Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
LXXIIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Fo.EXXIIII

ſumme vnū primū tenet rationē principiandi originādi. qꝛ ſumme pulcrū ſpecioſum tenet rationē exprimēdi exēplandi. qꝛſumme proficuū bonū tenet rationē finiēdi. quia bonū finis idē. Hinc orit̉ tertia ratio appropriādi efficientiā patri. exemplari.tatē filio. finalitatē ſpirituiſancto. Rurſusquia a pͥmo ſummo pͥncipio fluit om̄e poſſe. a primo ſummo exēplari fluit om̄e ſcire ad ſummū finē tendit ome velle. ideo neceſſe primū eſſe omnipotētiſſimū. omniſapiētiſſimū beniuolentiſſimū. Unitas aūt prima ſumma rediēs ſupra ſeip̄am reditōnecōpleta perfecta eſt omnipotētiſſima. ſicveritas ſapiētiſſima. bonitas beniuolentiſſima. hec appropriant̉. quia ordinē inſinuant. Volūtas enī dat p̄intelligere cogntionem. volūtas cognitio p̄ſupponūt potentiā virtuteꝫ. quia poſſe ſcire eſt aliquidpoſſe. Ex his apparet que ſint appropͥata. etquibꝰ. qua de cauſa. Hec tamē vltima. ſcꝫpotētia ſapiētia volūtas ſunt potiſſimeilla. ex quibꝰ in ſcripturꝭ laudat̉ trinitas ſūma. Et ideo de his aliquid dicendū eſt breuiter ſummatim.Capitulū VIIDe omnipotentia deiGitur de omipotētia dei ẜm doctrinam ſacrā hec tenēda ſunt. videlicet deus eſt omnipotēs. ita tamenei attribuunt̉ actꝰ culpabiles. vtpotetiri male velle. nec actꝰ penales. vt metuere dolere. nec actꝰ corporales ſiue materiales. vt dormire ambulare. niſi forte tranſſumptiue. nec actꝰ incōueniētes. vtpote poſſe facere maiorē ſe. vel aliū deū ſibi equalemvel infinitū actu. cōſimilia. quia vt dic̄ anelmꝰ. qd̓libet incōueniēs etiā minimū apd̓deū eſt impoſſibile. Licet aūt hoc poſſiteſt tamē omīpotēs vere propͥe et perfecteIntelligētia aūt ratio predictoꝝ hec ē.Quia primū pͥncipiū eſt potēs potētia. queeſt potētia ſimpliciter. ideo diſtributio addita ei. diſtribuit his poſſe eſt poſſe ſimpliciter Hec autē ſunt que egrediunt̉ a potentia cōpleta ordinata. Potentiā aūtpletā dico que poteſt deficere. nec poteſtſuccūbere. nec poteſt indigere. Potētia aūtincōpleta in peccādo deficit. in patiēdo ſuccumbit. in corꝑalibus actionibꝰ indigentiam includit. Diuina aūt potētia quia ē potentia ſūma ꝑfectiſſima. ideo nec eſt de ni

hilo. nec eſt ſub aliquo. nec eget aliquo alioac hoc nec culpabilia. nec penalia. nec materialia poteſt. hoc qꝛ omipotēs eſt potentia cōpleta. Potentiā aūt ordinatā cōtingittripliciter dici. vl̓ ẜm actū. vel ẜm aptitudinem ex ꝑte creature. vl̓ ẜm aptitudinē exte ſoliꝰ virtutis increate. Qd̓ poſſibile ē potentie pͥmo modo dicte. eſt tm̄ poſſibile.ſed etiā actuale. Quod ſecūdo modo nonpͥmo eſt poſſibile ſimpliciter. licet actuale. Qd̓ autē tertio modo primo modovel ſecūdo. eſt poſſibile deo. ſed impoſſibilecreature. Qd̓ autē nullo p̄dictorū modorūeſt poſſibile. ſicut illud qd̓ directe repugnatordini ẜm ratiōes cauſas primordialeseternas. ſimpliciter eſt impoſſibile. ſic̄ deus faciat aliqd̓ actu infinitū ſimul faciataliquid eſſe. nullo modo. faciat id qd̓fuit fuiſſe. cetera talia. que poſſe eſt contra ordinē cōplementū diuine potētie. Exhis patet reſpectu quorū eſt diuina potentia. Patet etiā que debēt dici ſimplicit̓ poſſibilia. que ſimpliciter impoſſibilia. aliquorū impoſſibilitas ſimul ſtet vera omnipotētia.Ca. VIIIDe dei ſapientia. predeſtinatōe p̄ſciētiaEſapiētia vero dei hec tenēda ſuntſcꝫ ip̄a diuina ſapiētia limpidiſſime cognoſcit omīa. bona et mala.terita p̄ſentia futura. actualia potētialiaac hoc incomp̄henſibilia nobis infinitaita tamē ip̄a in ſe nullo modo diuerſificatur. licet diuerſa nomīa ſortiat̉. Inquātumenī eſt cognoſcitiua omniū poſſibiliū dicit̉ſciētia ſiue cognitio. Inquantū eſt cognoſcitiua omniū in vniuerſo fiunt dicitur viſioInquantū eſt cognoſcitiua omniū que bene fiūt dicit̉ approbatio. Inqͣntū eſt cognoſcitiua eorū que futura ſunt dicit̉ p̄ſciētia ſiue preuiſio. Inquantū eſt cognoſcitiua eorum que ab ip̄o deo fiēda ſunt dicit̉ diſpoſitio. Inquantū eſt cognoſcitiua eorū quep̄mianda ſunt dicit̉ p̄deſtinatio. Inquātūvero eſt ꝯgnoſcitiua eoꝝ que damnāda ſūtdicit̉ reprobatio. Et quia ip̄a tm̄ eſt cognoſcitiua ſed eſt etiā ratio cognoſcēdi omnia. ideo inquantū eſt ratio cognoſcēdi omnia cognita dicit̉ lux. Inqͣntū ratio cognoſcendi viſa approbata dicit̉ ſpeculū. Inqͣntum eſt ratio cognoſcēdi p̄uiſa diſpoſita.dicit̉ exemplar. Inquantū eſt ratio cognoſcēdi p̄deſtinata reprobata. dicit̉ liber vite