip̄a nec d̓diuina natura. ſꝫ a deo ꝑ creationē de nihilo in eſſe deducta. Forma aūt viuēs eſt nō