Fo.CVIII
cū magna difficultate vt in valde hebetibꝰ.hec excuſata tāto nō a toto. ſi eſt de neceſſarijs ad ſalutē. Alia poteſt remoueri cū facilitate. vt in ingenioſis. hec nō excuſat. Inuīcibilis. alia eſt inuincibilis ꝑ naturā vt ī puero qͥ nō vtit̉ rōe. ⁊ in decrepito qͥ nō diſcernit. ⁊ in eo qͥ naſcit̉ amēs. hec excuſat a totoAlia eſt inuincibil̓ ꝑ culpā. vt ī eo qͥ ꝑ culpāefficit̉ furioſus. ⁊ ẜm qͦſdā n̄ excuſat a toto.De omiſſione ⁊ negligētiaSectio VIIIIſo de ignorātia que eſt deſertō debite ſciētie. ſequit̉ videre de omiſſione ⁊ negligētia que dicūt deſertōemrei debite faciēde. Omiſſio eſt deſertō actꝰdebiti in tꝑe determinato. Et d̓r actꝰ debitus quē tenemur facere. Circa omiſſionemaūt habemꝰ videre qͣttuor actus debitos.Tentionē. Diſtinctionē. Deſcriptionē Abſolutionē. Dicit̉ aūt omiſſio derelictio actꝰnō circūſtantie. actꝰ pͥncipalis nō annexi. p̄cepti affirmatiui nō negatiui. Eſt auteꝫ triplex tentio quā omittere nō debemꝰ. Quedā eſt rōne diuīe obligatiōis. ⁊ hec ē duplexvna ad agendū vt in p̄ceptis affirmatiuis.vt honora patrē tuū. alia ad n̄ agēdū vt in p̄ceptis negatiuis ſiue ꝓhibitionibꝰ. vt nō occides. Prima obligat ſemꝑ ſꝫ nō ad ſemperniſi ꝓ loco ⁊ tꝑe. Secūda obligat ſꝑ ⁊ ad ſꝑQuedā eſt rōne ſpōtanee ꝯſenſiōis. vt ī cōtractibꝰ. votis. iuramētis. ꝓmiſſis. ⁊ obligatione quā facit ꝯſciētia. Quedā ratōe culpabilis offenſionis. Nā ꝓpter culpā mortaleꝫobligat̉ homo ſiue tenet̉ ad penā eternaleꝫ.ꝓpter venialē ꝟo ad penā tꝑalem. Deſcribit̉autē tentio ſic. Tētio eſt alieni p̄cepti vel ꝓhibitiōis. vel ꝓprie aſſenſus vel culpe ad agēdum vl̓ nō agendū vel patiendū obligatioAd agendū qͣntū ad precepta affirmatiuaad nō agendū qͣntū ad p̄cepta negatiua ⁊ ꝓhibitiōes. ad patiendū qͣꝫtū ad culpā. Triplex eſt aūt abſolutio p̄dicte triplicis tētionis .ſ. impoſſibilitas. diſpēſatio. ⁊ penitētia.Negligētia eſt debite circūſtantie derelictio in bono oꝑe faciēdo. Circa quā breuit̓ſunt vidēda tria .ſ. eius originatio. denominatio. ꝯcomitatio. Oritur aūt negligētia extorpore. Un̄ dicit Gregoriꝰ. Duo ſunt ī bonis oꝑbꝰ timēda. deſidia ſcꝫ ⁊ fraus. Deſidiā facit minor amor dei. Fraudem maioramor ſui. Itē deſidia per torporē naſcitur.Fraus ꝑ priuatā dilectionē. Fraus iſta ſic
notificat̉. Fraudē in oꝑe dei ꝑpetrat qͥ ſe inordinate diligēs ad remuneratōis trāſitorie bona feſtinat. Tripliciter aūt fraus iſtacōmittit̉. aut cū cordis humani gr̄a. aut fauoris aura. aut cū quelibet res exterior deſiderat̉. Ut em̄ bonū opus bn̄ fiat reqͥrit̉ bonus finis. quē qͥ omittit fraudat̉. Requirūtur ⁊ alie circūſtātie. vt locꝰ. tempꝰ. modus.qͣs qui omittit vtiqꝫ negligit. Nomīat̉ autēduplici vocabulo .ſ. negligētia ⁊ deſidia. queſi large accipiant̉. cōmunia ſunt ad quācūqꝫ omiſſionē. tā actꝰ debiti qͣꝫ circūſtātie Sivero accipiant̉ ſtricte ꝓ omiſſione circūſtātie. tūc deſidia magis reſpicit cōmunē ſignificationē. Deſidia d̓r quaſi deſiſtētia. Negligentia ꝟo magis reſpicit ſignificationē ꝓpriam .ſ. omiſſionē circūſtantie d̓bite. quaſi nōdiligētia. q̄ diligētia circūſtantias diligēterꝓſequit̉. Sunt aūt comites negligētie torpor ⁊ pigricia. que qͣꝫuis ſint idē tn̄ pigriciadicit̉ eo ꝙ pigeat difficultas laboris. Torpor vero aſpicit appetitū qͥetis. Triplex eſtaūt torpor ſiue pigricia .ſ. infirmitatis naturalis. ſicut in flegmaticꝭ. ⁊ eſt pena ⁊ nō culpa. Et eſt torpor infirmitatis acqͥſite ex culpa p̄cedente. vt in ebrioſis ⁊ guloſis. ⁊ talisnō excuſat ẜm quoſdā. Et eſt torpor libidinoſus. ⁊ dicit̉ torpor captatꝰ. ⁊ ille torpor eſtvoluntas recuſans facere bonū difficile eoꝙ difficile. Et tal̓ torpor ſiue pigricia cuꝫ ſitpctm̄ rep̄hendit̉ in ſcripturꝭ.De cōmiſſione Sectio IXEquit̉ videre d̓ cōmiſſo. De quo eſtbriuiter videndū ⁊ adiungendū. ꝙeſt trāſgreſſio legis diuine ꝓhibētisquantū ad p̄cepta negatiua. Poteſt aūt aliquid cōmitti ꝯtra naturā. Et hoc duplicit̓ſcꝫ ꝯtra naturā cōmunē homībꝰ ⁊ brutꝭ. vtꝙ maſculꝰ ꝓ femina ſit. Et hoc eſt peccatuꝫſodomiticū. Aut ꝯtra naturā particularemvt in natura angelica aut humana. ⁊ hoc eſtnaturale iudicatoriū dictās malū eſſe fugiēdum ⁊ bonū faciēdū. Iſta naturā dictat ꝙdebemꝰ deo obedire. deuꝫ colere ⁊ diligere.Dictat etiā ꝙ ꝓximo debemꝰ facere qd̓ nob̓volumꝰ fieri ab eodē. Et quod nobis nolūmus fieri alij nō debemꝰ irrogare. Sic largo modo ome peccatū qd̓ cōmittit̉ eſt cōtranaturā. Poteſt etiā aliquid ꝯtra legē ꝯmitti. Et hoc dupliciter variat̉. nā lex prohibetaliquid qͣntū ad om̄e tempꝰ. ⁊ hoc eſt prohibitum qꝛ eſt malū. ⁊ ſic ſunt ꝓhibitōes deca