Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diurna

38

ſentire in opus tale nefariū. ip̄a nihilominus verſat ⁊ reuerſat in animo ſuo cogitationem de illo. Et hoc iteꝝ pōt fieri multiplicit̓. Uno mō vt deliberate plene et directe/ in hac cogitatiōe delectet̉. ⁊ hoc peccatum eſt in illo cui ꝓhibitus eſt carnalisconcubitus. ſecus in vxoratis. Si em̄ aliqͥsactus ꝓhibitus eſt ꝓhibet̉ conſequēter delectatio de actu illo. Similiter ſi actus permittit̉ permittit̉ ſimul delectatio ꝯſequēsdirecte ⁊ de per ſe ad illū actū. Notant̉ addit̉ d̓ per ſe ⁊ directe. quoniā inſpicere mulierem nō eſt de per ſe peccatū. ſic nec delectatio de per ſe conſequens actū illū. ſed d̓per accidens cōſurgit crebro delectatio illalibidinoſa ī incōtinēte; qm̄ ꝯtinēs nō hr̄etHec aūt regula multū notāda ē ꝯͣ ſcrupuloſos ex vna ꝑte. ⁊ ex alia ꝑte ꝯͣꝑiculū. et ꝓlicitis etiam caute dimittedis. Cogitatalio mō talis circa carnalē delectationē/ vecā poſſet ſatagēdo ⁊ conādo qͣſi ꝑ vim velinduſtriā repellere. ⁊ non ſꝑ expedit. ſicutnec pugnare cū venenoſo ſerpete/ dū aliterpōt declinari Cogitat alio mō ex qͣdamſola curioſitate. q̄ ſepe noxia ē ⁊ criminalis Cogitat alio mō qꝛ nō aduertit ꝑiculuꝫīminere ſibi ꝓ tali cogitatiōe. ſed in exercitium v̓tutis ſibi cōuertit̉. ⁊ hec eēt virtuoſa. ſi caueat̉ ſufficiēter periculū. Cogitatalio mō/ qꝛ vult ⁊ cogit̉ de hac materia docere alios/ vel de ipſius conditiōe pleniusedoceri. ⁊ ſi hec agit cum appoſitiōe inculpate tutele. nō peccat mortaliter. etiam vbipollutio ſequeret̉. Sic diceret̉ cum homocogit̉ audire confeſſiōes. aut equitare. et ſiqua ſunt ſimilia Beniqꝫ voluntas qn̄qꝫſe habꝫ ad actū talē ꝓpoſitū quodāmodoneutraliter vel ſuſpenſiue. qꝛ nō expedit circa hec deliberare. vt ſi ſit loci ⁊ temꝑis importunitas. aut ſi ꝓponat̉ ſibi quid malletvel in actū illū conſentire vel perpetuo ardere. tute facit ſi nō deliberet de vtraqꝫ ꝑte.ꝓpter periculū incidēdi vel in p̄ſumptionem falſam ſi eligeret ꝑpetuo ardere. vl̓ inpeccatū mortale ſi eligeret in actū illū conſentire. Hec eſt cauteſa cōueniens multū ⁊expediens aduerſus interrogationes q̄ vl̓intus vel exterius curioſe fieri ſolēt vel ꝓponi. vbi periculū īminet quicqͥd eligatura ita relinquatur verificatio illius ꝓ perbij

vulgaris. ſilere melius eſt ꝙͣ ftulticiam dicere. Sic agebat qui dixit. Et factus ſuꝫ ſicut homo nō audiēs ⁊ non habens in oreſuo redargutiōes.Octauum notabileEniamus nūc octauo ad reſpondendum quibuſdam interrogavtionibus que fieri poſſent in hacmateria de pollutione que fieret vigilādo⁊ ꝓpoſitiōes aliquas annotemus. q̄ ad materias alias deducte/ p̄bere potuerunt occaſionē cognoſcēdi veritatem de peccatis.Propoſitio.j.Ulla pollutio diurna vel nocturna/ plus habet de peccato ꝙͣ fuenrit de conſenſu circa illam in libero arbitrio. Sic de ira inuidia gula ⁊ ſimelibus dicit̉. Patꝫ ꝓpoſitio ex tercio notabili. Unde ſi nullus fuerit conſenſus verus vel interpretatinus. directus vel indirectus. ꝑfectus vel imꝑfectus. nullū ꝓrſuserit pollutio illa peccatum. Iſta eſt exp̄ſſaAugꝭ. ſententia de ciui. dei. loquētis d̓ corrupta per violentiam. Dicit em̄ ꝙ illa delectatio nullum eſt peccatum in corꝑe difſentientis ſicut nec in corpore dormientis:Et Bonauen̄. dicit eum loqui etiā de peccato ꝓprie veniali. Si aūt fuerit alter iſtorum conſenſuum/ tunc iudicandus erit dequalitate ⁊ quantitate peccati ꝓportionabiliter ad conſenſuꝫ. Conſenſus itaqꝫ verusplus habꝫ culpe ꝙͣ interpretatiuus ceterisparibus. ⁊ conſenſus directus plus ꝙͣ indirectus. ⁊ conſenſus plenus plus ꝙͣ imperfectus. īmo conſenſus verus dum imperfectus eſt ex fragilitate vel ignorantia ſępe reputatur ſolum venialis. qui ſi perfectus eſſet mortalis diceretur. Similiter conſenſus indirectus non plus cauſat in ſequentibus actibus de malicia/ ꝙͣ ip̄e ſit malus:Et ita pollutio veniens ex ſolo cōſenſu incrapulam venialem dicenda eſt ſolum venialis. Exemplum de inceſtuloth ẜm doctores. Et hoc valet ad materiam de pollutione nocturna cognoſcendam. īmo ſi iampeccatum ſit deletum per penitentiam. nōoportet ſequentes actus eſſe nouas culpāsex iſta ratione.

X 2

E