De cognitione peccatorum
quā mala faciat/ p̄t haberi triſticia ꝓ eo ꝙtalem habet ptātem. ¶ Quarto dolor illede bono alterius accidit ex voluntate deliberata ⁊ certa ſcīa; ſine cā bona. ⁊ hec eſt ſꝑpctm̄ mortale. ¶ Per hoc bn̄ poſſumꝰ ſcire qn̄ detractio eſt mortale pctm̄ aut nonDetractioneꝫ dico de altero male dicere ꝑodiū vel inuidiā. Quia male dicere de alioꝓ fine bono ad cauendū ne faciat malumaut ꝓ eius correctōe. aut cā officij facere vl̓dare teſtimoniū veritati. nō eſt pctm̄. ſi aliamala voluntas nō admiſceat. Et ſi hoc fitſolū ꝓ facilitate loquēdi. ſicut ſepe cōtīgitet malū qd̓ dr̄ nō cedit ad magnū damnūpoſſet eſſe tale/ ꝙ facilitas loquēdi nō excuſaret. Quia caueda eſt leuitas dicēdi qn̄ addānū grāde alteriꝰ cedit. ¶ Cōformit videre poſſumꝰ qn̄ deride̓ alterū aūt maledicere. pctm̄ eſt mortale. aut non ẜm malū qd̓inde venit ⁊ intentionē faciētis/ ⁊ irā quaꝫalter īde ſuſcipit. aut p̄t reciꝑe veriſil̓r. autrōnabiliter.Conſideratio octauaQn̄ ira eſt peccatum ⁊ quale.Ra de ſe eſt mortale pctm̄. qꝛ iraeſt deſideriū vindicte ⁊ male volendi alteri qd̓ eſt charitati contrariū. Tunc ſicut in p̄habitis ita ⁊ hic dꝫꝯſiderari ꝙ qn̄qꝫ ita accidit ꝑ bonā cām ⁊ad bonū finē. qd̓ fitꝭ qn̄ quis iraſcit̉ ꝓptervicia nō aūt cōtra ꝑſona. Et ſic etiā iraſcidebemus ꝯtra ꝓpria vicia ⁊ contra alienaquilibet iuxta ſe ⁊ ẜm ſtatū ſuū. ſicuti iudices qͥ debēt punire malos de ſuis malefactis. Et quilibet tꝑe ⁊ loco dꝫ ſe opponereaduerſus mala q̄ videt fieri/ ſiue ꝑ p̄ces ſiue ꝑ bonas exhortationes aut ꝑ ſil̓es modos. Ira aliqn̄ nō eſt niſi ꝑua aut nulla affectio amoris erga aliū. vti qn̄ non deſiderat̉ ei nec bonū nec malū. ⁊ eſt hic defectusaut diminutio charitatis. Nec eſt peccatūmortale niſi qn̄ ꝓximꝰ videt̉ in extrema neceſſitate. qꝛ tūc adiuuādꝰ ē ſub pena mortalis peccati ſi fieri pōt. ¶ Qn̄qꝫ ira nō accidit niſi ex ꝯplexiōe nature. ſicut hoīes antiqui ⁊ melancolici ſunt de ſua natura iracundi. ⁊ ira talis nō eſt pctm̄. ¶ Ira qn̄qꝫvenit ꝑ ſubitū motū ⁊ imꝑfectā deliberatiouē ⁊ nō eſt niſi veniale pctm̄. Sed ſi venit
ꝑ cōſenſionem ꝑfectam/ peccatū erit mortale ¶ Nihilominus ira nō dicit qn̄qꝫ deſideriū vindicte ſed eſt quedā impatientiade facto alterius/ abſqꝫ hoc ꝙ deſideret̉ eimalū hoc nō eſt ꝓprie ira nec eſt mortalepctm̄/ ſi impatiētia nō ſit talis ꝙ ex toto īpediat rōne ⁊ oꝑationē alioruꝫ bonorum.¶ Ulterius cōſiderandū eſt: ꝙ p̄t bn̄ deſiderari ꝙ malefactū alterius puniat̉ ꝑ iuſticiā ⁊ ꝑ iudices ad hoc ordinatos ⁊ ad finem ꝙ quis gaudet iure ſuo ⁊ hoc non eſtpctm̄ tm̄ ſe nō admiſceat mala voluntashoc eſt ꝙ nō plus deſideret̉ dānū alteriuſꝙͣ recuꝑare iura ſua. ¶ Et ẜm hͦ ꝙ dictūeſt/ iudicari p̄t qn̄ minari vel vilipedere alterū ꝑ irā: eſt pctm̄ mortale/ aut nō ẜm ſcꝫꝙ ꝑ talia facta recipit̉ vindicta/ ⁊ nocet̉ ꝓximo. ¶ Etiā qͦ mō maledicere alteri ꝑ deliberationē imꝑ̄cando ⁊ optando ei malūgrāde eſt pctm̄. Et qͦ mō etiā blaſphemare deſpicere ac denegare deū ⁊ ſctōs ⁊ ſanctas eius/ cā ire ſue ē blaſphemia ⁊ villanūmortale pctm̄. ſi ꝑſona tūc ſcit aut ſcire dꝫhoc qd̓ dicit ⁊ facit. De iuramētis dicet̉ inſequentibus.Conſideratio.9.Qn̄ acedia eſt peccatum. ⁊ quale.Tridia ex ſe non eſt mortale Npctm̄. qꝛ nō dicit niſi tediū boniſpūalis. ſicqꝫ nō eſt niſi diminutio feruoris charitatis. ¶ Si tediū hoc eſtde bono ſpūali laborioſo tunc eſt naturale. Natura em̄ refugit laborem. ⁊ hoc noneſt pctm̄. qꝛ motus iſte nō eſt in noſtra poteſtate. Et ſi ꝯſentit̉ tali motui adhuc nōeſt niſi veniale peccatū. Pro generali quippe regula tene ꝙ cōſenſus ad id qd̓ ſolummodo eſt veniale peccatū. nō eſt niſi veniale peccatū. ¶ Sed ſi tediū eſt tale ꝙ ꝑ ipſum omittit̉ fieri hoc. ad qd̓ quis tenet̉ ꝑp̄ceptū: clarū eſt ꝙ ibi eſt mortale peccatū.¶ Aut ſi tediū eſt tale ꝙ diſpliceat etiā viuere. ac ꝑ hoc cadat quis in deſperationeꝫſicut faciūt hi qui ſeipſos occidūt. pctm̄ eſtmortale. ¶ Pͣenes hoc conſiderari pōt qn̄acedia dicēdi horas ⁊ audiēdi miſſam peccatū eſt mortale aūt nō. Quia ſi qͥs tenetdicē aliqͥd ꝑ p̄ceptū aut ꝑ votū ⁊ ꝑ acediaomittit̉ pctm̄ eſt mortale. Si tn̄ ꝑs dimi