Diſtin. XLII.Qō l.

⁊ vniuocū: ⁊ talis diuiſio eſt pctī ī mortale ⁊ veniale: ꝗarō pctī perfecte ī mortali inuenit̉: in veniali v̓o non niſi īꝑfecte ⁊ ẜm quid. vnde minimū qd̓ pōt eē de rōne peccati in aliquo actu eſt in veniali ſicut minimū quod pōt eēde naͣ entis eſt in ente in poͣ ⁊ in ente per accn̄s: ⁊ hͦ ip̄a nomina on̄dūt: qꝛ venia nō debetur pctō niſi ẜm ꝙ aliquaꝫꝑfectiōem peccati hꝫ: mors aūt debet̉ pctō inqͣꝫtū pctm̄ē: ⁊ iō mortale pctm̄ ꝑfectū quid in genere peccati dicit.veniale autem imꝑfectum.gͦ dd̓m ꝙ mortale ⁊ veniale nō cōueAd primu) niunt in pctō ſicut in genere vniuocede eis predicato: ſed ſicut in eo quod eis per analogiamcōmune eſt. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ veniale debet̉ alicui dupl̓rvl̓ ſicut ei qd̓ indulget̉: vl̓ ſicut ei qd̓ ē indulgētie rō: ſicutei qd̓ indulget̉ nō debet̉ alicui niſi pctō: qꝛ nihil indulgetur niſi qd̓ penā meret̉: ſicut ei qd̓ ē indulgētie rō nūquavenia pctō debet̉: ſꝫ vel infirmitati vel alicui qd̓ fac̄ īꝑfectionē ī gn̓e pctī: pctm̄ āt vēiale nō dr̄ veniale: ſic̄ remiſſionis rō: ſꝫ ſic̄ id quod facile remittitur ꝑꝑ īꝑfectōeꝫ pctī.vn̄ ꝑ hoc ꝙ dicit̉ veniale non tollit̉ tota rō pctī: ſicut perhoc ꝙ dr̄ mortuum tollit̉ tota rō hoīs. vnde nō ſeꝗtur ꝙveniale pctm̄ nō ſit pctm̄: ſꝫ ē imꝑſcm̄ quid in gn̄e pctī.¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ oppō venialis ⁊ mortalis ē ẜm ꝑfectuꝫ⁊ imꝑſcm̄. vn̄ non oīo excludūt ſe: ſꝫ vnū ē diſpō ad aliudUel dd̓m ꝙ oppoſita ineē eidē non ẜm idē non ē incōueniens: ⁊ iō cū pctm̄ veniale ⁊ mortale non ſint in hoīe ẜmeundē actū: ſꝫ ẜm diuerſos qui ēt ſil̓ nō ſūt: nō oꝫ ꝙ tollatur oppō venialis ⁊ mortalis. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ peccatūqd̓ ꝯpletā rōnem culpe hꝫ directe gr̄e opponit̉: peccatumvero veniale qd̓ īꝑfectā rōnem culpe hꝫ: non opponiturgr̄e niſi indirecte. vt .ſ. ē diſpō quedā ad mortale: que aūtſic ſunt oppoſita nō ē incōueniēs eē ſil̓: ſicut ſiccitas q̄ diſpoſitio ē ad calorē ē ſil̓ cū frigore: vnde nō ē inconueniēsꝙ veniale ſit culpa: ⁊ ſil̓ cū gra. ¶ Ad ꝗntū dd̓m ꝙ auerti a fine incōmutabili ē dupl̓r: vel in hītu vel in actu tm̄:ẜm habitū auertit̉ qui ſibi aliū finē ꝯͣriuꝫ ponit. ⁊ hoc ē īpctō mortali. vn̄ qui peccat mortal̓r ē ſicut recedēs a viain actu vero tm̄ aliꝗs auertit̉ qn̄ aliꝗs actum aliquē fae̓quo in deum nō tendit ex eo ꝙ inordinate ei quod eſt adfinē inheret: nō tn̄ ita vt illud qd̓ ē ad finem qͣſi finē conſtituat: ⁊ hoc eſt in pctō veniali. vn̄ peccās venial̓r ſimilatur ei qui nimis morat̉ in via: ⁊ hͦ non eſt auerti niſi ẜmꝗd ſicut ēt qd̓ retardat motū corꝑis grauis nō aufert greuitatē ſuā ⁊ inclinationē in finem: auferret āt ſi ꝯͣriuꝫ ſibimotum daret: vt qn̄ ex graui leue generatur.¶ Utꝝ peccatū veniale diſtinguatur a mortali. IIII.D quartum ſe pctm̄ a mortali nō diſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ veniaſtinguat̉. Quicꝗd .n. tollit virtutem ē mortalepeccatū: ſed oē peccatū tollit virtutē: quia oēpctm̄ receſſus ab eqͣlitate eſt: v̓tus aūt eqͣlitasquedā ē: gͦ pctm̄ veniale a mortali non diſtinguit̉. ¶ Pͣ.ea q̄ per ſe diſtinguūtur nō trāſmutāt̉ inuice: ſed veniale⁊ mortale inuicem trāſmutātur: qꝛ nihil adeo ē venialeqd̓ nō fiat mortale dū placet: ſil̓r oīs culpa mortalis perꝯfeſſionē fit venialis: vt Ambro. dicit. gͦ veniale ⁊ mortale non diſtinguūt̉ niſi ꝑ accidēs. Si dicatur ꝙ peccatummortale diſtinguit̉ a veniali. qꝛ mortale ē ꝯͣ p̄ceptū veniale preter p̄ceptū. ¶ Cōtra. in hͦ differūt p̄cepta diſciplīea p̄ceptis legis naͣlis: ꝙ p̄cepta legis diſcipline ꝓhibēt eaq̄ non ſunt mala niſi qꝛ ꝓhibita: p̄cepta vero legis naturalis ꝓhibēt ea que ſūt ꝓhibita: qꝛ mala. gͦ ī his que lege naturali ꝓhibentur diſtinctio mali nō ſumitur ex ꝓhibitione legis: ſed potius ex ipſa naͣ actꝰ. ¶ Pͣ. p̄ter affirmationem nihil ē niſi negatio ⁊ p̄ter negationem nihil ē niſi af

firmatio: cū inter affirmationē ⁊ negationē nihil ſit medium: ſꝫ ꝗ nō facit qd̓ p̄cepto affirmatiuo p̄cipit̉ ꝯͣ preceptū ꝯmittit: ſil̓r qui facit qd̓ p̄cepto negatīo ꝓhibet̉ ꝯtrap̄ceptū facit. gͦ ꝗcūqꝫ peccat p̄ter p̄ceptū peccat ꝯͣ p̄ceptū:⁊ ita diſtīctio nulla ē. ¶ Si dicat̉ ꝙ differūt mortale etveniale ex hoc ꝙ veniale ē exitꝰ a medio v̓tutis: tn̄ propemediū: mortale āt exitꝰ longinquus a medio ſicut dicitph̓s in ſcd̓o ethi. ꝙ ꝗ paꝝ ſecedit a medio nō vituperat̉.¶ Contra: qꝛ ſicut ibidē dr̄ nō ē determinatū apud nosqn̄ multū ⁊ qn̄ paꝝ a medio recedatur. ſi gͦ nō differat veniale a mortali niſi ẜm paꝝ ⁊ magnum receſſū: nō poſſetapud nos determīari qd̓ eēt peccatū mortale ⁊ qd̓ veniale quod eſſet valde periculoſum.diuerſitas penaꝝ reſpondet diuerſitati culContra per ſed pena tꝑalis differt ab eterna. gͦ ⁊ peccatū veniale differt a mortali: cum vni debeat̉ pena tēporalis alteri eterna. ¶ Pͣ. in quolibet gn̄e perfectū ⁊ īꝑfectum hn̄t determinatā diſtinctionē: ſed veniale ⁊ mortale dr̄nt vt ꝑfectum ⁊ imꝑfectū in genere peccati vt exp̄dictis patet. ergo oportet ꝙ habeant determinatam diſtinctionem adinuicem.dd̓m ꝙ vt ex dictis pꝫ: veniale pecReſpondeo catū dr̄ cuiꝰ reatꝰ facile ſoluitur. ⁊ iō.veniale tripl̓r dr̄. Uno mō dr̄ veniale ex cā quod ꝗdemfacile remiſſibile eſt: quia cauſa peccati quādā rōnem venie hꝫ ſicut ea q̄ per ignorātiā ⁊ infirmitatē peccant̉. Secūdo dr̄ veniale ab euentu: qꝛ .ſ. ꝑ aliquid peccato ſuꝑueniēs efficitur pena eiꝰ cito ſolubilis: ſicut ꝯfeſſio adueniens peccato mortali facit penā eiꝰ ꝓportionatam viribꝰpenitētis virtute clauium. 3º dr̄ veniale qn̄ ipſe actꝰ ꝑ ſefacile remiſſibilis eſt eo quod non perfecte pertingit adplenam rōnem peccati: ⁊ iſtud ꝓpͥe dr̄ veniale de qͦ nuncagitur: quod a mortali diſtinguitur. Primo enī ⁊ ſcd̓o modo dictum veniale non diſtinguit̉ a mortali: qꝛ mortalepōt per ignorātiam fieri: ⁊ illud quod eſt mortale fit veniale ꝑ ꝯfeſſionē. Imperfectio autē peccati pōt eē dupl̓rvel ex genere actus: vel ex ꝑte peccātis: genꝰ āt ipſiꝰ actꝰſumitur ex maͣ et ob̓to. vnde ſicut dr̄ bonū ex gn̄e ꝓpterdebitam maͣm: ita malū ex gn̄e ꝓpter indebitam: et ē veniale ex gn̄e ꝓpter maͣm in qua peccat̉. In illa autē maͣpctm̄ ꝑfecte inuenitur: in qua ſi peccetur virtꝰ charitatisad deum et ad ꝓximuꝫ diſſoluitur: per quā vita eſt anīe:et ideo quādo aliquis peccat in his ſine quibꝰ recte ẜuatis non remanet ſubiectio hoīs ad deum: ⁊ fedus humāeſocietatis: tunc eſt peccatum mortale ex gn̄e: et talia peccata ph̓s malicias appellat: vnde vult ꝙ non omnis vicioſus ſit malus: ſicut pꝫ ꝙ non pōt homo debite deo eſſeſubiectus: ſi deo non credat: ſi ei non obediat ⁊ ho: ſil̓r ētſocietas humane vite ſeruari non poſſet niſi vnicuiqꝫ ſeruaretur quod ſuū eſt: et ideo furtū et alie ſpēs iniuſticieſunt peccata mortalia ex genere: et ſil̓r eſt in oībus alijs:Ea vero ſine quibus ſocietas humana ſeruari pōt nō faciunt peccatum eē mortale ex genere: qͣꝫuis etiam deformis actus ſit ſicut ſuꝑfluꝰ ludus ⁊ aliquid ho: et talia dicūtur venialia ex genere. ſed ſicut quod ē honum ex genere pōt fieri male: et non econuerſo: ita quod ē veniale exgn̄e tali mō poteſt fieri ꝙ erit mortale: vt ſi credatur eēmortale quod veniale ē: et ſi tm̄ quis īre temporali delectatur vt finem ſibi in ea conſtituat: qꝛ ſic non ſeruat̉ debita reuerentia ad deū qui ē vltimus finis: et citra queꝫoīa ſunt diligenda: ex parte vero peccantis ē imperfectiopeccati ꝓpter imperfectionem potētie elicientis actū ſicut primi motus ſenſualitatis qui deliberationē p̄cedūtpeccata venialia ſunt: qͣꝫuis in maͣ ſint mortalis peccati:ſęd hec ſunt venialia per accidens: et iō adueniente con-