Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
154r
Einzelbild herunterladen
 

Qō I.Diſtin. XLIIII.

Diuiſio textus.depctō quantum adEterminato actum peccati. Hic d̓terminat de poͣ peccandi. Et diuiditur ī partes duas. In prima determinat de poͣ peccanijdi. In ſcd̓a continuat ſe ad ſequētem librumibiam nūc his intelligendus ⁊c̄.) Prima diuiditur induas. In prīa inꝗrit: vtꝝ poͣ peccādi ſit a deo. In ſecūdadeterminat de obedientia que debet̉ eis ꝗ poͣm p̄latiōisa deo hn̄t. ibi (Hic oritur queſtio non trāſilienda) Circa pͥmū tria facit. Prīo mouet qōnem. 2ª narrat opinionē quorundā: ibi ¶Putāt quidā poͣm ⁊c̄. ) Tertio determinat veritatē (Sed pluribꝰ ſanctoꝝ teſt. ⁊c̄.) Hic oritur qō ⁊c̄.) Hic inꝗrit de obediētia debita his ꝗ a deo poteſtatē hn̄t. Et pͥmo mouet qōnem. Scd̓o ſoluit. ibi. Sꝫſciendū ⁊c̄) Iā nūc his ⁊cͣ.) Hic continuat ſe ad ſequentia. Et pͥmo ponit continuationē. 2º aſſignat ordinem. ibi.Hic eſt rōnis ordo ⁊c̄.) QōIc eſt duplex peccādi. 2ª de obediēqueſtio. Prima d̓ pōAlitia. Circa pͥmū querunt̉ tria. Primo vtruꝫpoͣ peccādi ſit bona ⁊ a deo. 2º cum ẜm prelationis officiuꝫ aſſit ptās multa pctā perpetrandi que niſi quis in ſtatu prelationis eēt facere nō poſſet:vtrum ēt omnis prelatio a deo ſit. Tertium vtrum prelatio ſiue dn̄ium ſit a deo in ordinatiōe nature īſtitute velin punitione nature corrupte. Utrum potentia peccandi ſit a deo.I ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ potenO Primū tia peccādi nō ſit a deo. Poſe enī peccare: vt Anſel. dicit: neqꝫ eſt libertasneqꝫ pars libertatis: ſed oīs poͣ naͣlis que eſt īnobis ad agēdum actꝰ humanos ad lib. ar. ꝑtinet. ergo poͣ peccādi non eſt in nobis aliqua potentia naturalis: ꝯſtat ēt ꝙ nō ē gr̄e poͣ: qꝛ ꝑ gr̄am nullus ordīatuad peccatū: cū gͦ oīs poͣ que ē in nobis a deo ſit gr̄e vl̓ naͣe:vr̄ ꝙ poͣ peccādi nō ſit in nobis a deo. Pͣ. Deutro. 32.dei perfecta ſūt oꝑa. gͦ quāto aliꝗd magis ē perfectū magis dꝫ ꝯputari inter dīna oꝑa: ſed actꝰ ē perfectior qͣꝫ poͣ:cū igr̄ actꝰ peccati nō ſit a deo: nec pōpeccandi a deo erit. Pͣ. ad opus humanū ꝯcurrūt potētia ſcīa ⁊ voluntas.ſed voluntas peccādi nō eſt a deo. gͦ eadem rōne nec potētia peccādi ab ipſo eſt. Pͣ. a cauſa per ſe ꝓducit̉ effectus ẜm ſimilitudinē ſue cauſe. vnde a deo qui eſt per ſecauſa omniuꝫ omnia: producūtur retinentia ſil̓itudineꝫeius qͣꝫtum pn̄t: quia a pͥmo ente ſunt entia: ⁊ a pͥmo viuēte viuētia: ſed in poͣ peccādi nō aſſimilatur creatura deo.ergo potētia peccādi nō eſt in nobis a deo. Pͣ. cꝰ vſusmalus eſt: vt Boetius dicit: ipſuꝫ malum eſt. ſed poͣe peccandi vſus eſt ip̄m peccatum quod malum eſt: ergo ⁊ potentia peccādi mala ē: ſed nullum malum eſt a deo. gͦ poͣpeccandi non eſt a deo.ph̓s dicit ꝙ potentie rationales ſunt ad opCONITA poſita. ergo eadem eſt potētia peccādi: ⁊ ptentia bene oꝑandi: ſed potentia bn̄ operandi eſt a deo. gͦ⁊ potentia peccandi. Pͣ. omne ens a deo eſt: ſed potentia peccandi eſt quoddā ens. gͦ ⁊ poͣ peccādi a deo eſt.ReſpodeO vnde ex conſideratiōe actus pctī iudidd̓m: ꝙ potentia cognoſcitur ꝑ actuꝫ.cium ſumendum eſt de potentia peccandi. In actu autēpeccati ſunt duo .ſ. ſubſtantia actus ⁊ deformitas vel defectus debitarum circūſtantiarum. vnde opꝫ ꝙ etiam inipſa potentia peccādi duo attendātur .ſ. ipſa potentia q̄ ēpͥncipium actus: ⁊ hec ē eadem que eſt pͥncipium actꝰ or.dinati ⁊ inordinate: ⁊ hec a deo eſt: conſideratur etiam in

154ea defectus quidam ẜm quem actum deficientē ꝓducere poſſit. potētie enī perfectiſſime nūquā deficiūt ab eoad quod ordinate ſunt: vt pꝫ in neceſſarijs. vn̄ ꝙ potētiaimpediatur vel retrahatur ab eo ad quod natural̓r ordinata ē: oꝫ ꝙ ſit ex defectu eius: inqͣꝫtum .ſ. alteri agēti: qd̓impedit: ſuccūbit. vnde cum potentia volūtatis humāeſit per ſe ordinata ad bonum: deſcūs a bono in actu eius:opꝫ ꝙ cāetur ex aliquo defectu in ip̄a: per quē ab aliquovinci pōt: vel d̓lectatiōe vel ſuggeſtione vel qͦcunqꝫ alio:vt ab eo qd̓ ē naturale ſibi ad id qd̓ eſt innaturale trahatur. Hic autem defectus eſt ſcd̓m ꝙ ex nihilo eſt. hō aūtdefectus .ſ. ꝙ creatura ex nihilo ſit deus directe cauſa nōeſt. vt Auicen. probat: quia quod conuenit rei ẜm ſe noncauſatur in eo ex alio. Res autem creata ſi ſibi relinquatur nihil eſt. vnde hoc eſt ꝙ ex nihilo eſſe nō eſt creatur̄a deo: qͣꝫuis eſſe creature a deo ſit. poſſet tamē dici ꝙ iſtedefectus indirecte a deo eſt: nō quidem ſicut ab agentealiꝗd: ſꝫ ſicut a nō agēte. inqͣꝫtuꝫ .ſ. ipſe creature hͦ nō prebet: vt nō ex nihilo ſit: ſicut dicitur cauſa priuationis gr̄eque pena eſt niſi creatura hō perfectionis inueniretur capax non eſſe: vt .ſ. non ex nihilo ſit ⁊ ideo hic defectꝰ nullo modo a deo eſt: nec directe nec indirecte: ſic ergo potētia peccandi qͣꝫtum ad id quod potētie ē: a deo eſt. ſꝫ qͣꝫtūad defectum qui implicatur: nō eſt a deo.ergo dd̓m: ꝙ poſſe peccare dr̄ nō eēAd primum ꝑs libertatis: qꝛ n̄ reqrit̉ ad libertatē volūtatis vt in peccatū poſſit: ſed ſufficit ad rationemlibertatis: vt in vtrūqꝫ ꝯtradictoriorum poſſit: qͣꝫuis ī hisqui peccare poſſunt per liberum volūtatis arb. pecceturquia voluntas eſt qua peccatur ⁊ recte viuitur: vt augu.dicit. Ad ſcd̓m dicēdum: ꝙ ſemper actus perfectior ēpoͣ perfectione ꝓprij gn̄is. vnde actus bonus perfectioreſt in bonitate qͣꝫ potētia bona. Et ſil̓r actus malus perfectior eſt in malicia qͣꝫ potentia mala: quia in actu malo ēmalicia ſimpliciter: ſed in potentia ad malum eſt maluꝫẜm quid. ⁊ iō actꝰ malus ſimpl̓r non dr̄ a deo eē ſꝫ ẜꝫ ꝗd.potētia autē ad malum dr̄ ſimpliciter a deo eſſe: ⁊ ẜꝫ ꝗda deo nō eē. perfectio enim in malicia non eſt pefectio ꝓprie ⁊ ſimpl̓r dicta: ſed quaſi tranſūptiue: ſicut dicimꝰ ꝑfectum latronem: ⁊ perfectionem cecitatis: vt in quintometaph̓. dicitur. Ad tertium dicendum: ꝙ voluntaspoteſt dupliciter ſumi: vel pro ipſa potentia voluntatis:vel ꝓ actu eiꝰ: ⁊ primo modo volūtas qua peccatur a deoeſt. Scd̓o āt mō a deo non eſt: potentia autem nunqͣꝫ nominat actum: ſed vſus potētie ē ip̄m actum: ⁊ iō obiectioex equiuocatione voluntatis procedit. Ad quartū dicēdum: ꝙ eſt quoddam bonū perfectum: ⁊ quoddā imꝑfectum. ſi ergo aliquod nomē bonitatem in nobis que adeo ē ẜm qua ſumꝰ ei ſimiles ſine imperfectione noīet: īuenrietur deo ⁊ nobis ꝯuenire: vt ſapīentia bonitas ⁊ hoſed potentia peccandi nominat bonum cum imꝑfectōe.⁊ ideo deo in quo nulla imperfectio eſt conuenire nō poteſt. Ad ꝗntum dicēdum: ꝙ vſus rei dr̄ ad quem resprincipaliter ordinatur: potentia autem qua in peccatuꝫpoſſumus non ordinatur ad malum: ſed ad bonum: ⁊ itapeccare nō eſt vſus eius. vnde non ſequitur ꝙ ſi pctm̄ ēmalū ꝙ potentia ſit mala: ſed magis ꝙ ſit bona. qꝛ deficere ab eo qd̓ bonuꝫ eſt malum eſt.II. Utrum oīs prelatio ſit a deo.ſic proceditur. videt̉ ꝙ nō D ſecūdu gīs prelatio a deo ſit. Prīolper id quod dicitur Oſee. 8. Ipſi regnaueruntlnon ex me. Pͣ. illud quod peruerſe fit: a deonō ē: ſed q̄dā p̄latiōes peruerſe acꝗrunt̉. vt pꝫn in ſymoniacis ⁊ in aliꝗbus ho: ergo nō oīs p̄latio a deo ē.

v 2