Druckschrift 
Opuscula
Entstehung
Köln 24. XII. 1486
Seite
Cv
Einzelbild herunterladen
 

Itinerarius mentis in deū

vtat̉. quin ea audita approbet ⁊ eis aſſentiat. nō tāqͣꝫ de nouo ꝑcipiat: ſꝫ tarqͣꝫ ſibi īnata ⁊ familiaria recognoſcatSicut patꝫ ſi ꝓponat̉ alicui: de quolibet affirmatio vel negatio. vel: omnetotū eſt maius ſua parte. vel: quecunqꝫ alia dignitas: cui non eſt contradicere ad rationem. Ex prima igitur retentione actuali omniū temporalium:preteritorum ſcꝫ preſentiū ⁊ futuroꝝhabet effigiem eternitatis. cuiꝰ pn̄s īdiuiſibile: ad omnia tꝑa ſe extendit.Ex ſcd̓a apparet ꝙ ip̄i nō ſolū habetab exteriori formari per phātaſmata:verumētiam a ſuperiori ſuſcipiendoet in ſe habendo ſimplices formas. q̄non poſſunt introire per portas ſenſuū ⁊ ſenſibiliū phantaſias. Ex tertiahabetur ꝙ ipſa habꝫ luceꝫ incōmutabilē ſibi preſenteꝫ. in qua meminit inuariabiliū veritatum. Et ſic per operationes memorie apparet. ꝙ ipſa aīaeſt imago dei ⁊ ſimilitudo: adeo ſibi p̄ſens et eum habens preſentem. ꝙ euactu capit. et per potentiam capax eieſt et particeps eſſe poteſt. Operattio aūt virtutis intellectiue eſt in ꝑceptione intellectus terminorum ꝓpoſitionum et illationum. Capit aūt intellectus terminorum ſignificata: cuꝫ cōprehendit quid eſt vnūquodqꝫ ꝑ diffinitionem. Sed diffinitio habet fieriper ſuperiora: et illa per ſuperiora diſfiniri habent vſqꝫ quo veniatur ad ſuperna et generaliſſima. quibus ignoratis: nō poſſunt intelligi diffinitiueinferiora. Niſi igitur cognoſcatur qͥdeſt ens per ſe: nō poteſt plene ſciri diffinitio alicuius ſpecialis ſubſtantieNec ens per ſe cognoſci poteſt niſicognoſcatur cuꝫ ſuis conditionibus:que ſunt vnum: verum: bonuꝫ. Ensautem cum poſſit cogitari: vt diminutum: ⁊ vt completum. vt imperfectū:⁊ vt perfectum. vt ens in potentia: ⁊

vt ens in actu: vt ens ẜm quid: ⁊ vtens ſimpliciter. vt ens in parte: et vtens totaliter. vt ens tranſions: et vtens manens. vt ens ꝑ aliud: et vt ensper ſe. vt ens permixtum non enti: etvt ens purum. vt ens dependens: etvt ens abſolutum. vt ens poſteriꝰ: etvt ens prius. vt ens mutabile: et vtens immutabile. vt ens ſimplex: et vtens compoſitum. cum priuationes etdefectus nullatenꝰ poſſint cognoſciniſi per poſitionem: nō venit intellectus noſter vt plene reſoluens in intellectū alicuiꝰ entiū creatoꝝ: niſi iuuetur ab intellectu entis puriſſimi: actualiſſimi: cōpletiſſimi: et abſoluti. qd̓ ēſimpliciter ⁊ eternū ens: in quo ſumtrōnes oīm in ſua puritate. Qūo autēſciret intellectus hoc eſſe ens defectiuū et incōpletum: ſi nullam haberetcognitionem entis abſqꝫ omni defectu. Et ſic de alijs conditionibusprelibatis. Intellectū autem ꝓpoſitionū: tunc intellectus noſter dicit̉ veraciter comprehēdere. cū certitudinaliter ſcit illas veras eſſe. et hoc ſcire:eſt ſcire. qm̄ non poteſt falli in illa cōprehenſione. Scit enī ꝙ veritas illanō poteſt aliter ſe habere. Scit igit̉veritatē illā eſſe incōmutabilē. Sedcū ipſa mens noſtra ſit cōmutabilis.illam ſic incōmutabiliter relucentemnon poteſt videre niſi per aliquā aliālucē omnino incōmutabilit̓ radiantēquam impoſſibile eſt eſſe creaturammutabilem. Scit igitur in illa luce q̄illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum: que eſt lux vera. et verbum in principio apud deū.Intellectum aūt illationis tūc veraciter percipit noſter intellectus: qn̄videt ꝙ concluſio neceſſario ſequit̉ex premiſſis. quod non ſoluꝫ videt interminis neceſſarijs: verumētiam incontingentibus: vt ſi homo currit: