Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
CIXr
Einzelbild herunterladen
 

Fo.CVIIII

iudicio. Alia in promotiōe ad dignitates.Que ꝓhibet̉.. Regū. xvj. in electiōe Dauid.cui p̄tulit dn̄s fratres ſuos ꝓpter vultuspulcritudinē ſeu ꝓpter altitudinē ſtatureDe peccato ꝯſenſus. de pctō ꝯͣ ꝯſciētiā.Sectio XI de ꝑplexitate.Equit̉ videre de peccato conſenſuſvbi pͥmo videndū eſt de ip̄o ꝯſenſuqͥd eſt. Scd̓o de peccato ꝯͣ ꝯſciētiaꝫTertio de differētijs ꝑplexitatꝭ. Cōſenſusdiffinit̉ ſic. Cōſenſus eſt nutꝰ volūtatꝭ ſpontaneꝰ. vel motꝰ animi liber ſui. Et cuꝫ nihilita ſit in poteſtate nr̄a ſicut ꝯſentire vel diſſentire. hinc eſt ꝯſummat̉ ibi om̄e pctūmInitiat̉ em̄ in cogitatiōe. creſcit in delectatione. ꝑficit̉ ꝟo in conſenſu. Ad intelligēdumquō peccat̉ qn̄ agit̉ ꝯtra ꝯſcīam. multiplicitas ꝯſciētie attēdenda eſt. Cōſciētia vnomodo d̓r ſuꝑior ꝑs ratiōis. quā greci ſyndereſim vocāt. apud nos ſcintilla ꝯſciētie poteſt dici. Hec diffinit̉ a Baſilio ſic. Cōſcientia eſt naturale iudicatoriū faciēdi vel nonfaciēdi. Differūt tn̄ ẜm rōnem ſyndereſis etꝯſciētia. ſyndereſis iudicat faciendū .i.dignū fieri. Cōſciētia ꝟo iudicat faciēdū .i.debitū fieri. Alio modo d̓r ꝯſciētia habitusnatural̓ dictādi bonū vel malū. ſic diffinitur a Damaſceno. Cōſcientia eſt lex intellectꝰ nr̄i naturalis appoſita pctō. Et ẜmſcientia nunqͣꝫ errat. Tertio dicit̉ ꝯſcīa opinio habita de agēdis vel agēdis .i. debitis fieri vel fieri formata. De. j. Corin.viij. Quidā ꝯſciētia vſqꝫ nūc idoli. quaſiidolaticū māducāt. Ro. xiiij. Om̄e qd̓ eſtex fide pctm̄ eſt glo. i. ome qd̓ eſt ꝯtra ꝯſcīaꝫ.Iſto tertio modo cōſcientia eſt habitꝰ acqͥſitus frequēter erroneꝰ in iudicādo eſſe faciendū qd̓ eſt faciendū. ecōuerſo. Pōtaūt dictare ꝯſcientia tertio modo dicta aliqͥd ẜm legē dei. p̄ter legē dei. ꝯtra legem deiEt eſt hic ẜmo de dictamīe ꝯſciētie modūp̄cepti ſiue ꝓhibitiōis. modū ꝯſilij velꝑſuaſionis. Primo ꝯſciētia ligat ſimpliciter vniuerſalit̓. qꝛ legi dei ꝯcordat conſcientia on̄dit eſſe ligatū. Secūdo conſciētia ligat qͣꝫdiu manet. vnde tenet̉ homovel deponere. vel qd̓ dictat oꝑe adimplere. vtpote ſi dictat ꝯſcīa leuare feſtucā deterra eſt neceſſariū ad ſalutē. Tertioſcientia ligat ad faciendū vel faciēdūſꝫ potiꝰ ad ſe deponendū. qꝛ talis ꝯſcientia ſit erronea. error ille repugnet legi diui

ne. neceſſario qͣꝫdiu durat ponit hominemextra ſtatuꝫ ſalutis. vtpote ſi dicat leccatrixalicui. moriar ſi cognoſcas me. ille incipiat habere ꝯſcīam de mortali ſi cognouerit leccatricē. eſt in ſtatu ſalutis ip̄aſciētia ꝑdurāte. qꝛ ſi cognoſcit peccatmortaliter cōtemnēdo deū. dictet ꝯſcientia dn̄o diſplicere. ſi cognoſcit facit contra p̄ceptū dn̄i. Perplexitas naſcit̉ ex errore cōſcientie. Eſt aūt triplex perplexitas.Prima eſt intelligētie verboꝝ ſacre ſcripture. que vident̉ ſibi repugnare. Secūda eſt ītelligētie faciendoꝝ. De qua Romano. viij.Quid oremꝰ neſcimꝰ ⁊c̄. Tertia eſt ineuitabilitas peccādi. Prima diſſoluit̉ diſtinctionē ꝯſiderationē cauſarum dicēdi vtrūqꝫSecūda diſſoluit̉ inſpirationē ſpūſſancti. que eſt vnctio docēs de om̄ibꝰ meritūoratiōis Iacobi.. Si qͥs indiget ſapientiapoſtulet a deo ⁊c̄. Et. ij. Paral̓. xx. ignoremus qͥd agere debeamꝰ. hoc ſoluꝫ habemus reſidui vt oculos noſtros dirigamusad te. Tertia diſſoluit̉ diſpoſitionē erronee cōſcientie.De mendacio. ꝑiurio. cōtentioneSectio XIIEquit̉ videre peccato oris. quodpluribꝰ differētijs variat̉. Peccataem̄ oris ſunt. mendaciū in quo veritas deſtruit̉. ꝑiuriū in quo veritas cōtemnit̉. cōtentio in quo veritas impugnat̉. Eſtem̄ ꝯtentio veritatis impugnatio ꝯfidētia clamoris. Hec tria p̄cipue ſunt ꝯtra veritatē. Iſta cōtra bonitatē ſunt. ſcurrilitas.que eſt ꝯtra honeſtatē. vaniloquiū ſiue ml̓tiloquiū quod eſt ꝯtra vtilitatē. Adulatio.que eſt ꝯtra rectitudinē in laude aliena. Iactantia que eſt ꝯtra rectitudinē in laudepria. Blaſphemia que eſt ꝯtra rectitudinēin vituperiū dei. Maledictū qd̓ eſt cōtra rectitudinē in vituperiū ꝓximi. qͣntū ad penāCōtumelia que eſt ꝯtra rectitudinē ī vituperium ꝓximi qͣntū ad culpā apertā que īproperat̉. Detractio que eſt ꝯtra rectitudinem in vituperiū ꝓximi quantū ad occultāculpā. De mēdacio eſt videre qͣntum addiffinitionē diuiſionē. Diffinit̉ aūt ab auguſtino ſic. Mendaciū eſt falſa ſignatio vocis intentiōe fallēdi. Et nota mentiri ſit cōtra mentē ire. poteſt homo mētiri dicendo falſitatē ex certa ſciētia. Item poteſthomo mētiri dicēdo veritatē. qꝛ qͣꝫuis ſit ve