Preceptum.PrimumCypitulumXXI
propter cautelam facere penitentiam de promiſſo. precipue ſi fidesvel iuramentum nō interuenit. Siautem iuramentum interuenit. dicunt multi ⁊ etiam mihi ſatis probabile videtur eſſe ſoluendum. Siantem nō ſoluit ⁊ iuramentum violauit ⁊ poſtea venit ad penitentiaꝫvidetur mihi non eſſe cogendꝰ adſolutionem. ſed tm̄ ad fracti iuram̄ti emendationem. hec alber. kDubitatur an timor in genere de timore loquendo excuſet a peccato.Rn̄ſio ſꝫm Tho. ij. ij. q. cxxij. ar. iiijTimor intantum habet rationempeccati inquantum eſt contra ordinem recte rationis que eſt regulahumanorum actuum. Recta auteꝫratīo iudicat quedam mala magiseſſe alijs fugienda. et ideo quicūqꝫvt refugiat mala que ſꝫm rationeꝫmagis ſunt fugiēda nō refugit mala que ſunt minus fugienda nō eſtpeccatum ſicut magis eſt fugiendamors corporalis ꝙͣ amiſſio rerum.Vnde ſi quis propter timore mortis latronibus promitteret aut daret excuſaretur a peccato quod incurreret ſi ſine cauſa legittima pretermiſſis bonis hominibus quibusmagis eſſet dandum peccatoribuslargiretur. Si autē aliquis ꝑ timorem fugiens mala que ſꝫm rationeꝫſunt minus fugienda incurrat mala que ſꝫm rationem ſunt magis fugienda nō poteſt a peccato totaliter excuſari. qꝛ talis timor inordinatus eſſet. Sunt autem timendamagis mala anime ꝙ corporis. etmala corporis ꝙͣ exteriorum rerūEt ideo ſi quis incurrat mala anime id eſt peccata. fugiens mala corporis puta flagella vel mortem.
aut mala exteriorum puta damnūpecunie aut ſi ſuſtineat mala corporis vt vitet damnū pecunie nō excuſatur totaliter a peccato. diminuitur tn̄ aliquod eius peccatum.qꝛ minus voluntarium eſt qd̓ ex timore agitur. Imponitur em̄ homini quedam neceſſitas aliquid faciedi propter imminentem timorē vtfaciat voluntariū mixtum ſꝫm phn̄L ¶ Sed qn̄ eſt timor peccatummortale Rn̄dꝫ ar. iij. Timor eſt peccatum ſꝫm ꝙ eſt inordinatꝰ ꝓut ſcꝫrefugit quiſ quod ſꝫm rationem nōeſt fugiendum. Hec autē ordinacōtimoris quandoqꝫ quidem cōſiſtitin ſolo appetitu ſenſitiuo nō veniente ex ꝯſenſu rationalis appetitꝰet ſic nō eſt peccatum mortale. ſedveniale ſolum. Quandoqꝫ vero hꝰmodi inordinatio timoris ꝑtingitvſqꝫ ad appetitum rationalem quidicit̉ voluntas que voluntas ex libero arbitrio refugit aliquid n̄ ſꝫmrationem. Et talis inordinacō timoris qn̄qꝫ eſt peccatum veniale quādoqꝫ mortale. Si em̄ quis proptertimorem quo refugit quis ꝑiculummortis vel quodcūqꝫ aliud temporale malum ſic diſpoſitus eſt vt faciat aliquod prohibitum vel p̄termittit aliquod quod eſt preceptumin lege diuina talis timor eſt peccatum mortale alioquin erit peccatūveniale. vn̄ Apocal. xxj. Timidis ⁊incredulis et excecatis pars erit inſtagno ignis ⁊ ſulphuris. quod eſtmors ſcd̓a. hec Tho. Quicquid igide timore dictum eſt illud ad verecundiam applicandum eſt. MAd ſciendū qn̄ verecūdia ſit peccatum veniale vel mortale. Notand̓ſꝫm Tho. ij. ij. q. xix. ar. iij. ⁊. ij. ꝙ