Liber i. pharetre ſcī Bonauenture
in coniugio quid aliud niſi quidā adulter vxoris eſt Omnis enim vehemens amator proprie vxoris adultereſt ¶ Idem Sicut adulterium nonpoteſt eſſe ſine bono nature: nec ideoeſt bonum. ita connubium non poteſteſſe ſine malo concupiſcentie. nec iōmalum eſt ¶ Idem Coniuges benevtentes malo concupiſcentie anteponuntur virginibus male vtentibusbono continentie ¶ Idē de viduitate: Nuptiarum bonum ſemper ē bonum: ſed in populo dei fuit aliquādolegis obſequiuꝫ: nunc eſt infirmitatisremedium ¶ Idem Sicut manentein ſe ſacramento regenerationis: excōmunicatꝰ quiſqꝫ reus criminis cuiuſcunqꝫ non illo ſacramento caret:etiāſi nunqͣꝫ reconcilietur deo: ita manente in ſe vinculo federis cōiugalisſi vxor dimittitur ob cauſam fornicatiōis nec carebit illo vinculo federisetiamſi nunqͣꝫ reconcilietur viro: carebit autem ſi mortuus fuerit vir eiꝰ¶ Idem indignantur viri. ſupra inc. de homine Nota ¶ Io. chry. ſuperMath̓. Abſtine te a mēſtruata: abſtiſne te a pregnante: erubeſce te facere quod animalia nō faciunt. Et īfra.Qn̄ dies feſtus eſt et dies ieiunij: ſerua vt impleas apoſtolicum preceptūNolite fraudari inuicem ⁊cͣ. i. Coriū.vij. ¶ Ambro. de viduitate Nō ꝓhibemus ſecundas nuptias: ſed non ꝓbamus ſepe repetitas ¶ Idē Bonuꝫꝯiugium: ſed tamen a iuſgo tractum ⁊mūdi iugo vt viro potius cupiat mulier placere qͣꝫ deo ¶ Idem de virginitate. Iactet licet ſe ſecundo nobilidotata partu: quo plures generauit:plꝰ laborauit. Numerat ſolacia filioꝝſꝫ numeret pariter ⁊ moleſtias Nubit ⁊ plorat: qͣlia ſunt vota que flent̉.Idem Prius vtiqꝫ impedimentūfecunditas incipit afferre qͣꝫ fructum
parturit eī et egrotat. qͣꝫ dulce pignqd̓ a periculo īcipit ⁊ in periculis deſinit: prius dolori futurū qͣꝫ voluptati periculis emit̉: nec ꝓ arbitrio poſſidet̉ ¶ Idem. A coniugio illa naſcūtur incentiua vitiorum vt q̄ſitis coloribus ora depingant dum viris diſplicere formidāt: et de adulterio vultus meditantur adulteriū caſtitatis.¶ Iſi. in ety. Tribus cauſis duciturvxor Prima eſt cauſa prolis: de qualegitur in geneſi. et benedixit eos dicens: creſciteᶻ ⁊ multiplicamini. Secunda cauſa: adiutorij. de qua ibi ī geneſi dicit̉. Non eſt bonū eſſe hominēſolū: faciamus ei adiutorium ſimile ſibi. Tertia cauſa: incontinentie. vndedicit Apl̓us. qui ſe non continet: nibat ¶ Hiero. in epl̓a. Non negamusviduas: non negamꝰ maritatas: ſcāsmulieres inuēiri. ſꝫ q̄ dicunt̉ vxores:deſierūt vxores eē q̄ ī ip̄a neceſſitateꝯiugij imitant̉ ꝟginū caſtitatē ¶ Id̓Ubi tympana ſonāt tibia clamitat lyra garrit: cymbala concrepant. quisibi decimoꝝ paraſitꝰ cōtumelijs gloriat̉. Ingrediūtur expoſite libidinivictime ⁊ tenuitate veſtium. vnde īpudicis oculis ingerūtur his. infelixvxor aut letatur ⁊ perit: aut offenditur ⁊ maritꝰ in iurgia concitatur.Id̓ Nupta ad ſpeculū pingit̉ ⁊ ī cōtumeliam artificis conatur pulcrioreſſe qͣꝫ nata eſt ¶ Ideꝫ in origi. ſr̄ illd̓ioelis ij. Egrediatur ſponſus de cubili ſuo ⁊cͣ. Ergo qui in caſtigationevictus et ieiunio atqꝫ elemoſynis dicit ſe agere penitentiam. fruſtra agitpenitentiam qui non ſeruat caſtitatē:fruſtra hoc ſermone ꝓmittit niſi egrediatur de cubiculo ſuo ⁊ ſanctuꝫ purumqꝫ ieiuuium pudica expleat penitentiā ¶ Glo. i. Pe. iij. Quotiensvxori debitum reddo: orare non poſſum. D ſi iuxta apoſtoli ſermonē ſine