Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
154v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. Vl IIII.Qō I.

DIIIII. Pͣ. p̄latio ꝯceſſa a ſummo rege nō pōt dici vſurpata: ſꝫBoe. dicit in qͣrto de ꝯſolatiōe ph̓ie. ꝙ mali hn̄t ptātemvſurpatā. gͦ eoꝝ p̄latio nō ē a deo. Pͣ. qd̓ deus dedit hōnō dꝫ auferre: ſicut qd̓ deꝰ ꝯiunxit hō non ſeꝑat. Matth̓.19. Sed ꝗbuſdā iuſte aufertur p̄latiōis ptās. gͦ eorū prelationes non ſunt a deo. Pͣ. oē qd̓ a deo ē ordinatum eſt.Ro. 13. Sed in quibuſdā p̄latiōibꝰ vr̄ magna inordīatioeē: vt ꝙ ſtultus ſapienti: puer ſeni: peccator iuſto p̄ponat̉:vt plerunqꝫ contingit. ergo non oīs p̄latio eſt a deo.CONITA rum: ſed p̄latiōes maloruꝫ a deo ſunt. Iobmagis vr̄ ꝙ p̄latio bonoꝝ ſit a deo qͣꝫ malo34. Qui regnare facit hoīem hypo. ꝓpter ppl̓i ⁊c̄. ergo ⁊oēs p̄latiōes ſunt a deo. Pͣ. oē qd̓ ē ordinatuꝫ ē a deo.qꝛ ex hoc ipſe bonū ē: ſed in oī p̄latiōe inuēitur ordo quidam ſuperioris ad inferiorem. gͦ oīs p̄latio a deo eſt.Reſponde̓o ponoꝝ: ⁊ nō ſit actor mali: opꝫ vt ſi īdd̓m: ꝙ cuꝫ deꝰ dicat̉ eē actor oīump̄lationibꝰ aliꝗd boni ⁊ aliꝗd mali inueniat̉: ꝙ p̄latio illea deo ſit: qͣꝫtum ad id bonū qd̓ ē in ea: qͣꝫtū vero ad id mali qd̓ ſibi adiungit̉ a deo nō ſit. Eſt āt in p̄latione ꝯſiderere tria .ſ. p̄lationis pͥncipiū modum ⁊ vſum. In ꝗbuſdamigr̄ quodlibet hoꝝ bonū ē: qui .ſ. debite ad p̄lationem ꝑueniunt ⁊ debite p̄latiōis actum exercēt. In quibuſdamvero pͥncipiū ē malum: ſed vſus bonꝰ: ſicut qui nō dignead p̄lationē ꝑueniunt vel ꝑꝑ eoꝝ inſufficientiam vel ꝑꝑmodum ꝑueniēdi ad ip̄am: ⁊ tn̄ actū p̄lationis quā indebite ꝯſecuti ſunt debito modo exercēt. In ꝗbuſdā vero ēecōuerſo. In ꝗbuſdam āt vtrūqꝫ ē malū. Modus āt ſeuforma p̄latiōis in oībꝰ bonus ē: cōſiſtit enī in quodā ordine alteriꝰ tāqͣꝫ regētis ⁊ alteriꝰ tanqͣꝫ ſubiacentis: ⁊ qꝛ iudicium de re ſimpl̓r dd̓m eſt ex conſideratiōe eiꝰ: quod eſtformale ī ip̄a. iō ſimpl̓r dd̓ꝫ ē oēm p̄lationē a deo eē. ſꝫ ẜꝫquid aliqͣs p̄latiōes non eē a deo. qꝛ .ſ. abuſus eaꝝ non eſta deo: vel qꝛ ēt iniuſta actio ꝑ quā ad p̄lationeꝫ ꝑueniturAd prim) ex deo regnaſſe iudeorū reges inqͣꝫtūergo dd̓m: ꝙ dicunt̉ nō (a deo nō ēdiſſuadēte. Samuele regē ſibi eligere voluerunt: ſed tn̄ipſa p̄lationis forma a deo eſt inſtituta. Ad ſcd̓m dd̓mꝙ non eſt incōueniēs effectū eē a deo: cuiꝰ cā ẜm aliquida deo nō ē: ſicut pena vel paſſio aliqua a deo ē: cū tn̄ iniuſta actio cuius effectꝰ ē a deo nō ſit: ⁊ hoc qūo ꝯtingat ſupra dcm̄ ē. Sil̓r ēt non eſt incōueniēs vt prelatio qͣꝫtumad ſuā formā ſit a deo: qͣꝫuis iniuſta actio ꝑ quā ad prelationē ꝑuenitur a deo nō ſit: niſi forte ꝑmiſſiue. Ad 3ºdd̓m: ꝙ mali dicunt̉ hr̄e ptātē vſurpatā inqͣꝫtum ad eamindebite perueniunt qͣꝫtum ex eis eſt: qꝛ indigni ſunt: vttalibꝰ p̄ferātur: qͣꝫuis forte illi qui per eos affliguntur digni ſint ab eis affligi: ⁊ ẜm hoc eoꝝ p̄latio a deo ē ī penāſubditorum: qui tale p̄latum merent. Ad qͣrtū dd̓ꝫ:aliquis ꝑꝑ abſum priuat ſe bn̄ficio accepto. vn̄ ⁊ ſi alip̄latōem a deo conſecuti ſint tn̄: ꝓpter hoc ꝙ ea abutūdignum eſt vt eis p̄latiōis ptās auferat̉: ⁊ vtrūqꝫ a deo ē.ſ. ⁊ ꝙ p̄lationeꝫ habuerūt: ⁊ ꝙ eā iuſte amittūt: ſicut oēsvitā a deo hn̄t: tamen aliquis iuſte vita priuat̉. Ad 5dd̓m ꝙ non eſt oīno inordinatū ꝙ indigni ad p̄lationesaſſumuntur: ordinatur enī in penam ſubditoꝝ: qui hͦ merentur. vt ſignificat̉ Iob. 34. Qui facit regna ho. yp̄o. ⁊c̄.⁊ Oſee. 13. Dabo eis regem in furore. vnde cum pena oīsa deo ſit: ēt talis prelationes a deo ſunt.III. Utrū in ſtatu innocentie fuiſſet dn̄ium.D tertiumſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ in ſtatu nature integre prelatio ſeu dn̄ium non fuiſſet. Dicit enim Grego.Nā oēs hoīes eqͣles fecit: ſed ꝓ meritis aliosalijs occulta: ſed iuſta dei diſpēſatio ſubiecit

ſed ſi hoīes non peccaſſent ſtatum nature retinuiſſent. gͦoēs fuiſſent oquales: ⁊ nulla in eis fuiſſet prelatio. Pͣ.Aug. dicit in. 19. de ci. dei. Hoīem ad imaginem dei factūſolum irrōnabilibꝰ eſſe p̄poſitū: ſed hō nō equiꝑatur irrōnalibus niſi ꝓpter peccatum: vt dr̄ in pſal. Hō cum ī honore eēt ⁊c̄. ergo ſi peccatū non fuiſſet vnꝰ homo alij ſuꝑpoſitus non fuiſſet. Pͣ. dn̄ium ſine ſeruitute eē nō pōtſed aug. ⁊ alij ſancti cōiter dicūt ꝙ ſeruitus ꝓ peccato ē ītroducta. ergo et dominium ſeu prelatio ante peccatumnon fuiſſet. Pͣ. apl̓s dicit prime Tymo. pͥmo. Iuſto nōeſt lex poſita. Sed ph̓s dicit in fine ethicorum: ꝙ hec fuit neceſſitas conſtituendi reges ⁊ alios prīcipes ad legescondendans habentes vim coactiuaꝫ ad virtutis actus:quā ſermo perſuaſiuus ſapientum non habet. ergo ſi oēsiuſticiam in qua conditi ſunt ſeruaſſēt: prelatio nō fuiſſꝫ. Pͣ. ea que conſequuntur naturam integram ēt remanent in patria: ſed in futuro oīs ceſſabit prelatio: vt dr̄ inglo. prime Cor. 15. ergo ⁊ in naͣ ītegra p̄latio non fuiſſet.Cōtra Illud quod ē dignitatis ī natura integra multo nobilius fuiſſet: ſed dominiuꝫ ⁊ prelatio addignitatem pertinet. ergo multo amplius in ſtatu naͣe ītegre fuiſſet. Pͣ. ſtatus nature integre nō fuit altior qͣꝫē modo ſtatus angelorum: ſed in angelis eſt vnus ordo ꝗdominationum vocatur: ⁊ etiam alij ad p̄lationem pertinentes: vt principatus: poteſtates ⁊ archangeli: ergo ⁊ inſtatu nature humāe ante pctm̄ fuiſſꝫ prelatio.Reſpōdeo quidem ad regimeꝫ ordinatus: aliꝰ ātdicendo: ꝙ duplex eſt rōnis modꝰ. vnꝰad domināduꝫ. domini aūt ad ſeruum: vt in octauo ethicorum ph̓s dicit eſt prelatio: ſicut tyranni ad ſubditum.differt autem tyrannus a rege: vt ibidē ph̓s dicit: ꝗa rexordinat prelationem ſuaꝫ ad bonum gētis: cui preeſt ꝑꝑearum vtilitatem: ſtatuta ⁊ legem faciens. tyrannus autprelationem ſuam ordinat ad vtilitatem ꝓpriam. Et iōduplex modus prelationis ſupradictus in hoc differt: qꝛin primo intenditur bonum ſubditorum. In ſecundo ꝓprium bonum preſidentis: ⁊ ideo ſecūdus modus prelationis nature integre eſſe nō potuiſſet: niſi reſpectu eoꝝque ad hominemnquā ad finem ordinantur. hec autēſunt creature iſrōnabiles quibus omnibus ad ſuū ꝯmodum prefuiſſet multo amplius qͣꝫ nunc: ſed creatura rōnalis quātum eſt de ſe non ordinatur vt ad finem ad aliam: vt homo ad hominem: ſed ſi hoc fiat: non erit niſi inquātum homo propter peccatum irrationibilibus creaturis comparatur. vnde etiam philoſophus ibidem ſeruum comparat organo dicens ꝙ ſeruus ē organum animatum ⁊ organum eſt ſeruus inanimatus: ⁊ ideo talis p̄latio hominis ad hominem ante peccatum non fuiſſet.ſed prima prelatio que ordinatur ad vtilitatem ſubditorum: fuiſſet ibi qͣꝫtum ad aliquem vſum: non qͣꝫtū ad oēsEſt enim prelatio ad dirigendum ſubditos in his q̄ agēda ſunt: ad ſupplendum defectus: vt ꝙ populi a regibusdefendantur. et iterum ad corrigendum mores duꝫ mali puniuntur: ⁊ coacte ad actus virtutis inducūtur: ſed qꝛante peccatum nil fuiſſet quod homini nocere poſſꝫ. necetiam voluntas alicuius bono contradiceret: ideo qͣꝫtuꝫad duos vltimos vſus p̄latio in ſtatu īnocentie non fuiſſet: ſꝫ qͣꝫtū ad primū vſum ſolū: qui .ſ. eſt dirigere in agendis vel in ſciēdis ẜm ꝙ vnus alio maiori munere ſapientie: et maiori lumine intellectus preditus fuiſſet.Ad primum equales in libertate fecit: non autēergo dicendum: ꝙ naͣ omnes hoīesin perfectionibus naturalibꝰ: libeꝝ .n. ẜm ph̓m in principio metaph̓. eſt qd̓ ſui cā eſt. vnus enī homo ex naͣ ſua nōordinat̉ ad alteꝝ ſicut ad finē. ⁊ ideo ſecundus modus