SermoXLV
mulierem ꝑ virum deuenirēt. j. Corinth̓. xiiij. dic.rur. ꝙ ſi mulier aliquid addiſcere vult: domi virūinterroget. Ideo dicit. vade voca virum tuum ⁊cͣ.Scd̓m v̓o Auguſti. exponitur myſtice. ꝙ vir iſteſit intellectus. mulier v̓o volūtas: q̄ ad inſtar mulieris cōcipit ⁊ parturit aīam app̄hēſiuā. Quia etgo hec mulier ꝓmpta erat ad recipiēdū: ſꝫ nō mouebat̉ ad intellectu ⁊ rōnē vt ſpūal̓r hoc intelligeret: ſꝫ adhuc ſub ſenſu detinebat̉. Iō dic̄ dominꝰ.vade tu ſenſualis voca virū tuū .i. rōnalē ītellectū:qͦ ſpūal̓r intelligas q̄ mō carnal̓r ſapis. Rn̄dit ml̓i⁊ dixit. Nō habeo virū. Dicit ei Ieſus. Bn̄ dixiſtiqꝛ nō habeo virū. qͥnqꝫ eī viros habuiſti: ⁊ hūc quēnūc habes nō eſt vir tuus. Ecce quō occulta huicmulieri dixit: vt ꝑ hoc on̄deret in ſe aliqd̓ diuinuꝫ.Sꝫ myſtice ẜm Chryſo. Quinqꝫ viros habuiſti .i.qͥnqꝫ ſenſus: quibꝰ vſqꝫ modo nō vtebaris. ſꝫ huncvirum quē nūc habes .i. errorē: non ē vir tuꝰ. qꝛ ratio ꝑfecta nō eſt: ſꝫ erronea. ideo ē adulter. ⁊ iō tolle iltū adulteꝝ errorē qͥ te corrūpit: ⁊ voca virū tuum .i. intellectuꝫ: vt ītelligas me. Mulier gͦ iſta exreuelatōe illius ſecreti intelligēs xp̄m tanqͣꝫ ꝓphetam: querit ab eo ſolutionē cuiuſdā dubij: ꝑ cuiuſmodi ſolutionē ſecūdario inſtrueret eaꝫ: ſicut ſeqͥtur. Dicit ei mulier. ꝑ modū cuiuſdā ſolutōis. Domine video qꝛ ꝓpheta es tu. Patres noſtri in monte hoc adorauerūt: ⁊ vos .ſ. iudei dicitis qꝛ hieroſolymis ē locus vbi adorari oportet. In quo ptꝫ ẜmAugꝰ. qꝛ cepit ad eā venire fides: ſꝫ non plene venit. qꝛ nō dn̄m ꝓphetaruꝫ putabat veniſſe: licꝫ em̄ꝓpheta eēt Nath̓. xiij. Non ē ꝓpheta ſine honoreniſi in pr̄ia ſua ⁊ in domo ſua. Cū erat plꝰ qͣꝫ ꝓpheta. qꝛ ꝓphetas ip̄os ꝯſtituit: vt dr̄ Sap̄. vij. In aīasſctās ꝑ natōes ſe trāſfert amicꝰ dei ⁊cͣ. Admirāda ēhuiꝰ mulieris diligētia. qꝛ nō vt cetere mulieres curioſe de mūdanis īterrogabat: ſꝫ de his q̄ dei ſunt.Nath̓. vj. Primū qͥrite regnū dei. Nouet gͦ q̄ſtionē de his q̄ hoīes in terra illa mouere cōſueuerātſcꝫ de loco adoratōis de quo q̄ſtio vertebat̉ int̓ iudeos ⁊ ſamaritanos. Et ſamaritani dixerunt ꝙ inmōte garizym ibi eēt locus adoratōis. ⁊ ꝓbabantper rōnē: dicētes ꝙ antiqui pr̄es eoꝝ ibidē adora.bāt. ideo ⁊ ipſi in eodē loco adorari deberēt. Id̓odicit. Patres noſtri in mōte hoc adorauerūt. Patres iſti ẜm Chryẜ. pn̄t intelligi aliqͥ circa abrahaꝫNaꝫ illi aiūt filiū ſuū obtuliſſe ibi. Iudei v̓o dicebant in hierl̓m eē adorandū: auctoritate dn̄i qͥ p̄cepit Peut̓. xij. ꝙ deſtruerēt aras ⁊ lucos ⁊ nō adorarent vbiqꝫ dn̄m: ſꝫ in loco vno det̓mīato queꝫ dn̄selegiſſet. Qui quidē locus adoratōis pͥmo erat inſylo. poſtea v̓o auctoritate dn̄i Dauid Salomōis⁊ Nathan ꝓphete archa dei ē portata de ſylo ī hieruſalē: ibi factū ē tēplū: ẜm illud psͣ. lxxvij. Repulit tabernaculū ſylo tabernaculū ſuū ⁊cͣ. Et ſequiſSꝫ dn̄s elegit tribū iuda montē ſyon quē dilexit.Propoſita gͦ q̄ſtione ꝑ mulierē rn̄dit ip̄e ſaluatoſicut ſequit̉. Dicit. ei Ieſus. Nulier crede mihi ꝙveniet hora qn̄ neqꝫ in mōte hoc: neqꝫ ī hieroſolymis adorabitis patrē. Quia veniēte hora publicatōis euāgelij ceſſauit cultus gentiū. ⁊ iudeoꝝ cerimonie ceſſauerūt: ipſorūqꝫ iudeoꝝ tēpluꝫ oratōisdomus deſtructū ē. ⁊ populus xp̄ianꝰ creatus eſt:
qui nec ſuꝑ montē garizym: nec in hieruſalē: ſꝫ inomni loco bn̄dicebat dominū. Oportebat quidēꝙ adoratio xp̄i euacuaret iudeoꝝ ⁊ gētiliū adorationē. Nam ſi aliquis vellet duos populos ī vnūcōiungere: ꝯporteret ab vtroqꝫ remoueri illud inquo abīuicē diſcordarēt: ⁊ aliquid eis cōmune inquo cōueniant cōcedere. Chriſtus gͦ volēs iudeos⁊ gētiles in vnū cōiungere: remouit a iudeis cerimonias: a gētibus ydolatriā. que duo erant ſic̄ paries vnus in quo vterqꝫ abīuicē diuidebant̉. Et fecit ex vtroqꝫ populo vnū populū: ẜm illud Eph̓.ij. Ip̄e eſt pax noſtra que fecit vtraqꝫ vnū: ⁊ medium parietē macerie ſoluens: inimicicias in carneſua ⁊cͣ. Sic ergo ceſſauit cerimōialis cultus iudeorum ⁊ ydolatria gentiū: ⁊ introductꝰ eſt verꝰ decultus a xp̄o. Remigiꝰ. In hoc ꝙ dicit hora veniet: in hoc deſignat̉ tēpus gratie? quādo ablata vnibra omniū figuraꝝ lux veritatis illuſtrabat motūfideliū. ¶ Nyſtice. Quidā ꝑticipant dei ſapiētiaꝫobnubilatā tenebris erroris. ⁊ iſti dicuntur adorare in monte garizym. Quidā ſine errore: ſꝫ tamenimꝑfecte. ⁊ illi dicūtur adorare in hieruſalē .i. in eccleſia militāte. Quidā ſine errore ⁊ ꝑfecte. quia vident deū ſicut eſt. Et ideo dicit. Ueniet hora quādo neqꝫ in erroribus: neqꝫ imꝑfecte ⁊ in enigmateparticipabitis diuinā ſapīam: ſꝫ videbitis euꝫ ſicuti eſt. Dos adoratis qd̓ neſcitis. nos adoramꝰ qd̓ſcimus. quia ſalus ex iudeis eſt. Hoc additum eſtiō. qꝛ an̄ publicatōem euāgelij cultus iudeoꝝ eratlicitus ⁊ bonus: non autē ſic cultus gentiliū. ideoillud ait de gētilibus. Attribuere em̄ illud deo qd̓ſibi non cōuenit: vt ꝙ ſit corpus vel aliquid aliuohmōi: eſt ipſum neſcire. Hoc autē faciebant gentiles: qui deuꝫ nō credebunt eſſe ſuꝑ omnia: ſꝫ equalem aliquibꝰ creaturis. ideo ſimul cum eo adorabant ydola. De iudeis v̓o ait. Nos adoramus qd̓ſcimus. Hoc non intelligit̉ de omnibus: ſꝫ de prophetis ⁊ patriarchis. quia vera cognitio dei per legem ⁊ ꝓphetas erat cōceſſa populo iudaico: iuxtailud Roma. iij. Quid ergo amplius iudeo eſt: qͥacredita ſunt illis eloquia dei? Conceſſa ſunt etiameis dona ſpūalia: ſicut ꝓphetia alia hmōi que priꝰin eis fuerant vt ad alios deuenirēt: iuxta illd̓ Roma. xj. Tu .ſ. gentilis: cum eſſes oleaſter .i. ſterilis ⁊amarus: inſertus es in illis .ſ. iudeis. Et Roma xvNam ſpūaliuꝫ eoꝝ .ſ. iudeoꝝ participes facti ſuntgentiles. Conceſſuꝫ eſt etiam eis chriſtum ex ip̄isnaſci ſcd̓m carnem. Ideo hic dictū eſt. quia ſalusex iudeis eſt. Subdit. Uenit hora ⁊ nūc eſt qn̄ veri adoratores adorabūt patrē in ſpiritu ⁊ veritate.¶Ubi ſciendum ſcd̓m Origenē ꝙ ſupra dominꝰloquens de adoratiōe: nō dixit. venit hora ⁊ nunceſt: ſed ſimpliciter. veniet hora ⁊cͣ. quia tunc locutus eſt de adoratione in patria: ſcd̓m quam perfectam dei cognitionē participabimꝰ que nondū viuentibus in hac carne mortali venit. hic v̓o loquitur de ea que eſt in vita iſta: que iam venit ꝑ chriſtum. Iſta autē adoratio que nunc eſt fit in ſpirituet veritate. Remigius. Deus nullo loco continetur nec in templis manufactis: ſꝫ puris mentibus viji ſacͣ. A. l.comp̄hendit̉ ⁊ inhabitat. Probat hoc ꝑ hoc. Spiritus enim eſt deus. ¶ Ad cuius euidētiam ſcien-