Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
CXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Tertia pars centiloquij

anime. celeſtis natura. materia qͣttuor elementoꝝ. Hec menſura aliquādo dicit̉ euū.aliquādo eternitas creata. Sꝫ qꝛ eternitaſꝓprie dicit̉ de diuinis. euū vero aliquando tꝑe inuenit̉. ideo ex his duobus euiternitas nominat̉. Tempꝰ aūt ꝓprie dictū eſtſurā eoꝝ que habēt pͥncipiū atqꝫ finē. ſic̄ ſūtgenerabilia atqꝫ corruptibilia. que ẜm motum pͥmi mobilis variant̉ vſqꝫ ad completione numeri quattuor elementoꝝ. Quarta ꝟo differentia non poteſt eſſe que careatpͥncipio habēs finem.De veritate exprimenda excluſione erroris circa ꝓductiōem mundi.Sectio VIIIEcundo habemꝰ errorē extinguere exprimere veritatē. Propter qd̓ tenenduꝫ eſt vniuerſitas machinemūdialis eſt ꝓducta in eſſe ex tꝑe. in quo excludit̉ error ponentiū mundū eternuꝫ. Exnihilo. in quo excludit̉ error ponentiū eternitatē circa materiale pͥncipiū. Ab vno pͥncipio. in quo excludit̉ error manicheoꝝ ponentiū pluralitatē principioꝝ. Solo ſummo. in quo excludit̉ error ponentiū deumduxiſſe inferiores creaturas miniſteriuꝫintelligentiaꝝ. In certo pōdere nūeroſura. in quo on̄dit̉ creatura eſt effectꝰ trinitatis creātis ſub triplici genere cauſalitatis. ſcꝫ efficiētiſ. rōne cuiꝰ eſt in creatura vnitas. modus. mēſura. exemplarꝭ. rōne cuiꝰeſt in creatura veritas. ſpeciēs numerus.finalis. ratione cuiꝰ in creatura eſt bonitasordo. pondꝰ. Om̄is quippe creatura ꝯſtituitur in eſſe ab efficiēte. format̉ ad exēplarordinat̉ ad finē. ac hoc eſt vna. vera. et bona. modificata ſpecioſa ordinata. menſurata. diſcreta ponderata. Alijs etiā vocabulis p̄dictus ternariꝰ nominat̉ ab Auguſtino in libro de anima ſpū. Dicit̉ eſſentiaſpēs vſus. A Dionyſio. armonia ſpeciēscōmenſuratio. Itē ab eodem. ſubſtātia. virtus oꝑatio. Ex vna parte cadūt vnitas.modus. eſſentia. ſubſtātia. menſura. commenſuratio. Ex vna veritas. numerꝰ. ſpecies. virtus. armonia. Ex vna bonitas. ordo. vſus. pōdus. oꝑatio. De pͥmo autē ternario nota vnū nominat ens cōmutabile cōnumerabile. hoc ꝓpter indiuiſionē ſuiin ſe. veꝝ nominat ens cognoſcibile. habet indiuiſionē ſui aꝓpria ſpecie. bonū nominat ens cōmunicabile. hoc habet in-

diuiſionē ſui aꝓpria oꝑatiōe.De triplici differentia creature.Sectio IXErtio circa ꝓductiōem mūdi habmus attēdere creature triformitatem. Produxit em̄ deꝰ trinꝰ vnusdifferentiā triplicē creature. ꝓduxitaturā pure corꝑalē. vt eſt mūdial̓ machinecreaturā pure ſpūalē. vt eſt natura angl̓icacreaturā ex vtraqꝫ cōpoſitā. vt eſt nat̉a hūana. Sic em̄ decuit deū ꝓducere varia diuerſa. vt multiplicitas creature faceret adfectionē vniuerſi. ꝯſiſtit in āplitudine ambitꝰ. in ſufficiētia ordinis. influētia bonitatis. ex qͥbꝰ etiā diuīa potētia. ſapīa bonitaſinnoteſcit. Decuit nāqꝫ deū ſic res ꝓducervt eſſent ad manifeſtatiōem ſue potētie.dem apparuit ī ꝓductiōe creaturaꝝ ſummediſtantiū earudē ꝯiūctione. vt pꝫ ī naturahumana. in corporeū incorporeū vniūItē decuit deum ſic res ꝓducere vt eſſent īmanifeſtatiōem ſue ſapīe. maxīe ex ꝑfectōne ordīs declarat̉. quidē ordo neceſſariotria reqͥrit .ſ. infimū. mediū ſupremū. Infi fuit natura corꝑalis. ſup̄mū natura ſpiritualis. mediuꝫ natura cōpoſita ex vtraqꝫ.Itē decuit deuꝫ ſic res ꝓducere vt eſſent inmanifeſtatiōem ſue bonitatꝭ beniuolētie.que maxīe ꝯſiſtit in diffuſiōe cōmunicatōein alteꝝ. Si diuina bonitas ꝯmunicauitactū nobiliſſimū. eſt viuere intelligere vt tm̄ daret alij potentiā viuēdi intelligidi. ſꝫ etiā potētia ſe cōmunicādi alij. qd̓ ſcm̄eſt in homīe. in quo ſpūalis vita intellectiua ꝑficit corꝑalem.De ꝓductione machine mūdialis.Sectio XE his tribꝰ differentijs videndumeſt ordinē. Et primo natura pure corꝑali. cuiꝰ modi ē machinadialis. que ſex diebꝰ fuit in eſſe ꝓducta. itain pͥncipio ante omnē diē creauit deꝰ celum terrā Prima vero die formata eſt lux. ſecuda factu eſt firmamentū in medio aquaruꝫtertia die ſeꝑate ſunt aque a terra. ꝯgrete in vnū locū. qͣrta die ornatū eſt celū lunaribꝰ. qͥnta die aer aqͣ ornati ſunt piſcibꝰ auibꝰ. ſexta die ornata ē terra aīalibꝰ holbus. ſeptiā die reqͥeuit deꝰ a nouaꝝ ſpeꝝductōe. qm̄ oīa fecerat. vl̓ in ſil̓i. ſicut illapagant̉. vel in rōne ſemīali. ſicut illa alijsmodis introducūtur in eſſe. Et ſic collige