Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
CXIXr
Einzelbild herunterladen
 

Fo.

CXIX

ex p̄dictis triplex fuit oꝑatio diuīa indi machina ꝓducēda .ſ. creatio. diſtinctio. etadornatio. Prima oꝑatio appropͥat̉ pr̄i. ſecunda filio. tertia ſpūiſancto. Creatio fuitex nihilo. fuit in pͥncipio an̄ omnē diēqͣꝫ reꝝ omniū tēpoꝝ fundamentū. Diſtinctio ꝟo corpoꝝ mundanoꝝ fuit tripliciideo triduuꝫ fuit facta. ita pͥma die fuitfacta diſtinctio nature luminoſe a ꝑſpicua oꝑaca lux a tenebris eſt diſtincta. Secūda die eſt facta diſtinctio nature ꝑſpicueapſpicua aque inferiores a ſuꝑioribꝰ ſūtdiuiſe. Tertia die facta eſt diſtinctio natureſpicue ab opaca. diuiſe ſūt aque a terra.Ornatus aūt diſtinctōi corpoꝝ correſpōdet eſt etiā in triduo ꝯſummatꝰ. Ita ornatus nature luminoſe eſt factꝰ quarta die. informatiōe ſtellaꝝ ſolis lune. Ornatꝰ nature ꝑſpicue factꝰ eſt quinta die. in qua factiſunt piſces aues in aque aeris ornamen. Sexta die eſt factꝰ ornatus nature oꝑace qn̄ facte ſunt beſtie de terra. facta ſunt reptilia. facta eſt humana natura ad ꝯſūmationē omniū p̄dictōꝫDe ꝯſiſtentia machine corꝑalisSectio XIOnſiſtit autē tota natura corporeamaxime ī duobꝰ .ſ. in natura elemētari celeſti. Celeſtis diſtinguitur ītres celos pͥncipales .ſ. empyreū. cryſtallinū firmamētū. In firmamēto aūt qd̓ eſt celūcōtinent̉ ſeptē orbes ſeptē planetaꝝ. qui ſūtſaturnus. iupiter. mars. ſol venus. mercurius. luna. Natura vero elemētaris diſtinguit̉ in qͣttuor ſperas. ſcꝫ ignis. aeris. aque terre. Et ſic ꝓcedēdo a ſummo celi cardīevſqꝫ ad centrū terre occurrūt nobis decemorbes celeſtes. quattuor ſpere elemētareſex quibꝰ tota mūdi ſenſibilis machina integratur. ita celeſtia influūt ī terreſtria elementaria qͣꝫtū ad diſtinctiuā ſignificatōemtempoꝝ. dieꝝ. menſiū. annoꝝ. dicēte ſcpͥtura. Sint in ſigna tꝑa dies annos. Influūt etiā quantū ad effectiuā ꝓductionē rerum generabiliū corruptibiliū corporūhumanoꝝ. Sic tn̄ ſunt ī ſigna tempoꝝ. reꝝ oꝑationū. lucē. calorē. motū. virtutē. vt ſint certa ſigna ꝯtingentiū futuroꝝ. necinfluāt ſuꝑ libeꝝ arbitriū vim ꝯſtellatio quā dixerūt aliqui fatū eſſe. Et ſic colligitur ex p̄dictis deus ordinate res cōdiditqͣntum ad tempꝰ. ordinate diſpoſuit qͣntuꝫ

ad ſitū. ordinate gubernat quantū ad influentiam In ſcriptura ſacra ordinate narratquantū ad doctrine ſacre ſufficientiā. que īprincipio ſui inſinuat naturā luminoſaꝫ nomine celi. naturā opacā nomine terre. naturam ꝑſpicuā nomīe aque. Inſinuat et beatiſſimā trinitatē. patrē in nomīe dei creātisfilium in nomīe principij. ſpiritūſanctum īnomīe ſpiritus dei. Inſinuat etiā nobis appropriate triū perſonarū. ſcilicet omnipotētiam patris in ꝓducendo. omniſcientiā filijin diſtinguendo. beniuolentiā ſpirituſſancti in influendo.De ſufficientia celorumSectio XIIEnatura celeſti ſpecialiter eſt videndum. Celū quidē ẜm cōmunē acceptionē nominat naturā ꝑſpicuātentiuā. Scd̓m vero ꝓpriam acceptiōeꝫ nominat naturā perſpicuā cōtentiuā nullitrarietati ſubiectā. Scd̓m primā acceptionem ſeptē celi a Rabano diſtinguunt̉. ſcilicet celū aereū. ethereū. olympū. igneū. ſydereum. aqueū. empyreū. Quorū ſufficientiaſic ſumit̉. Celū em̄ natura ꝑſpicua cōtentiua. aut eſt datiua luminis. aut receptiua.Si eſt datiua. aut eſt vniformis non mota ſic eſt celū empyreū. aut eſt multiformismota. et ſic eſt ſydereuꝫ. aut eſt vniformis etmota. ſic eſt cryſtallinū. quarta differentianon habet̉. ſcꝫ multiformis mota. Siautē natura perſpicua eſt luminis receptiua. aut eſt receptiua ſeꝑabiliter. aut inſeꝑabiliter. Si inſeꝑabiliter. aut ẜm ſuperiorisſuperficiei circulū. ſic eſt olympū qd̓ monti appropinquat olympo. Si vero ſeꝑabiliter. aut ẜm ſuperiorē partē. ſic eſt ethereuꝫaut ẜm inferiorē. ſic eſt aereū. Si autē dicatur celū natura ꝑſpicua cōtētiua nullitraria. ſic a quibuſdā octo orbes diſtinguūtur. ſcꝫ ſeptē planetarū cum octaua ſphera.A quibuſdā ampliꝰ eruditis nouē. Ab alijſvero vlteriꝰ illuſtratis decē. Hoꝝ aūt ſufficientia ſic poteſt accipi. Diſtinctio em̄ celorum aūt eſt primā diuerſitatē formaꝝ. auteſt diſpoſitiōes motuū luminariū ꝯtētorum. Si per diuerſitatē formarū. ſic diſtinguunt̉ tres celi. Aut em̄ in celo viget natura ꝑfecte luminoſitatꝭ. ſic eſt habile ad ſtatum gl̓ie quietū. ſic eſt empyreū. aut vigetī eo natura ꝑfecte ꝑſpicacitatꝭ effectiue frigiditatis. ſic eſt aqueū ſiue cryſtallinū. qd̓