Qō I.Diſtin. XLII.

147

Diſtin. XLII.ſenſu rōnis deliberate efficiuntur mortalia.gͦ dd̓m ꝙ veniale nō corrumpit v̓tutēAd PriMNb quantū ad habitū. hͦ enī mortalis ē ꝓprium: ſed exit ab equalitate quā rō ponit in actu virtutis. ¶ Ad 2ᵐ pꝫ ſolutio per ea q̄ dcā ſunt: qꝛ ꝓcedit de veniali ex euentu: ⁊ iteꝝ ꝙ veniale fiat mortale nō ē inconueniens: ſicut ēt qd̓ ē bonuꝫ ex gn̄e pōt male fieri. ¶ Ad3ᵐ dd̓m: ꝙ precepta legis intendūt hoīem ordinare ad dilectōeꝫ ꝓximi ⁊ dei: qꝛ finis p̄cepti ē charitas. prima Tymo. i. Et iō illa ſola mortalia ſūt ex gn̄e de quibꝰ dictuꝫ ē.h̓ enī directe fiunt ꝯtra p̄cepta legis: nō ſolum legis ſcriꝑte: ſꝫ ēt naͣlis: qͣꝫuis āt aliquid non ſit malū: qꝛ ē ꝓhibitūlege exteriori: tamē iō ē malū: qꝛ ꝓhibetur lege exteriorilex enim interior ē ip̄m lumen rōnis quo agēda diſcernimus: ⁊ ꝗcꝗd in humanis actibꝰ huic lumini eſt ꝯſonū totum ē rectū. qd̓ āt ꝯtra h̓ lumen ē hoī ē innaͣle ⁊ maluꝫ: ⁊ꝓ tāto malū dr̄: qꝛ ꝓhibetur interiori lege. ¶ Ad 4ᵐ dicēdum: ꝙ affirmatio oppoſita p̄cepto negatiuo ē ⁊ p̄terp̄ceptū: ⁊ ꝯtra p̄ceptū: ſil̓r ⁊ negatio oppoſita affirmatīo:ſꝫ q̄dam negatiōes ⁊ affirmationes ſunt nō oppoſite directe ip̄is p̄ceptis affirmatiuis ⁊ negatiuis: ſꝫ indirecte: ꝗadiſponūt ad ea q̄ directe opponunt̉. ⁊ ideo hō ſunt preterp̄ceptū: hec .n. ēt hoc modo nō diſcordāt a lumine rōnis:vt ab vltimo fine abducētia: ſed vt quedā impedimentafinis. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m ꝙ hoc mō eē ꝓximū medio vl̓ remotū: vt dcm̄ ē: facit pctm̄ mortale ⁊ veniale: ⁊ nō ſicut ob̓iotāgit: vt ſit dr̄ia ẜm hoc qd̓ ē abduci a fine virtutis: ⁊ nonabduci: ⁊ non ſolum ẜm intenſionem ⁊ remiſſioneꝫ circūſtantiarum vt obiectio procedit.¶ Utrum peccatuꝫ mortale ⁊ veniale differant per penāeternā ⁊ temporalem.D quintūfic ꝟcedit̉. Ur̄ ꝙ peccatūmortale ⁊ veniale nō differant ꝑ eternā penā ⁊ tꝑalē. Quecunqꝫ finitaſūt pn̄t hr̄e aliquā ꝓportionē adinuicem. ſedꝯuerſio q̄ ē in pctō vēiali finita eſt: ⁊ ſil̓r ex q̄ē in mortali. gͦ ꝓportionabiles ſunt: ſꝫ ẜm menſurā delectationis que ex ꝑte cōuerſionis ſe tꝫ eſt quantitas peneApocal̓. 18. Quātū gl̓ificauit ſe in delitijs ⁊c̄. ergo ⁊ penavenialis dꝫ ꝓportiōari pene mortalis: et ita nō differuntẜm eternū ⁊ tꝑale. ¶ Pͣ. ẜm quātitatē culpe ē quantitaspene: ſꝫ ille qui peccat mortal̓r nō peccat infinito tēporeqͣꝫuis in infinitum bonū peccet: gͦ et non dꝫ puniri eternapena: ſed dāno infiniti bōi ad tp̄s. ¶ Si dicatur ꝙ puniꝰeternal̓r: qꝛ peccauit ī ſuo eterno. ¶ Cōtra qꝛ multi ſūt.n̄ toto tꝑe vite ſue ī pctī actu ꝑdurāt: ſꝫ dū peccāt cogitātſe qn̄qꝫ a pctī actu receſſuros: gͦ tal̓ ẜꝫ hͦ ī ſuo eterno n̄ peccauit: ⁊ ita nō dꝫ pūiri eterna pēa. ¶ Pͣ. nullus iudex niſiſit crudelis infligit penā qͣſi delectatus in pēa: ſed ꝓpteremēdationē: fi igr̄ deꝰ ē pijſſimi:s iudex nō infligit penaꝫꝓ pctō mortali niſi ꝑꝑ emēdationē eoꝝ quos punit: ⁊ itavt̄ ꝙ nō in eternū puniat.vr ꝙ ēt veniali debeatur pēa eterna: qꝛSꝫ ecolra contingit ꝙ aliquis toto tꝑe vite ſue inpctō veniali perduret. Si igr̄ aliꝗs punit̉ eternal̓r. vt dic̄Grego. quia in ſuo eterno peccauit: vr̄ ꝙ talis eternaliterpūiri debeat. ¶ Pͣ. ponat̉ ꝙ aliquis moriat̉ in pctō mortali ⁊ veniali ꝯſtat ꝙ iſte ſtatim vt morit̉ ad infernuꝫ deſcēdit: cū gͦ veniale nō remaneat impunitū ibi punit̉ nontm̄ ꝓ mortali: ſed ēt ꝓ veniali: ſed pēa inferni eſt eterna:qꝛ in inferno nulla ē redēptio. gͦ pctm̄ veniale eterna pēapunitur. ¶ Pͣ. ſit ita ꝙ aliꝗs ad perfectam etatem veniens imbaptizatꝰ: in qua iam pctī pēa reus teneri pōt: ⁊ inprīo inſtāti illius tꝑis venial̓r peccet et moriat̉ conſtat ꝙille pro pctō veniali punitur. nō āt in limbo puerorum: qꝛ

pena ſenſibilis que veniali debetur nō ē ibi: nec ēt in purgatorio: qꝛ gr̄aꝫ nō hꝫ: ſine qua nulla purgatio peccati eēpōt. gͦ puniet̉ in īferno ꝓ veniali: et ita veniale ad mortēeternam obligat: ſicut et mortale.Reſpōdeo ᵈᵍᵐ: ꝙ rō quare mortale pctm̄ ad eternam penam obligat pōt ſumi ex tribus.Primo ex ꝑte eius in quē peccatur qui ē infinite magnꝰ..ſ. deꝰ: vnde ⁊ offēſa illius īfinita pēa digna eſt: qꝛ quāto ēdignior ī quē peccatur tāto peccatum magis punit̉. Secudo ex volūtate peccātis. cōſtat enī ꝙ peccās mortal̓rfinē delectationis ſue in eo in quo mortal̓r peccat ponit:vt ēt deū ꝓ illo ꝯtēnat. conſtat aūt ꝙ ꝗcūqꝫ ſūme diligitaliquid ſicut finē ſue volūtatis ex hoc ipſo vellet ſemperſibi adherere. ⁊ iō peccās mortal̓r illo actu volūtatis quopctm̄ mortale eligit: eligit pctō ſemꝑ adherere niſi per accidēs retrahatur: vl̓ timore pene: vel aliquo hō. ſed ſi inte adherere poſſet ſemꝑ adhereret. ⁊ iō in ſuo eterno peccat: ⁊ ꝑꝑ hoc eterna pēa ē dignꝰ. Tertio ex ip̄o ſtatu peccātis mortal̓r: qui per pctm̄ gr̄a pͥuatur. vn̄ cuꝫ ſine gr̄a nonpoſſit fieri remiſſio culpe: ſi in pctō mortali moriat̉: ſemꝑin culpa remāebit: cū vlterius nō ſit gratie ſuſceptibilis.manēte aūt culpa ſemꝑ ē obnoxius pene: alias remaneret aliquid inordinatum in vniuerſo: ⁊ iō talis in eternūpunietur: pctm̄ v̓o veniale neqꝫ ꝯtra deum eſt neqꝫ in eofinis ꝯſtituitur neqꝫ gratiam priuat. et iō nō debetur ſibipēa eterna: ſꝫ tātum temporalis.gͦ dd̓m: ꝙ cōuerſio mortalis et veniaAd primu) lis pctī non ſunt ꝓportionales: qꝛ pervnā adheret̉ rei tēporali vt fini. ꝑ aliā vt ei qd̓ ē ad fineꝫ⁊ hec duo nō ſunt ꝓportionabilia: qꝛ nō ſunt eiuſdē gn̄is.ꝓportio .n. ē ꝯmēſuratio quātitatū eiuſdē gn̄is vt diciturī quīto euclidis. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ex hoc ꝙ cōtra infitum peccat debetur ſibi pēa īfinita: nō aūt pōt eē in īfininita acerbitate: qꝛ ī creatura finita nō pōt eē qualitas infinita: ſꝫ recompēſatur per duratiōem infinitam: qꝛ creatura rōnalis duratiōis in īfinitū capax ē: et qꝛ actualiterpeccauit debetur ſibi nō ſolū pēa dāni: ſꝫ ēt pēa ſenſus.¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ nō dicitur ī ſuo eterno peccaſſe: qꝛ ſemper in actu peccati permāſerit: ſed quia in vno actu volūtatis adheſit pctō tali modo vt ei in eternū adhereret ſiimpune poſſet. Uel dd̓m: ꝙ dicitur in ſuo eterno peccaſſe qui mortal̓r peccauit: quia pͥuauit ſe gratia ꝑ peccatuꝫmortale ſine qua homo nō pōt a pctō liberari. ⁊ ideo īpotētē ſe reddidit ad reſurgēdum. vn̄ quātum in ip̄o fuit ſeobligauit vt in pctō in eternum ꝑmaneret. ¶ Ad 4ᵐ dicēdum: ꝙ deus nō īfligit penā eternam quaſi ī pēa ꝑꝑ penam delectatus: ſꝫ qꝛ delectatur in ordine iuſticie ſue: cuius pulchritudo apparet in ꝑpetua pēa ꝑpetue culpe.¶ Ad quītuꝫ dd̓m ꝙ peccās venial̓r nō peccat ī ſuo eterno: quia neqꝫ adheret pctō veniali vt fini: quia iam eſſetmortale: neqꝫ etiā īpotētem ſe reddit ad reſurgēdū: et iōnō debet̉ ſibi pēa eterna: qͣꝫuis fortaſſe toto tꝑe vite ſue īveniali ꝑmaneat. ¶ Ad ſextū dd̓m ꝙ ille qui decedit cūmortali ⁊ veniali ſimul punitur in īferno ꝓ veniali ⁊ punitur ī eternum: lōge tamē minus acerba pēa qͣꝫ illa queē ꝓ mortali. hͦ āt accidit vēiali inquātum mortali ꝯiūctūē: quod gr̄a pͥuat ſine qua nulla pēa pōt eē purgatiua ⁊ expiatiua. ¶ Ad ſeptimū dicēdū: ꝙ poſitio illa ē impoſſibilis: quod ſic pꝫ: ſi .n. aliquid ē ſufficiēs ad excuſādum peccatū maius: multo ampliꝰ ſuffic̄ ad excuſādum minus: ſꝫimꝑfectio etatis excuſat pctm̄ mortale: vt puer nondumvſum li. ar. hn̄s pctī mortalis reꝰ nō habeat̉ ēt ſi actumfaciat qui ex gn̄e peccatū mortale ſit. vnde multo amplius excuſat īfantia ne peccatum veniale imputet̉: ⁊ iō nōpōt eē ꝙ homo venial̓r peccet an̄ illud tempus quo vſū

t 3