Sermo
XVI
dit in epl̓a. Non erit vltra iſtud ꝓuerbiū in iſrl̓. qͥafilius nō portabit iniquitatē pr̄is: nec pater iniqͥtatem filij: ſꝫ aīa q̄ peccauerit ip̄a moriet̉. Ne gͦ moriamur in pctīs: tūc delere debemꝰ pctā noſtra ꝑ cōfeſſionē ne ſimus ſerui diaboli: ſꝫ dei. qꝛ dr̄ in euangelio. Dm̄is qͥ facit peccatū ſeruꝰ ē peccati. ¶ Inſūma euāgelij duo inuūtur. Primo p̄dicatio xp̄ſbenigna: ibi. dicebat Ieſus ad eos. Secūdo ſubditur iudeoꝝ murmuratio maligna: ibi. rn̄derunt eiiudei. De pͥmo dicit. In illo tꝑe .ſ. duꝫ quadā vicedn̄s p̄dicaret. ⁊ erāt ibi diſcipuli ſui. erāt etiā tbi qͥdam de nouo ex iudeis ꝯuerſi. ⁊ erāt etiam ibi alijiudei nondū cōuerſi. Tunc dn̄s Ieſus dicebat adeos qͥ crediderunt ei: ad illos iudeos .ſ. qͥ de nouoerāt cōuerſi. Si vos māſeritis ī ẜmōe meo .i. ſi ſermonē meū bn̄ ẜuaueritis triplicē vtilitatē habebitis. Primo diſcipuli mei eritis. qꝛ v̓bū dei facit hominē diſcipulū xp̄i Ioh̓. viij. Qui ex deo ē: verbadei audit. Scd̓o: ⁊ cognoſcētis veritatē .i. me. quiaego ſum vie veritas ⁊ vita Ioh̓. xiiij. Uerbū dei illumīat intellectū: vt veritateꝫ qͥs cognoſcat. De qͦp̄s. cxviij. Iucerna pedibꝰ meis v̓bū tuū. Et Prouer. vj. Nandatū dei lucerna ē: ⁊ lex lux .ſ. veritatis. Nā ſicut dicit Augꝰ. veritas opponit̉ falſitatꝭduplicitati ⁊ vanitati. Illud em̄ qd̓ verum ē non ēfalſum. nō eſt duplex. nō eſt vanū. Uerba igit̉ deifaciūt nos de mūdo cognoſcere veritatē. quia faciunt nos cognoſcere ꝙ oīa mūdana ſunt ralſa: duplicia ⁊ vana. Falſa quidē ſunt. qꝛ mūdus in diuitijs ꝓmittit ſatietatē ⁊ dat vacuitatē. ſicut pꝫ Iuc̄.xvj. in illo diuite epulone: qͥ ad tantā vacuitatē deuenit ꝙ guttā aq̄ hr̄e non potuit. In delitijs.tit delectationē ⁊ dat amaritudinē Prouer.uus diſtillās labia meretricis. nouiſſima autē illius amara qͣſi abſinthiū. In honoribꝰ ꝓmittit ſublimitatē vl̓ ſublimationē ⁊ dat ſubitā deiectioneꝫ.Un̄ Iob xxj. Cenēt tympanū ⁊ cytharā atqꝫ gaudent in ſonitū organi. ducūt in bonis dies ſuos: ⁊in puncto ad inferna deſcēdūt. Ideꝫ. xxx. Eleuaſtime: ⁊ qͣſi ſuꝑventum me ponēs alliſiſti me valdeSecundo ip̄a mūdana ſunt duplicia ⁊ mixta. Inmūdo em̄ nihil purū: ſꝫ omnia ſunt mixta: iuxta illud Iſa. j. Dinū tuū mixtū eſt aqua. Sic quidemgaudiū mūdi ē mixtū cū dolore. ſapīa ē mixta cūobliuiōe. ſanitas ē mixta cū egritudine. vita ē mixta cum morte. In p̄ſenti gͦ vita ſunt mixta: ſꝫ ī beata vita erūt pura. ī inferno autē erūt fetulēta. Deus autē a gaudio ſeꝑabit dolorem. a ſapīa obliuionem. a ſanitate egritudinē. a vita mortē. ⁊ om̄es feces .ſ. dolorē ꝓijciet in infernū. Sanctis aūt remanebūt oīa puriſſima .ſ. gaudiū ſine dolore. ſapīa ſine obliuiōe. ſanitas ſine egritudine. vita ſine morte ¶ Tertio ip̄a mūdana ſunt vana. hn̄t em̄ vanitatē ex ꝑte principij: qꝛ ex nihilo ſunt creata. Ex ꝑtemedij: quia multiplici mutabilitati ſunt ſubiecta.Ex ꝑte finis: qꝛ in nihiluꝫ ſunt redigēda Eccl̓s. iijCūcta ſubiacēt vanitati ⁊cͣ. Hic refert̉ de vanitateex ꝑte pͥncipij. quia de terra facta ſunt: ⁊ in terrampariter reuertūtur. hic refert̉ de vanitate ex ꝑte finis. ¶ Tertia efficacia verbi dei eſt: quia ꝑ ip̄m cōſequit̉ homo plenam libertatem. Ideo ſubdit. Etveritas liberabit vos .ſ. a ẜuitute peccati. quia ver-
ba dei in corde recōdita faciūt vitare peccata. Psͣ.cxviij. In corde meo abſcondi eloquia tua: vt nonpeccem tibi. ¶ Dixi ſecūdo tangitur iudeoꝝ maligna murmuratio: dicēs. Reſponderūt ei iudei .ſ.iſta audiētes: ⁊ hoc illi qui nonduꝫ erant cōuerſi.grauiter em̄ iſti tulerunt verba chriſti: ⁊ maxime ꝓeo ꝙ dixerat. ⁊ veritas liberabit vos: putātes chriſtum de carnali libertate dicere: ⁊ ꝙ ipſi iam ſeruirent. Oſtendūt igit̉ iudei ſe liberos eſſe: quia haberent triplicem libertatē. Primo libertateꝫ que ꝓuenit ex carnis ꝓpagatione. quia habēt liberuꝫ patrem. Un̄ dixerūt. Semen abrahe ſumus. Secundo dicūt ſe habere libertatē que creatur ex aīe virtute: cum dicūt. Et nemini ſeruiuimꝰ vnqͣꝫ. qͣſi dicerent. Tante ſumus magnitudinis ⁊ virtutis ꝙnullis natōibus vnqͣꝫ ſeruire voluimꝰ nec ſubijci:niſi deo. Ubi dicit Glo. Nentiunt̉. quia Ioſephſeruiuit in egypto: ⁊ patres eorum ſeruierūt Pharaoni in luto q̄draginta annis. ⁊ iſti ſeruierūt ceſari in tributo. Ideo Auguſti. inuehit cōtra eos dicens. Ergo ꝓphete non ſunt in captiuitateꝫ ducti:ſcilicꝫ in babyloniā ſeptuaginta annis. O ingratiquid eſt qd̓ vultis? vobis aſſidue imputat deus ꝙvos de domo ſeruitutis liberaret: vos quid loquimini? Si nemini ſeruiuiſtis cui ſoluebatis tributa? Tunc ergo oſtēdit dominꝰ ſeruitutē peccati eſſe in eis: dicens. Amen amē dico vobis: omnis qͥfacit peccatum: ſeruꝰ eſt peccati. Et dicit̉ notanteomnis: ſiue iudeus: ſiue gentilis: diues vel pauꝑimꝑator vel mendicus: ſi facit peccatuꝫ ſeruus eſtpeccati. Et quāto liberior es ad peccatu: tanto magis ligatus es ad ſeruiēdum peccato. vt dicit Grego. in moral̓. Et de hac ſeruitute dicitur. ij. Pet̓. ijA quo quis ſuꝑatus eſt: huius ⁊ ſeruus eſt. Namſeruitus peccati durior eſt qͣꝫ quecūqꝫ ſeruitus domini ſecularis. Unde Auguſti. O miſerabilis ſeruitus: ſeruus homīs aliquādo ſui domī duris imperijs fatigatus fugiēdo requieſcit. ſeruus autempeccati quo fugit: peccatū ſuum ſecū trahit. Peccatum em̄ qd̓ facit intus eſt. fecit em̄ peccatum vtaliquā corporalem caperet voluptatem. voluptastranſit: peccatum nō tranſit. p̄terijt qd̓ delectat: remanſit qd̓ pungit. Sicut diabolus licꝫ delectaturin peccato: tamē ſecum portat infernū. Sic peccator ⁊ ſi delectatur in peccato: tamē penam eius ſecum portat. Ideo Hierem̄. xvj. Seruietis dijs alienis qui non dabūt vobis requiē die ac nocte. Ergo peccatores non habent libertateꝫ animi: ſꝫ ſunttor oemonio? Tnqe Aueuſti. Heccator eſt ſeruꝰſerat peccali. quot vitiorum. Vnde legitur cumAlexander coraꝫ philoſopho Dyogene dixit ſe etſe dominatorē mundi: ille ait. Nequaqͣꝫ es dominus: ſed ſeruorum meoꝝ ſeruus. Superbia enimancilla mea eſt: ſed domīa tua. carnalis cōcupiſcētia ⁊ gula ſunt domīe tue ⁊ ancille mee. Iſta enimomnia ſub pedibus meis teneo: ⁊ tamē tibi dominātur. ⁊ ideo es ſeruus ancillaruꝫ mearum. Cumergo famuli Alexandri in eum vellent irruere: aitAlexander. Didete ne quis euꝫ attingat. quia ſeruus dei eſt: ⁊ veri atem vtiqꝫ dixit. Tunc ſubdit ꝙhi qui ſunt ſerui peccati: ſunt exhereditādi dicensSeruus non maneat in domo domī ineternuꝫ. fi-