Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
CVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Prima pars centiloquij

logi. Prohibet etiā aliquid ſimplicit̓. ſꝫad tempꝰ. ſic ſunt ꝓhibitiōes cerimonialium. hoc eſt malū. qꝛ ꝓhibitū. Cōmitti poteſt etiā aliquid ꝯtra ꝯſuetudinē. hoc ē qd̓cōmittit̉ ꝯtra mores. Proprie aūt loquēdomos non ſcriptꝰ dicit̉ ꝯſuetudo. mos veroſcriptꝰ ꝯſtitutio nominat̉. Nota tn̄ facereꝯtra ꝯſuetudinē ꝯſeruatiuā honeſti eſt peccatū. facere ꝯtra ꝯſuetudinē deſtructiuā honeſti ſanctū eſt. facere ꝯtra ꝯſuetudinē īdifferentē malū eſt. Honeſtū aūt eſt qd̓ ſuavi nos trahit ſua dignitate nos allicit.Itē nota lex reſpicit honeſtū ꝯſuetudo ſiue cōſtitutio reſpicit vtile. qd̓ eſt cōſeruatiuum honeſti.De errore. prauo iudicio. ꝑſonaꝝ acceSectio XptioneEquit̉ de diuiſiōe peccati. in peccatum cordis oris oꝑis. Et primoaliqͥd de peccato cordis breuiter videamꝰ. pͥmo de eiꝰ diffinitiōe. poſtea differentijſ. Pctm̄ cordis ſic diffinit̉. Peccatūcordis eſt trāſgreſſio legis diuine inordinationē intrinſeci motꝰ mētis. Differētię āteius ſunt pctm̄ cogitatiōis. delectationisꝯſenſus. De pctō delectatiōis viſum eſt ſupra. de pctō actuali ageret̉. Ad peccatuꝫcogitatiōis ꝑtinet error. prauū iudiciū. acceptio ꝑſonaruꝫ. Ad pctm̄ ꝯſenſus reducit̉peccatū ꝯſciētie. Ꝙͣtū ad peccatū cogitationis pͥmo videndū eſt de ip̄a. deinde de prauo iudicio. poſtremo de ꝑſonaꝝ acceptōneCogitationū alia ſpeculatiua pure. iſtaeſt pctm̄. alia practica ſiue affectiua. Primaeſt in ꝯſpectu mētis. eſt inuolūtaria. qͣntūeſt de ſe. Secūda in aſpectu affectu. et eſtvolūtaria. poteſt eſſe pctm̄. Error qͥdāeſt infirmātis. qͣlis eſt in febricitātibꝰ. qͥbusdulcia vident̉ amara. Quidā eſt infirmitatis naturalis originalis. quo corrūpit̉ ratōin iudicijs frequēter deuiat. Iſte error qꝛ eſt volūtariꝰ. eſt pctm̄ ſꝫ pena peccatiQuidā eſt error ꝑuerſe volūtatis. cuiꝰ ē habere falſa veris. Talis aūt error aūt eſt ꝯͣfidē vel bonos mores. ille ſꝑ eſt peccatumSi eſt ꝯtra fidē vel bonos mores. tuncaut accidit in his ſunt ſupra iudiciū hūanum. vt iudicare de intētionibꝰ cordiū. ſicſemꝑ eſt pctm̄. qꝛ tunc vſurpat̉ qd̓ ſoliꝰ dei ēAut accidit in his ſubſunt iudicio hūanovt errare in logicꝭ naturalibꝰ mathematicis. tūc eſt pctm̄. Prauū iudiciū recipit

diffinitionē diſtinctionē. Diffinit̉ autē ſicPrauū iudiciū eſt ex errore ꝓueniēs temeraria ſentētia vel ſuſpitio mali de occultisalioꝝ. Error eſt hr̄e ignota notis. Snīaeſt in aſſerētia vel diffiniēdo ita eſt. Suſpitio eſt ī opinādo dubitatōe temerariaetiā ſentētiando ad ip̄m ꝑtinēt. Diſtinguit̉ aūt humanū iudiciū ẜm hūc modum. Iudiciū aliud eſt certitudinis. alid̓ temeritatꝭ. aliud ſuſpitiōis. Primū ſcꝫ iudicium certitudinis eſt pctm̄. qꝛ de manifeſtis licite iudicamꝰ. Scd̓m iudiciū temeritatis eſt triplex. videlicet diffinitiōis. arguitionis. aſſertiōis. Diffinitiōis quis futuris male iudicat. de alicuiꝰ correctiōed̓ſperare tāqͣꝫ abiectū rep̄hēdere. nūcapparet malꝰ neſciamꝰ qualis futurꝰ ſit.temerariū iudiciū eſt. Arguitiōis qͥs iudicat de his ad ꝑtinēt. Ro. xiiij. Tuquis es alienū ſeruuꝫ iudicas. Aſſertiōis qͥs iudicat de occultis. Gloſa ſuꝑ p̄dictūlocū. De quibꝰ incertū eſt animo fiāt ſineꝑiculo nemo iudicat. Augꝰ vel Beda ſuꝑ illud Matth̓. vij. Nolite iudicare. dic̄ loconihil aliud nobis p̄cipi niſi vt ea facta dubium ē quo aīo fiāt in meliorē ꝑtē interp̄temur. Primū eſt ꝑnicioſum. ſecundū p̄ſumꝑptuoſum. tertiū ſuꝑſticioſum. Tertiū iudiciū ſcꝫ ſuſpitiōis eſt triplex .ſ. ſuſpitōis violēte. qn̄ om̄ia ſigna apparēt mali. nulla vl̓ pauca boni. Temerarie qn̄ multa boni. paucamali. Leuis qn̄ ml̓ta mali. pauca boni. Primo modo eſt pctm̄. ſecūdo veniale graue. tertio veniale paruū. Nota iudiciū certitudinis nec veniale eſt nec mortale. Iudicium temeritatꝭ mēſurat̉ iuxta illud Mthei. vij. In iudicio iudicaueritꝭ iudicamini. Glo. Si quē iudicaueris temeradānatione veniali. venialit̓ ꝯdemnaberis. ſidamnatōe mortali. mortalit̓ cōdemnaberꝭEt intellige ſine p̄iudicio. Iudiciū ſuitionis qͣꝫdiu manet in ſuſpitiōe eſt metale niſi veniat in aſſertiōis iudiciū. Circa ꝑſonaꝝ acceptiōꝫ attendēdū eſt qͣꝫtuꝫ addiffinitiōꝫ differentiā triplicē. Diffinit̉ autem ſic. Perſonaꝝ acceptio eſt iniuſticiafert̉ ꝑſona ꝑſone ꝓpter cauſaꝫ indebitā. Diferētie acceptiōis ꝑſonaꝝ ſūt tres. Unamittit̉ in honorꝭ exhibitiōe. De qua Iac. ij.Fratres mei nolite hr̄e fidē ieſu xp̄i in ꝑſonaꝝ acceptiōe. Alia eſt in iudicij executiōe.De qua Deūt̓. xvj. accipies perſonā in