Quinta pars breuiloquij

diate emanat ab ip̄o dei ſimilitudo q̄ eſt diuine imaginis ꝑfectio deiformis. ⁊ ideo dicit̉ imago recreatiōis. Rurſus quoniā qͥfruit̉ deo deū habet. ideo cū gratia q̄ ſua deiformitate diſponit ad dei fruitionē dat̉ donum increatū. quod eſt ſpūſſanctꝰ. qd̓ qͥ habet habet deū. Et quoniā nullꝰ deū habetqͥn ab ip̄o ſpecialiter habeat̉. nullꝰ habet ethabet̉ a deo qͥn ip̄m p̄cipue ⁊ incōparabiliter diligat ⁊ diligat̉ ab eo. ſicut ſpōſa a ſponſo. nullus ſic diligit̉ qͥn ad eternā beatitudinis hereditatē adoptet̉ ꝓ filio. hinc eſt ꝙ gͣtia gratū faciēs facit animā templū dei. ſpōſam chriſti ⁊ filiā patris eterni. Et quia hocnō poteſt eſſe niſi ex ſumma dignatiōe ⁊ cōdeſcēſione dei. ideo illud nō poteſt eſſe ꝑ habitum aliquē naturaliter inſertū. ſed ſolumꝑ donū diuinitꝰ gratis infuſum. quod exp̄ſſe apparet. ſi qͥs ponderet quantū eſt eſſe deitemplū. dei filiū. deo nihilominꝰ indiſſolubiliter ⁊ quaſi matrimonialit̓ per amoris ⁊gratie vinculū copulatū Poſtremo quiamens noſtra nō efficit̉ cōformis beatiſſimetrinitati ẜm rectitudinē electionis niſi ꝑ vigorem v̓tutis. ſplendorē veritatis. ⁊ feruorem charitatis. ⁊ vigor ꝟtutis animā purgat ſtabilit ⁊ eleuat. ſplēdor veritatis aīamilluminat. reformat. ⁊ deo aſſimilat. feruorcharitatis animā ꝑficit viuificat ⁊ deo ꝯiūgit. ⁊ ex his om̄ibꝰ homo deo placēs ⁊ acceptus exiſtit. hinc eſt ꝙ illa influētia deiformis dicit̉ habere om̄es decē actꝰ predictoſita tamē ꝙ denominat̉ ab vltimo ſicut a cōpletiſſimo. Dicit̉ enī gratia gratū faciēs. qͥahabentē facit deo gratū. cū nō ſolum gratꝭdetur a deo. verū etiā ſit ẜm deū ⁊ ꝓpter deūcū ad hoc ſit vt ꝑ ip̄am opus manās a deoreuertat̉ in deū. in quo ad modū circuli intelligibilis cōſiſtit omniū ſpirituū rationalium cōplementū.Capitulum IIDe gratia inquantū educit libeꝝ arbitrium extra peccatū.Ecundo de ſpirituſſancti gratia occurrit nobis cōſiderandū in cōꝑaratione ad libeꝝ arbitriū. ⁊ hoc ẜmduplicē modū. Primo ſcꝫ inquantū ip̄a eſtadiutoriū ad meritū. Secūdo vero inquātum eſt remediū cōtra peccatū De gratiaergo dei inquantū eſt adiutoriū ad merendū hec tenēda ſunt. ꝙ cū gratia dicat̉ generaliter ſpecialiter ⁊ ꝓprie. Generaliter dr̄ ad-

iutorium diuinū creature liberaliter ⁊ gratis impēſum ⁊ indifferēter ad quemcurqꝫactū. ⁊ ſine huiuſmodi adiutorio gratie necpoſſumꝰ aliquid efficere nec durare in eſſe.Specialiter vero d̓r gratia adiutoriū diuinitus datū. vt quis p̄paret ſe ad ſuſcipiēdūſpirituſſancti donū. quo ꝑueniat ad meritiſtatū. ⁊ talis dicit̉ gratia gratis data. et ſinehac nullꝰ ſufficiēter facit quod in ſe eſt vt ſep̄paret ad ſalutē. Proprie vero gratia dicit̉adiutoriū datū diuinitꝰ ad merendū. quodquidē dicit̉ donū gratie gratū facientis. ſi.ne quo nullꝰ poteſt mereri nec in bono ꝓficere nec ad eternā peruenire ſalutē. Ip̄a eītanqͣꝫ radix merēdi om̄ia merita antecedit.ꝓpter quod dictū eſt ꝙ p̄uenit voluntatē vtvelit. ſubſequit̉ autē ne fruſtra velit. Undenullꝰ ip̄am mereri poteſt merito cōdigni ſꝫipſa meret̉ augeri a deo in via. vt aucta mereat̉ ⁊ perfici in patria ⁊ gloria ſempiterna.ab ipſo deo cuiꝰ eſt gratiā infundere augere⁊ perficere ẜm cooꝑatiōeꝫ volūtatis noſtre⁊ ẜm ꝓpoſitū ſiue beneplacitū p̄deſtinatiōiseterne. Ratio aūt ad intelligentiā p̄dictorū hec eſt. Quia cū pͥmū principiū ſua omnipotēti ꝟ̓tute ⁊ benigniſſima largitate creaturā omnē de nihilo ꝓduxit ad eſſe. ac perhoc creatura de ſe nō habeat eſſe. totū autēeſſe habeat aliūde. ſic facta fuit vt ip̄a ꝓ ſuadefectibilitate ſemꝑ ſuo pͥncip̄io indigeret.⁊ primū principiū ꝓ ſua benignitate influere nō ceſſaret. Cū ergo ſpiritꝰ rational̓ hocipſo ꝙ de nihilo eſt ſit in ſe defectiuꝰ. hͦ ipſoꝙ natura limitata ⁊ egena ſit in ſe recuruusamās propriū bonuꝫ. hocipſo ꝙ totꝰ a deoſit totaliter deo obnoxius. Et quia defectiuus eſt de ſe tendit in nō eſſe. quia recuruꝰper ſe nō aſſurgit ad rectitudinē ꝑfecte iuſticie. quia totaliter deo obnoxiꝰ. ⁊ deꝰ boniseius nō indiget. nihil poteſt facere de ſe et ꝓpria virtute ꝓpter quod deū ſibi ꝯſtituat debitorem. ⁊ maxime mercedis eterne que deus eſt niſi ꝑ diuinā condeſcenſionē. hinc eſtꝙ ad hoc ꝙ ſaluet̉ in eſſe cū ſit defectiuus ſdiget ſemꝑ adiutorio diuine p̄ſentie. manutenentie. ⁊ influētie. per quā manuteneaturin eſſe. que qͣꝫuis ſit vniuerſalis in creaturaſom̄es. nominatur tamē nomine gratie. qanon ex debito ꝓcedit. ſed ex libertate bonitatis diuine. Hinc eſt etiā ꝙ ad hoc vt ſe p̄paret ad donū ſuperne gratie. cuꝫ ſit recuruus indiget dono alteriꝰ gratie gratis date