Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendium theologie

tum cōcomitans de qͦ nihil ad pn̄s ꝓpoſitum. Circa v̓o terciā ⁊ vltimā p̄dictarūtriū qōnū diſtinguēdo dicit p̄fatꝰ doctorꝙ duplex eſt ignorātia. Quedā eſt fa­ C.cti q̄dā eſt iuris. Ignoratia facti dupl̓r.cōtingere pōt. Aut .ſ. adhibita diligētia. ⁊hec excuſat a toto. qd̓ exponat̉ vt sͣ. Et exēplificat de cōcubitu Iacob cū Lya primogenita filia laban. quē cōcubitū talis igͦrācia excuſauit. Aut talis igͦrātia facti ꝯtigitnō adhibita debita diligētia. ⁊ hec excuſata tāto. ſꝫ nō a toto. qd̓ etiā vt sͣ. exponat̉. etexēplificat de facto lamechdū occidit Caym. cū tn̄ ferā putaret occidere. Qd̓ factuꝫtalis ignorātia nō excuſauit a toto ſꝫ bn̄ atanto. Ignorātia aūt iuris vt iam aliqͣliter in ſuꝑioribus declaratū eſt ſub duplici qͣlitate reꝑit̉. vna vincibilis. alia inuincibilis. Uincibilis quā .ſ. vt etiā ſupra expoſitū eſt quis vincere pōt. iterū duplex reperit̉. Una affectata. qn̄ .ſ. iuxta etiā ſuꝑius notata aliquis ea q̄ iuris ſunt q̄ ſcire tenet̉ ⁊ ſcire pōt. ſcire nō vult. imo illam eorum ignorantiā qd̓ammodo ne a pctō retrahat̉ ſe habere cōplacet. Et hec ignorantia in nullo ſe excuſat. nec .ſ. a toto nec a tāto. Alia dicit̉ ſimplex. cum .ſ. iuxta etiā ſuꝑius notata aliquis ea q̄ iuris ſunt q̄ ſciretenet̉/ bn̄ ſcire vellet. ſꝫ cū ſcire poſſit negligit. Et hec ignorātia excuſata tāto ſed nōa toto. Ignorantia v̓o inuincibilis ſubduplici etiā qualitate reꝑit̉. Una innata.alia incidēs. Innata oīno excuſat. ⁊ a tanto. ⁊ a toto. vt infantibus ⁊ a natura inſenſatis. Incidēs v̓o iterū duplex eſt ẜm .ſ. ꝙdupliciter cōtingere pōt. Una nanqꝫ incipit ſine culpa. Alia vero incidit ex culpa.Prima q̄ .ſ. ſine culpa incidit. vt qn̄ gr̄a exempli homo dando oꝑam rei licite efficit̉furioſus. ⁊ hec qn̄ totaliter ligat ſeu impedit rōnem ſeu vſum rōnis excuſat a toto.alias nō. De ſcd̓a v̓o incidenti .ſ. ex culpa.vt qn̄ homo p̄ſtitit cām ſue ignorantie/ duplex eſt opinio. Una eſt q̄ ponit ꝙ ſi talisignorantia rōnem ſeu vſum rōnis oīno ligat ſeu impedit. tunc peccatum qd̓ ſequit̉excuſat. Ut gratia exempli. Cuꝫ furioſusqui ꝑ ſuā culpam incidit in furiam. ex viillius furie occidit hoīem. talis em̄ nō peccat. qꝛ vt aīal brutum in ſolo impetu mo-

uet̉ ⁊ non rōne. Alia eſt opinio que ponitꝙ talis ignorantia non excuſata toto. ſedbene a tanto. Un̄ in caſu p̄cedenti talis furioſus vt dicit minus peccat. ꝙͣ ſi furioſusnō eſſet. peccat tn̄. Prima opinio ꝓbabilior videt̉. Propter dubium tn̄/ talipus ſi ſanent̉ debet ẜm canones pnīa iniungi. Ethec ꝙͣtum ad naturā ſeu qualitatē conſcīedicta ſufficiant.De natura qualitateet numero circūſtantiarū.Unc de natura ⁊ qualita. Ente ⁊ numero circūſtantiarū aliqͣdicēda veniunt. Etenī vt ſuꝑius tactū eſt ad cognoſcendamdr̄iam nature ⁊ qualitatis peccatorū tammortalis ꝙͣ venialis. non modice conferthmōi circūſtantiarū naturā cognoſcere diligēterqꝫ duꝫ caſus occurrūt cōſiderare acdebite attēdere. Et hinc eſt ꝙ cōiter ꝑ doctores tres aſſignant̉ cauſe principales ꝓpter qͣs hmōi circūſtantiarū conſiderationō ſolum ad ſcīam moralē; ſed valde principaliter ad ſcīam theologicā ꝑtinet qualis nō dubiū eſt ſcīa regiminis inſtructōiset directōnis aīarum maxime in foro penitentiali. q̄ vt dicit Greg. in paſtorali. Araeſt artium. ſcīa ſcīarum. Prima cā eſt qꝛhmōi ſcientia theologica cōſiderare habꝫactus humanos. ẜm ꝙ ꝑ eos homo ad beatitudinem ſalutēqꝫ eternā ordinat̉. Omne aūt qd̓ ad aliquem finem ordinat̉ oportet eſſe illi fini ꝓportionatū. Actus aūt humani fini ꝓportionant̉ ẜm quandā commenſurationē q̄ fit ꝑ debitas circūſtātias.rōnabiliter ergo ad p̄dictam ſcīam theologicam ꝑtinet. ipſarū circūſtantiarū cōſideratio. Scd̓a cauſa eſt. qꝛ ipſa etiam ſcientia theologica conſiderare habet actus humanos. ẜm qd̓ inuenit̉ in eis bonū ⁊ malum. melius ⁊ peius. Hec aūt in ipſis fictibus humanis frequentiſſime ex circūſtantijs reꝑiunt̉. ẜm ꝙ ipſas circūſtātias vt infra declarabit̉ diuerſificant̉. rōnabiliter gͦipſarū circūſtantiarū ꝯſideratio ad hͦmōitheologicam ſcīam pertinere dr̄ ⁊ pertinet. Tercia cauſa qꝛ ipſa etiā ſcīa theologica conſiderat actus humanos ẜm qd̓ ſuntmeritorij vel demeritorij. qd̓ quidē conue