Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De pollutione

bera voluntas. ⁊ hoc fieri pōͣt multiplicit̓. Uolūtas vno modo ſe habꝫ pure pͥuatiue tā directe ꝙͣ indirecte. hoc eſt abſqꝫ omni actu ſuo volitiuo. ꝓ om̄i differētia tꝑisꝙ nec ante voluit ꝙ illa cōmotō fieret necaliqd̓ diſponens ꝑ ſe ad illā voluerit dumfit. aut poſtꝙͣ facta eſt non aduertit. et obhoc circa eam nō conſentit vel diſſentit. aliunde forſitan occupata vl̓ in ſōno. Uoluntas alio modo ſe habꝫ pure poſitiue. tādirecte ꝙͣ indirecte. hoc ē cum actu volitiuo vel nolitiuo. ſic ꝙ antea voluit deliberate/ vel noluit ꝙ illa cōmotio fieret. aut duꝫfit vel facta ē placet ſibi vel diſplicet deliberate. ſic ꝙ habꝫ ꝯſenſum vel diſſenſuꝫ liberum in tali cōmotione. acceptando illā vl̓deacceptāde. cū aduertētia ꝙ ita vult velꝙ ita nō vult. Uolūtas aliter ſe hꝫ circacōmotionē illā libidinoſam quaſi mediomō. ſic ꝙ neqꝫ ſe hꝫ pure priuatiue nec volendo ſcꝫ illa nec nolēdo. Et ſil̓r ſe nō habꝫpure poſitiue volendo deliberatiue illā velnolēdo ⁊ ad eā actualit̓ ſe ꝯuertendo. ſꝫ habet ſe quaſi diſſimulādo vel dormiēdo vl̓nō curando. ita ꝙ nec exp̄ſſe nec actualiterꝯſentit in illā cōmotione libidinoſam. necdiſſentit exp̄ſſe. ſed diſſimulat et dormitatdū attēdere ⁊ vigil eē teneret̉ aut dum aduertit periculū. nec tamē obuiare vel reſilire conatur.Sextum notabile ꝓUo circa dicamus ſexto ꝯſequēt̓ ꝙ diſtingui ſolet in volūtate duplex ꝯſenſus. Unus cōpletus deliberatus ⁊ directus. alter incompletus vl̓interp̄tatiuus ⁊ indirectus. Primus fitdum volūtas ſufficiēter ⁊ actualiter aduertit ꝑ iudiciū rōnis reflectētis ſe ſuꝑ ſe ꝙ ſicvel ſic agit. vult nihilominus ſic agere. ⁊ h̓ꝯſenſus ē coīter ſatis notus. etiā apud parum eruditos vel in moralibus vſitatos:qꝛ plenus ē ⁊ directus. Alteꝝ v̓o conſenſuꝫquē dicimus interp̄tatiuū difficilius eſtaduertere. Nā fit multis modis. Unꝰ modus eſt qn̄ rō debꝫ eē ꝑuigil circa aliqd̓ reprimēdū vel repellēdū dū iā inſurgit actualiter. ſed omittit ⁊ negligit repellere quaſi tacēs. Iuxͣ illud vulgatū. Qui tacet conſentire videt̉. Sic nauta negligens dr̄ cau

ſa ſubmerſionis aauis. Notanter verodicit̉ quādo ratio debꝫ eē ꝑuigil circa aliqd̓ reprimēdū. qꝛ ſi actus eēt indifferēs. vl̓talis circa quē ratio nō deberet laborare adrepellendū ſeu reprimēdū. qꝛ ſcꝫ nō imminet ꝑiculū peccati ꝑ ſilentiū ſuū tūc nō dicitur volūtas in tali ſilētio ꝯſentire. vn̄ potius aliqn̄ deberet dici diſſentiēs. ſicut fitin temptatiōibus blaſphemie ⁊ multꝭ aliis. q̄ melius vincunt̉ ſilēdo ſiue nō aduertendo ꝙͣ pugnādo ⁊ directe ꝯtra conādo.Sic in ciuilibus qn̄qꝫ veꝝ eſt ꝙ qͥ tacet nōſtatim videt̉ ꝯſentire. īmo verius diſſentire iudicat̉. Alia regula dicit. qͥ tacet nō cōcedit nec negat. Amplius v̓o fit conſenſus iſte ſecūdus nonū ꝙ indirectus. qn̄ ſcꝫvolūtas aliqͥd vult vel agit ad qd̓ ſolet ſecaliquid qd̓ eſt peccatū. vt cū aliqͥs inebriatſe voluntarie ad qd̓ dormitio. ⁊ ex dormitione omiſſio ſurgēdi ad officiū diuinumad qd̓ obligat̉. Dicit̉ hec omiſſio ſurgendivolūtaria indirecte. ſcꝫ ex primario conſenſu? modo dicto. Actus v̓o ꝯſequētes indetantū habēt de vicio/ quantū de ꝯſenſu inpͥncipali actu p̄uio. nec amplius. ſi nō adderet̉ alius ꝯſenſus. Poſſumꝰ alijs verbis diſtinguere de ꝯſenſu volūtatis. ⁊ ſil̓it̓de diſſenſu. vn̄ ꝓpoſito aliquo obiecto culpabili. volūtas pōt ſe habere circa illud ſeptemplicit̓. Uno mō qꝛ vere vult obiectuꝫillud. Alio mō qꝛ vult interp̄tatiue ſeu reputatiue. Itē vult illud directe vel indirecte. Itē vult illud plene ⁊ ꝑfecte. Aut vultillud ſemiplene ⁊ imꝑfecte. Iteꝫ poſtremohabꝫ ſe ſuſpēſiue ⁊ quodāmodo neutralit̓quaſi ſcꝫ nullū habet actū volēdi vl̓ nolendi circa illud. ſed tenet iudiciū rōnis in ſuſpenſo. vel ad aliud ſe diuertit. Et hͦ diſtinctio ſi bene ꝯcipiat̉/ clauis eſt in om̄i nogocio morali. ad experiendū exitū difficultatibus innumeris.CDeptimuꝫ notabileIcamus vltra ſeptimo. ꝙ circaactum carnalē aūt aliquē huiufdmodi actū ꝓpoſitū volūtati ip̄aſe poteſt habere multipliciter. Uno mōqꝛ conſentit in opus/ ſi facultas adeſſꝫ. autniſi pudor vel timor humanus impediret Alio mō quia licꝫ refugiat ⁊ horreat cō