De natura ⁊ qualitate conſcīe
31
ſed inꝙͣtum habet de voluptario habet deculpa. Cum inſuꝑ vt etiā dicit priuatiōesphabitus cognoſci habeant. vtputa iuxtaꝓpoſitum ceptum loquēdo. ignorātia perſcīam. aduertendū venit ꝙ triplex ꝙͣtumad materiā pn̄tem ſpectare videt̉ reꝑiturſcīa. Una eſt imꝑtinētium ad ſalutē. Aliavtiliū ad ſalutē. Alia neceſſariorū ad ſalutem. Imꝑtinentiū ad ſalutē vt ſcire geomētriā vel ariſmetricā vl̓ hmōi. Utiliumad ſalutē. vt ſcire epl̓as Pauli. actus apl̓orum ⁊ hmōi. Neceſſariorū ad ſalutem. vtſcire. xij. articulos fidei. decē p̄cepta legis.ſeptem peccata mortalia ⁊ hmōi. Et intelligant̉ hec ẜm ſtatus ⁊ gradus ꝑſonarumqꝛ aliquid eſt neceſſariū ad ſalutē ſcire reſpectu vnius qd̓ ſolū eſſe vtile reſpectu alterius. Aliquid etiā eſt neceſſariū vni adſalutē ſcire explicite. qd̓ ſufficeret alteri ſcire implicite. ⁊ ſil̓r de pluribꝰ. ¶ Reſpectuquorū ꝑ oppoſitū triplex. etiā reꝑit̉ ignorātia .ſ. imꝑtinentiū ad ſalutē. vtiliū ad ſalutem. ⁊ neceſſariorū ad ſalutē. Prima ſiueſit volūtaria ſiue inuolūtaria. nō eſt pctm̄Scd̓a ſiue etiā volūtaria fuerit ſiue inuoluntaria. nō eſt de ſe pctm̄. licet hō eam cōtemnēdo peccare poſſet. Tercia v̓o ignorātia .ſ. neceſſariorū ad ſalutē. iterū triplex repit̉. Una .ſ. oīno inuoluntaria. Alia oīnovoluntaria. Et alia ꝑtim volūtaria. ꝑtiminuolūtaria. Prima eſt in eis qui ſcire nōpn̄t. vt ſūt infantes pueri ⁊ hmoi. ⁊ hec nōeſt in culpa. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nec pctm̄ ſed ſoluꝫ eſtquedā pena inꝙͣtum .ſ. ignorantia: ſcīe carentiā. ⁊ ſic quandā imꝑfectionē dicit. Secunda eſt in eis qui ſcire pn̄t ſed nolūt. Etſic ignorantiā velle hr̄e vident̉ ⁊ affectare.Et hec ꝓprie nō dr̄ pena cū ſit volita. ſꝫ eſtculpa ⁊ pctm̄. nō rōne quideꝫ ignorātie inſe. Ignorare etem̄ de ſe nullū eſt pctm̄. ſedrōne ꝑuerſe volūtatis ignorādi ea q̄ quisſcire tenet̉ ⁊ q̄ ſibi neceſſaria ſunt ad ſalutēNec em̄ malum actum culpe velle ſolummodo pctm̄ eſt. ſed etiam velle malū peneordinantis ad culpam. qualis eſt ignorantia eorum q̄ ſciri debent. eſt pctm̄. Terciaignorātia eſt in eis qui ſcire pn̄t ⁊ bn̄ vellētſed ſcire negligunt. Et hec partim eſt pena ꝑtim culpa ⁊ pctm̄. Pena quidē inqͣtūſcꝫ talis ignorantia q̄ vt tactū eſt quandā
imꝑfectionē dicit. nō eſt ꝓprie volita. imoqd̓ammō diſplicēs. Culpa v̓o ⁊ pctm̄ in ꝙͣtum ex defectu hoīs. ſua .ſ. negligētia venitꝙ ipſe ſcīam eorū q̄ ſcire tenet̉ ⁊ q̄ ſibi neceſſaria ſunt ad ſalutem nō habet cum habere poſſet. ⁊ ſic qd̓ammō voluntarie hācignorantiā hr̄e videt̉. nō quidē voluntateefficiēte vt in p̄cedēti. ſꝫ voluntate omittēte q̄ licet nō ꝓprie ⁊ vere effectualiter tn̄ etinterp̄tatiue volūtas eſt. Et ex his pꝫ ſolūtio p̄dicte prime qōnis. ¶ Scd̓a v̓o p̄di Ectarum trium queſtionū/ eiſdem qͣſi medijs ẜm p̄fatum doctorē diſſoluit̉. ¶ Preſupponit em̄ primo illud iā ſepe ſupra tactum. ꝙ .ſ. omne pctm̄ inꝙͣtum eſt voluntariū intantū eſt pctm̄. Ex quo infert ꝙ illud qd̓ diminuit de voluntario diminuitde pctō. Deinde illam triplicē dr̄iam ignorantie in determinatōe queſtionis p̄cedētis poſitā effectualiter reſumit dicēdo. Qprima ignorātia oīno inuolūtaria q̄ dr̄ inuincibilis qꝛ vinci non pōt. vt q̄ eſt in pueris et a natura inſenſatis a toto .i. totaliterexcuſat pctm̄. ¶ Scd̓a v̓o ignorātia .ſ. oīno voluntaria que dr̄ ignorātia affectatanullo modo excuſat pctm̄. qꝛ vt ꝑ mgr̄mſententiarū dr̄. Et ſi talis ignorātia excuſet inꝙͣtum ignorātia eſt. aggrauat tn̄ inꝙͣtum eſt affectata. Un̄ tm̄ aggrauat quātūexcuſat. Et circa hanc ignorantiā qꝛ de ipſa frequenter verbū occurrit aduertat̉. qꝛnulla ignorantia de ſe eſt ſimpl̓r affectata.Etem̄ oēs hoīes iuxta ph̓m/ natural̓r ſciredeſiderāt. ſed eſt bn̄ aliqua ignorātia de ꝑaccidens affectata inꝙͣtum .ſ. ſcīa dei oppoſita credit̉ debere hoīem mouere ſeu inducere ad aliquid qd̓ ipſe non vult ⁊ qd̓ ſibidiſplicet. Tercia v̓o igͦrātia .ſ. ꝑtim volūtaria ⁊ ꝑtim inuolūtaria. qꝛ .ſ. vt ſatis ſupͣtactū eſt a voluntate omittēte. nō aūt a voluntate efficiēte ſeu approbante ꝓcedit. excuſat a tāto. ſꝫ nō a toto .i. nō total̓r excuſatpctm̄. ſꝫ bn̄ grauitateꝫ pctī diminuit. Itaꝙ pctm̄ ꝑ talē ignorantiā ꝯmiſſum/ nō eſtde ſe ita graue ſicut eſſet ſi talis iguorātianō haberet̉. Et intelligat̉ hoc de ignorantia q̄ ꝑ aliquē modū dat cām ipſi pctō. ſicſcꝫ ꝙ ſi ipſa nō eſſet pctm̄ illud nō ꝯmitteret̉. vel nō eodeꝫ mō cōmitteret̉. Nam eſtalia q̄dā ſpēs ignorātie oē general̓r pecca-
l̓r peccaL 2