Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
146r
Einzelbild herunterladen
 

Qō I.Diſtin. XLII.

146

ſint diuerſa pctā: vel ēc diuerſa merita: ſꝫ pn̄t eē vnū: vtpꝫ: p̄cipue qn̄ vnū peccatū īperat actū alteriꝰ pctī: vt cuꝫquis furatur ꝑꝑ gulam: eſt enī tūc vnū peccatū diuerſashn̄s deformitates: qͣꝫuis ſint ibi plures actus. Ad 4ºdd̓m: ꝙ actꝰ ſimpl̓r acceptꝰ nō ē genus peccati niſi ſcd̓mꝙ ſub volūtate cadit: ⁊ iō vbi non multiplicat̉ actꝰ volūtatis nō multiplicat̉ peccatū. Ad ꝗntū dd̓m: ꝙ peccatum ſicut in prīo ſub̓to ē in volūtate ſicut ſupra dictuꝫ ē.⁊ iō nō ē incōueniēs vt peccatū ī diuerſis actibus ꝯſiſtat:qꝛ inqͣꝫtū ſunt actꝰ hn̄t ſubiecta diuerſa: poͣs .ſ. elicientesactuꝫ: inquātū vero ad genus moris pertinēt hēnt vnuꝫſubiectum voluntatem. Utrum reatus pctī maneat poſt peccatū.II.ſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ poſD ſecūdum actū peccati reatꝰ noremaneat. Ceſſante enī cā ceſſat effcūs: ſꝫ aliquis nō ē reus pene niſi ꝑꝑ actū. ergo pꝰ actūAn̄ remanet reatꝰ. Si dicat̉ ꝙ aliquis ē repene nō ſolū. qꝛ hoc facit ſed indifferēter: qꝛ hͦ fac̄: vel qꝛhͦ fec̄. Cōtra manēte cā māet effectꝰ: ſꝫ exquo aliquisactū pctī fecit: non pōt illud nō feciſſe: qꝛ vt quod p̄teritūē nō fuerit ēt nec deꝰ facere pōt: vt ī pͥmo li. dc̄ꝫ ē di. 42gͦ nunqͣꝫ aliquis a reatu culpe abſolui poſſꝫ. Si dicat̉ꝙ reatus manet poſt actuꝫ ꝑꝑ effectum quē actus in ſubiecto relinquit qui remoueri poteſt. Contra effectꝰ relictus ex actu ē diſpō hītus: ſed ꝑꝑ neutꝝ iſtoꝝ homo reꝰpene tenet̉: qꝛ hō a reatu pene abſoluit̉ adhuc diſpoſitōead peccatū ꝑ ꝯſuetudinē inducta ī eo manēte: ⁊ ſil̓r qn̄qꝫdiſpō ⁊ habitꝰ tollit̉: ⁊ tn̄ reatus remanet: vt qn̄ aliquis ꝑauaritiam peccās habitū auaritie acquirit: qui poſtmodum habitꝰ corrumpit̉ in eodē ꝑ ꝓdigalitatis actꝰ: ex ꝙbus habitꝰ ꝯͣriꝰ gn̄at̉ ēt ſine hͦ ꝙ gr̄a interueniat q̄ reatūſoluit. ergo nō pōt dici ꝙ ꝑꝑ effectū relictum ex actu reatus poſt actum remaneat. Si dicat̉ ꝙ non manet reatuspoſt actꝰ ꝑꝑ effectum p̄dictū: ſed ꝑꝑ maculā. Contra macula illa ſi nō ſit diſpō vel hītus nihil aliud pōt eē qͣꝫ gr̄ep̓uatio: ſed pͥuatio gr̄e cōis eſt oībus peccatis mortalibꝰ.gͦ ex oībꝰ mortalibꝰ manet vna macula: ⁊ ita vnus reatꝰ:qd̓ falſum ē. Pͣ. infuſa gr̄a ceſſat gr̄e pͥuatio: ſꝫ adhuctn̄ aliquis reatꝰ manet quo hō ad penā ſalteꝫ tēporalemobligat̉. gͦ nō vr̄ ꝙ ꝑ p̓uationē gr̄e reatꝰ pꝰ actū remāeat.nullus punit̉ iuſte niſi ſit ad penā obligatꝰCOntr a ſed peccatores iuſte puniunt poſtqͣꝫ actu n̄peccant. gͦ ſunt obligati ad penam. gͦ ē in eis reatꝰ ꝗ nihilaliud ē qͣꝫ obligatio ad penaꝫ. Pͣ. ſicut ſe hꝫ actꝰ v̓tutisad p̄mium: ita ſe hꝫ peccati actꝰ ad penam: ſed tranſeunteactu virtutis adhuc manet merituꝫ p̄miij. ergo tranſeūte actu peccati adhuc manet reatus pene.Reſpondeoᵈᵈᵐᵐ reaᵗꝰ dr̄ ẜm ꝙ aliquis ē reꝰpene: ⁊ iō ꝓprie reatus nihil ē aliudqͣꝫ obligatio ad penā: ⁊ qꝛ hec obligatio quodāmō eſt media īter culpā ⁊ penā ex eo ꝙ ꝑꝑ culpā aliꝗs ad penā obligatur. iō nomē medij trāſumit ad extrema vt interdumip̄a culpa vel ēt pena reatꝰ dicat̉: vt in lr̄a dicit̉. Cum aūtpena ſit medicina q̄dā: vt ph̓s in 2º. ethicoꝝ dicit: ⁊ medicīa nō det̉ niſi ꝯͣ d̓fectū aliquē: oꝫ ꝙ ad penā aliꝗs ꝓ aliqͦdefectu obliget̉: nō ꝙ ille defectꝰ ſemꝑ ſanet̉ ꝑ penā ī eoī qͦ ē: vt pꝫ in dānatis ⁊ ī fure ꝗ ſuſpēdit̉: ſꝫ pena recōpenſat defectuꝫ ī ſtatu vniuerſi: vl̓ ēt rei publice ꝑꝑ ordinemiuſticie: qui in pena aꝑꝑet: non āt defectꝰ ꝗlibet ad penaobligat. Sūt .n. defectꝰ ꝗdā inuoluntarij magis miſericordiā qͣꝫ irā ꝓuocātes: ſꝫ illi ſolum defectus ꝗ ex actibꝰvoluntatis relinquunt̉ penā merēt̉ in eo qui voluntarieī defectū īducitur: vnde cum tranſeunte actu remaneatdefectꝰ oꝑꝫ ꝙ ēt reatus remaneat poſt actum.

Ad primū gͦᵈᵈᵐ: ꝙ cā ꝓxīa reatꝰ ē ip̄e defectꝰ ꝑactum pctī inductꝰ: actus vero ē ſic̄ cāremota. vn̄ nō oꝫ ꝙ trāſeunte actu reatꝰ trāſeat. Ad2ᵐ dd̓m ꝙ nō ſolū: qꝛ veꝝ ē dicere aliquē actum peccatiqn̄qꝫ egiſſe ad penā obligat̉: qꝛ ſic qn̄cunqꝫ veꝝ eēt dicer̄eū hoc feciſſe eēt pene obnoxiꝰ: ſed qꝛ defectꝰ manet inip̄o adhuc ꝑꝑ actū que priꝰ fec̄. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ reatꝰ nōfundat̉ ꝑ ſe loquēdo ſuꝑ diſpōnem vel hītum: ſꝫ ꝑ accn̄sẜm ꝙ talis diſpō vel habitꝰ cuidā defectui coniungitur. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ pͥuatio gr̄e non hꝫ rōnem macule niſiẜm ꝙ ex actu p̄cedēti inducit̉. ⁊ iō ẜm diuerſitatē actuūſunt ēt diuerſe macule: qͣꝫuis enī quolibet actu pctī mortalis q̄libet virtꝰ pͥuet̉: nō tn̄ eodē mō: ſed actu luxurie caſtitas per ſe pͥuat: ⁊ alie virtutes ex ꝯn̄ti: ſꝫ ꝙ ſunt caſtitati annexe: ꝑ furtuꝫ āt actꝰ iuſticie ꝑ ſe ⁊ aliaꝝ v̓tutum exꝯn̄ti: ⁊ ſic de alijs: iō nō oꝫ ꝙ oīuꝫ pctōꝝ ſit vna macl̓a vl̓vnꝰ reatꝰ. Ad 5ᵐ dd̓m ꝙ in peccante ſunt duo defcūsvnꝰ ꝗ ē in ip̄o actu pctī ẜm ꝙ aliquis limites legis diuīe⁊ rōnis recte trāſgredit̉. Alius ē in ip̄o peccante priuatiov̓tutis ex pͥori defectu actus inducta. qͣꝫuis āt cū aliquisgr̄am recuꝑat ſcd̓s defectꝰ tollat̉: nō tn̄ ex toto primꝰ ſublatꝰ ē. qꝛ oꝫ vt qͣꝫtuꝫ volūtati ſue obediuit p̄ter legē deitātū ēt in ꝯͣrium recōpēſet: vt ſic iuſticie ſeruet̉ eqͣlitas. ⁊iō poſt gr̄aꝫ recuꝑatā iniungit̉ ſatiſfactio: ⁊ eſt adhuc hōreus temporalis pene. Utꝝ pctm̄ ꝯueniēter diuidat̉ ī mortale ⁊ vēiale. III.D tertium peniēter ꝑ mortale ⁊ veniaſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ pctm̄ incōle diuidat̉. Ea .n. q̄ in infinitū differunt in vnogn̄e nō ꝯueniūt: ſic̄ creator ⁊ creatura: ens ⁊ nōens: ſꝫ veniale ⁊ mortale ſunt ho cum vni debeatur pēa tꝑalis alteri eterna: vt pꝫ in lr̄a. gͦ pctm̄ ꝑ h̓ duodiuidi nō dꝫ. Pͣ. determinatio diminuēs de rōne eiꝰcui addit̉ infert oppoſitū eiꝰ. bn̄ .n. ſeꝗt̉ ē hō mortuꝰ gͦ nōē hō: ſꝫ veniale ē determinatio diminuēs de rōne pctī: exh̓ .n. ꝙ peccatuꝫ ē: ē dignū pena ⁊ nō venia. gͦ veniale pctōnō dꝫ ꝯdiuidere peccatū ꝯͣ mortale: ſic̄ nec aīal mortuuꝫꝯdiuidit aīal ꝯͣ aīal viuū. Pͣ. diuiſio oīs dꝫ fieri ꝑ oppoſita: ſꝫ veniale ⁊ mortale nō ſunt oppoſita: cuꝫ ſe ſil̓ cōpatiant̉. gͦ incōueniēter peccatū ꝑ mortale ⁊ vēiale diuidit̉. Pͣ. culpa opponit̉ gr̄e: ſꝫ veniale nō opponit̉ gr̄e:qꝛ ſtat ſil̓ cū ea. gͦ veniale nō ē peccatū: ⁊ ſic nō dꝫ diuidere genꝰ peccati ꝯͣ mortale: Pͣ. in oī pctō ē auerſio ab īcōmutabili bono tanqͣꝫ formale: ſed veniale non hꝫ auerſionē a bono incōmutabili: qꝛ peccans venial̓r non auertit̉ a fine vltimo: ſed vie inordinate īheret. gͦ veniale peccatum nō ꝓpͥe ē peccatū: ⁊ ſic idē qd̓ prius.Io. i. Si dixerimus ꝙ peccatū non hēmꝰ nosQOII A ip̄os ſeducimꝰ ⁊c̄. Conſtat aūt ꝙ non loquit̉ d̓mortali peccato: qꝛ ſine illo ſunt ſancti. gͦ oꝫ ponere peccatum veniale. Pͣ. diſpō ⁊ hītus ad eandē ſpēm qualitatis pertinēt. vnde inuenit̉ ſcīa diſpō ⁊ hītus. ergo oꝫ a ſimili ꝙ ī peccato inueniat̉ aliquid qd̓ ſe hꝫ per modū diſpōnis: ⁊ aliquid qd̓ hꝫ perfectam rōnem peccati. diſpoſitio autē ad peccatum mortale ē peccatū veniale. gͦ mortale peccatum oꝫ ſupponere veniale.dd̓m ꝙ eſt duplex modus diuidendiReſpode̓ Ccōe ī ea que ſub ipſo ſunt: ſicut ē duplexcōitatis modus. Eſt .n. quedā diuiſio vniuoci in ſpēs perdr̄ias quibus equal̓r naͣ gn̄is in ſpēbus ꝑticipat̉: ſic̄ anīaldiuidit̉ in hoīem ⁊ equum ⁊ ho:alia vero diuiſio eſt eiusquod ē cōe per analogiā qd̓ quidē ẜm perfectam rōnempredicat̉ de vno diuidentium ⁊ de altero imperfecte etẜm quid ſicut ens diuiditur in ſub̓am ⁊ accidens et ī ensactu et in ens poͣ: et hec diuiſio eſt qͣſi media īter equocū

t 2