Fo.
CXXXIX
marime poſt naturā lapſam. ꝑ quā habilisefficiatur ad bona moralia. que ſunt bonaex circūſtantia. que nullo modo poſſunt diti bona niſi ꝓcedant ex intētione recta. videlicet ꝙ nō propter nos ſed propter ſummūbonū fiant. ad quod nō aſſurgit ſpiritꝰ noſter recuruꝰ niſi preueniat̉ a deo ꝑ aliquamgratiā gratis datā. Hinc nihilominꝰ eſt ꝙad hoc ꝙ faciat bona opera meritoria merVini. cedis eterne. cū totaliter ſit deo obnoxius.⁊ debitor ſui totiꝰ. indiget dono gratie gracatelllliu tumfaciētis. ꝑ quā deus ſibi cōdeſcendat.prius acceptas ſuā imaginē ⁊ voluntatemqͣꝫ operationē ex eo manantē. quia cuꝫ cauſa nobilior ſit ſuo effectu nullus poteſt ſe facere meliorē. nec facere opus deo placēs. niii ſi prius placeat ipſe. vt deus prius ip̄m reſpiciat qͣꝫ ad munera eius. ⁊ ideo omnis radix merēdi fundat̉ in gratia gratū faciente.cuiꝰ eſt facere hominē d̓o dignū. ꝓpter quodluſa nullꝰ poteſt eā mereri merito cōdigni. ſꝫ ſooꝑm lum merito cōgrui. Ip̄a autē habita meretnidt tur ſuijpſiꝰ augmentū in ſtatu vie. ꝑ bonuꝫiſti eius vſum merito cōdigni. Nā cū ſolꝰ deuſlū inix ſit ipſiꝰ gratie fontale pͥncipium influēdi. ip̄ebencuſū ſolus eſt principiū augmētandi ꝑ modū inenullj fundētis. et gratia ꝑ modū meriti ⁊ dignitaMeninin tis. ⁊ liberū arbitriū per modū cooperātisidelſtimn: ⁊ merētis. ꝓ eo ꝙ liberū arbitriū cooperat̉gratie ⁊ quod eſt gratie ſuū facit. ⁊ ideo nontm̄ liberū arbitriū ꝑ gratiā meret̉ gratie auſcugmentū in ſtatu vie merito digni. verū etiācomplemētum in ſtatu patrie merito cōdigni. tum ꝓpter ſublimitatē doni ſpirituſſancti in merito cooperātis. tū ꝓpter veracitatem dei ꝓmittētis. tū propter vertibilitateꝫliberi arbitrij cōſentiētis ⁊ finaliter ꝑſeuerātis tum ꝓpter difficultatē ſtatus merēdi. tuꝫꝓpter dignitatē chriſti noſtri capitis interuenientis. quod debet glorificari cū ſuis mēbris tum etiā ꝓpter liberalitatē dei tribuentis quē nō decet parua reddere. ꝓpter obſequium ſibi fideliter obtēperātis. tum ꝓpternobilitatē operis qd̓ ex charitate p̄cedit. qd̓tantū ponderat in cōſpectu iudicis qͣntumamor ex quo ꝓcedit. qui deū incōparabilit̓preponit om̄ibꝰ creaturis. ⁊ ideo non ſufficienter ⁊ cōpetenter poteſt niſi in deo ⁊ ſummo bono remunerari. ex quibꝰ omnibꝰ tāqͣꝫ ex ſeptē rationibꝰ gloriā eternā merito n̄tantū ꝯgrui ſed etiā cōdigni mereri fac̄ gratia ſeptiformis.
Capitulum IIIDe gratia inquantū iuuat ad bonū meritorium.Egratia vero inquantū eſt remedium cōtra peccatū hec tenēda ſunt.ſcꝫ ꝙ liberū arbitriū licet ſit ſub d̓opotentiſſimū. poteſt tamē ꝑ ſe in peccatumcorruere. ſꝫ nullatenꝰ poteſt r̄ſurgere ſine adiutorio diuine gratie. que dicit̉ gratia gͣtumfaciens. Illa aūt gratia licet ſit ſufficiens remediū cōtra peccatū. nō tamē infundit̉ adulto niſi aſſit liberi arbitrij cōſenſus. Ex qͦcolligit̉ ꝙ ad iuſtificatōem impij quattuorcōcurrūt. ſcꝫ infuſio gratie. expulſio culpe.contritio. ⁊ motꝰ liberi arbitrij. Expelliturergo culpa a dei dono. nō a libero arbitrio.nō tamē ſine libero arbitrio. Nā gratie gratis date eſt liberū arbitriū reuocare a malo ⁊ excitare ad bonū. ⁊ liberi arbitrij eſt cōſentire vel diſſentire. ⁊ cōſentiētis eſt gratiaꝫſuſcipere. ⁊ ſuſcipiētis cooperari eidē vt tandem ꝑueniat ad ſalutē. Rō aūt ad intelligētiā p̄dictorū hec eſt. Quia cum primū pͥncipiū hocipſo ꝙ pͥmū ⁊ potentiſſimū ſit cauſatiuū omniū que fiūt in vniuerſo preterqͣꝫpeccatorū. que ſunt trāſgreſſiones legis diuine. ⁊ celeſtiū inobediētie mandatorū. nihil habet ſibi rebelle. iniurioſum. ⁊ offenſiuū niſi peccatū. qd̓ cōtemnēdo dei p̄ceptuꝫ⁊ auertēdo nos a bono incōmutabili offendit deū. deformat liberuꝫ arbitriū. perimitꝰdonū gratuitū ⁊ obligat ad ſuppliciū eternūCū igit̉ deformatio imaginis ⁊ ꝑemptio gͣtie ſit quaſi adnihilatio in eſſe moris et vitegrat uite. cū offenſa dei ſit tantū ponderanda qͣntus eſt ip̄e. cū reatus pene eterne rationē teneat infiniti. impoſſibile eſt ꝙ homoreſurgat a culpa niſi recreet̉ in vita gratuita. niſi remittat̉ offenſa ⁊ pena relaxet̉ eterna. Solus igit̉ qui fuit principiū creatiuūeſt ⁊ principiū recreatiuū ⁊ reꝑatiuū. verbūſcꝫ patris eternū. quod eſt Ieſus chriſtꝰ mediator dei ⁊ hominū. qd̓ quia om̄ia de nihilo creat. ideo creat ſeipſo ſolo ſine aliquo intermedio. Quia ꝟo recreat deformatū ꝑ vicium culpe. reformādo ꝑ habitū gratie ⁊ iuſticie obligatū ad penā. abſoluēdo ꝑ ſatiſfactionē condignā. hinc eſt ꝙ nos reꝑat ſuſtinendo ꝓ nobis penā in natura aſſumpta. ⁊infundēdo gratiā reformatiuā. que qm̄ cōtinuat nos ſue origini. facit nos mēora chriſti. ac per hoc aīam peccatricem que fuerat