Litteradicta .4.
Ariſmetrica que docet numeruꝫ ſed nūmorum neſcit cōpoſituꝫ. Et geometriaque menſuram terre narrat. ſed nūmopriuato exulat. Et ſunt quatuor ſciētiepre ceteris diſcende .ſ. theologia que ēanime pabulum. leges que ſunt egenisremedium. Decreta ſublimatio humilium. Et phiſica morbi ſubſidiū. vndeEſurit ars decreta tument lex lucra miniſtrat. Pontificat moyſes thalamosmedicina ſubintrat. Dat galienꝰ opes⁊ ſanctio iuſtiniana. Ex alijs paleas exiſtis collige grana.Arbiter eſt qui etiā compromiſſariusappellat̉. Et eſt ille qui ex cōpromiſſo.id eſt ex conſenſu ꝑtium ⁊ ex litigantiuꝫelectione de cauſa cognoſcit qui nullāhabet iuriſdictioneꝫ ꝓpriam ſeu delegatam. ff. de arbi. l. i. Sed electus eſt a ꝑtibus diſcordantibꝰ ad eaꝝ litem ſua ſētentia dirimendaꝫ. Et ergo ab ipſo nōappellat̉ cum ipſo iure non teneat ſentētia eius. ſed metu pene ſtatur ei. Et qd̓non teret reſcindi non poteſt hoc veruꝫin arbitrio cōpromiſſario. ſecus in arbitrio iuris. xi. q. i. peruenit. C. de iudi. l.vl. de offi. dele. ſuſpitionis. de ap. cumſpeciali. ⁊ cle. i. e. n. in glo. i. ⁊. c. ab arbitrio. de offi. dele. li. vi. vbi glo. Iteꝫarbiter ponitur quandoqꝫ ꝓ teſte. vt inGen̄. Accidit vt ioſeph operis quippium abſqꝫ arbitro non faceret. Et ē diſferentia inter arbitꝝ ⁊ arbitratorem ⁊amicabilem cōpoſitorem. Nā aibiter ⁊arbitrator poſſunt eligi cū pena ſed differenter. Quia arbiter d̓r iudex ꝑ conſenſum litigantium electus: qui iudicꝭꝑtes ſuſcipit ⁊ finem cōtrouerſijs ſua ſētentia ſe pollicitetur impoſituꝝ. ff. de arbi. l. ſi de meis. §. recepiſſe. Et a ſētētiatalis non poteſt appellari. ff. de arbi. l.diem ꝓferri. §. ſtare. ⁊. l. i. C. e. ti. Sed
tunt tali forma vt poſſit ꝯgnoſcere ⁊ etiam iudicare alte ⁊ baſſe. ⁊ qui etiā dicipoſſit amicabilis compoſitor ⁊ aſentētia talis etiam non appellat̉. Sed ſi fuerit lata ꝯtra ius inſtitutionis irrita ē ipſo iute. C. qn̄ ꝓuo. ē ne. l. ij. Sꝫ ſi lataeſt cōtra ius litigatoris valet: redigit̉tn̄ ad arbitriū boni viri. l. ſi ſocietatem.l. ſi ſocietati. ff. ꝓ ſocio. debet em̄ arbit̉obſeruare iuris ordineꝫ tanqͣꝫ iudex ordinarius. ⁊ ſentētia eius ſiue iuſta ſiueiniuſta ſemper tam̄ eſt tenēda ſi pena fuerit appoſita. ij. q. vij. a iudicibꝰ. Sedarbitrator non tenet̉ ſeruare iudiciariūordinem. Sed ſi ꝓfert iniuſtam ſententiam remittitur ad audientiam ſuperioris vel ad arbitrium boni viri. Et amicabilis compoſitor eſt ſine pena qui temꝑtat ⁊ exꝑitur an litigatores patiantur ꝯtrouerſiam ſuo ꝯcilio vel autoritate diſcuti. §. qd̓ ſi quis. in prealle. l. ſi de meis. Alias differentias multas vide perdoc. plene in c. quinta vallis. de iureiuran. ⁊ arbiter eſſe poteſt qui non ꝓhibetur a iure. vt liber homo. pater familiasetiam filiuſfamilias ⁊ libertus ſed nonſeruus. Arbitrorum duo ſunt genera.ſcilicet compromiſſarij qui ꝓprie dicuntur arbitri. qui eliguntur vt iudices vtvidelicet procedant ſeruato in ſubſtantialibus ordine iudiciario. Et danturad cognoſcendum ⁊ diffiniendum. vtſi petis a me domum ⁊ ego denego ⁊ fiet compromiſſio in aliquem. ille eſt verus arbiter quia eligitur vt cognoſcat ⁊diffiniat cuius ſit domus. Secūdi ſūtarbitratores qui non eliguntur vt iudices a partibus vel ſuper re litigioſa fedvt componendo vel diuidendo inter ꝑtes tantum diffiniant. vt ſi duo ſocijres ſocietatis diuidere velint ad arbitrium petri. petrus erit arbitrator. ar. ff. ꝓlocio. l. ſi ſocietatem.