Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
145v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XLII.Qō I.

Diſtin. XLII.aliꝗs ꝗ nō amaret excellere: niſi putaret ꝑ hocmaiores diuitias hr̄e. Ideoqꝫ excellere laborat: qꝛ diuitias hr̄e amat: hic innaſcit̉ ſuꝑbia .i.amor excellētie ex cupiditate. Pꝫ ergo: qꝛ exſuꝑbia aliquādo cupiditas: ⁊ ex cupiditate aliquādo oritur ſuꝑbia. ⁊ iō de vtraqꝫ recte dicitur ꝙ ſit radix omnis mali. Diuiſio prime partis textus.Oſtqͣꝫ determinauit de ᵇctōin generali. hic determinat de pctō in ꝯparatiōe adNterminat diuerſas peccatoꝝ ꝑtes ⁊ modos.ꝑtes eiꝰ. Et diuiditur ī ꝑtes duas. In prīa de-In ſcd̓a ſpāliter determinat de quodā pctō: qd̓ oīa aliatrāſcēdit. 43. diſtin. (Eſt p̄terea quoddā genꝰ peccati ⁊cͣPrīa in duas. In prīa inꝗrit ea q̄ pn̄t ad ꝯſtructionē vnipctī ꝯuēire: qͣſi integrātia pctm̄ ⁊ ꝯſtituētia. In 2ª ꝓſeꝗt̉diuerſas pctōꝝ diuiſiōes. ibi (Modi āt pctōꝝ ⁊c̄) Prīadiuidit̉ in duas. In pͥma inꝗrit an actio exterior ⁊ voluntas ꝯueniāt ad ꝯſtitutiōem vniꝰ pctī. In 2ª inꝗrit vtruꝫadhuc ſit aliꝗd aliud in pctō p̄ter actū interiore ⁊ exteriorem. ibi. (Preterea ſolet q̄ri cū aliquo ⁊cͣ) Circa pͥmūduo facit. Prīo mouet qōnem. 2º determīat eā ẜꝫ diuerſoꝝ opiniones ibi. (Quidā dicūt vnū eē pctm̄ ⁊c̄.) Et hdiuiditur ī tres ẜm tres obiectiones ꝗbꝰ vna opinio ꝯtraaliā īuenit̉. 2ª incipit ibi. Sꝫ adhuc eiſdē obijcit̉ ⁊c̄.) 3ibi. Itē ⁊ adhuc qōni ⁊c̄.) (Pre. ſolet queri ⁊c̄.) Hic inquirit vtꝝ p̄ter actū interiorē ⁊ exteriorē ſit aliquid alid̓in pctō qd̓ remaneat actu trāſeūte. Et circa hoc tria facitPrimo oſtēdit ꝙ trāſeūte actu interiori ⁊ exteriori rēanet reatꝰ. 2º on̄dit qͦt modis reatꝰ dr̄ ibi (Reatꝰ in ſcriptura multipl̓r accipit̉ ⁊c̄.) 3º: ſꝫ reatꝰ diuerſitatē aſſigantdiuerſagn̄a pctōꝝ. ibi (Duo. n. ſt̉ pctōꝝ gn̄a ⁊cͣ) Qō. IIIc̄ quinqꝰ) tas ⁊ actus exterior ſuntquerūt̉. Primo ſi volunvnū pctm̄. Scd̓o ſi tranſeunte actu remāetreatꝰ. Tertio de diuiſione pctōꝝ per venipleM3⁊ mortale que penes reatu ſumit̉. Quarto: d̓lr̄a venialis ⁊ mortalis ⁊ p̄cipue qͣꝫtū ad genus operis.Quīto: vtꝝ pctm̄ mortale penā eternā mereat̉: ⁊ in hoc eveniali differat. Utꝝ volūtas pctī ⁊ actus ſint duo pctā.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ volūtasO primum. actꝰ ſint duo pctā. quiaaug. dicit ꝙ ex hͦ ē aliꝗd pctm̄: qꝛ dīnis legibꝰLꝯͣriat̉: ſed duo p̄cepta ſunt diuerſa ꝗbꝰ ꝓhibet̉voluntas īterior ⁊ actꝰ exterior: vt pꝫ Exo. 20.Nō furaberis. Itē ⁊ n̄ ꝯcupiſces rē ꝓximi tui. gͦ actꝰ exterior ⁊ interior: ⁊ volūtas praua ſūt diuerſa pctā. Pͣ. nōp̄t aliꝗs magis malus effici ⁊ magis peccator niſi per hocꝙ peccat pctō accumulat̉: ſꝫ magis peccat ꝗ voluntate ⁊actu peccat qͣꝫ ꝗ volūtate vel actū tm̄: vt pꝫ Matt. ꝗnto.vbi grauior pena redditur opprobria dicenti qͣꝫ ſolum ꝯͣfratrē irato. gͦ opꝫ ꝙ actꝰ additus exterior ſit aliud pctm̄ Pͣ. diuerſoꝝ hītuū ſūt diuerſi actꝰ: ſꝫ nō eſt idē hītusꝑficiēs id qd̓ ē rōnale ꝑ eēntiam ⁊ rōnale ꝑ ꝑticipationē:cū igr̄ pctm̄ volūtatis ſit in actu eiꝰ: qd̓ ē rōnale per eſſentiam: qꝛ volūtas in rōne ē. vt Damaſ. ⁊ ph̓s dicunt. actusāt exterior in eo qd̓ ē rōnale ꝑ ꝑticipationē quo mediāteab intellectu motus exterior egreditur: vr̄ ꝙ nō ſit vnuꝫpctm̄ volūtatis ⁊ actꝰ exterioris. Pͣ. multiplicato ſuperiori multiplicatur īferiꝰ: vnꝰ .n. hō nō ē pl̓a aīalia: ſedactꝰ ē ſuꝑior ad pctm̄: qꝛ pctm̄ nihil ē aliud qͣꝫ quidā actꝰ

inordinatus: cū igr̄ actꝰ voluntatis ⁊ actus exterior ſintdiuerſi actꝰ: qꝛ a diuerſis ꝓcedūt potētijs: vr̄ ꝙ nō ſuntvnū pctm̄ volūtas interior et actus exterior. Pͣ. vnuꝫaccn̄s nō pōt in diuerſis ſub̓tis eē: ſed actꝰ interior ē ſicutin ſub̓to in volūtate: cuiꝰ eſt actꝰ: actus aūt exterior in poͣmouēte organū. gͦ nō pōt eē vnū pctm̄: cū pctm̄ ſit qd̓daꝫContra pᵗuribꝰ pctīs debētur diuerſe pe­ (accūs.ne: ſꝫ nō iniūgitur alia pena in ſatiſfactioneꝓ volūtatē interiori ⁊ actu exteriori. ſꝫ vna tm̄ eſt. gͦ vnūpctm̄. Pͣ. vbi vnū ꝑꝑ alteꝝ ibi tm̄ vnū: vt ph̓s dicit: ſꝫactꝰ exterior non ē pctm̄ niſi ꝑꝑ voluntatē. gͦ voluntas etactus exterior nō ſunt duo pctā ſed vnū.Solutio ᵈᵈᵐ. ꝙ cū vnū ⁊ ens ꝯuertant̉: opꝫ vt ẜmidē a quo res hꝫ eē iudiciū de eiꝰ vnitate ⁊multiplicatione accipiat̉: ſicut pꝫ in naͣlibꝰ vbi res hꝫ eēꝑ formā: hꝫ ēt vnitatē per formā. vn̄ oꝫ ꝙ diuerſaꝝ rerūſint diuerſe forme: qͣꝫuis fortaſſis pͥncipiū multiplicationis forme ſit maͣe diuiſio: vt in his q̄ nūero tm̄ dr̄nt: nihilominꝰ tamē nō poſſet eē pluralitas hoīum niſi eēt plures forme humane: ⁊ ſic de alijs: ſicut āt ſuꝑius oſtenſumē: actus nō ponit̉ in gn̄e moris niſi ꝑꝑ volūtatē .ſ. ẜm ꝙ ēa volūtate elicitꝰ vel imꝑatus. et iō ẜm vnitatē voluntatis ē ſumēdum iudicium de vnitate eiꝰ qd̓ in gn̄e morisdr̄. vn̄ contingit aliꝗd qd̓ ē vnū ī gn̄e naͣe conſideratum:vt vnū motū ꝯtinuū eē plures ẜꝫ ꝙ ad genꝰ moris retorquetur: ſi voluntas in actu variet̉: vt qn̄ bona intentiōequis incipit et mala terminat: vt ſupra on̄ſum ē: et eꝯͣriocōtingit eē actus plures ẜm ꝙ ad genus naͣe referūtur: ꝗtn̄ ſunt vnū ẜm ꝙ in gn̄e moris ꝯſiderātur: vt pꝫ in eo ꝗfuratur: qꝛ oēs actꝰ eiꝰ qui ad finē furti ordinātur: peccatuꝫ ſunt: cū mala intētiōe fiant: ꝗ pn̄t valde multi eē: ⁊ tamen oēs computātur vt vnū pctm̄: qꝛ nō hn̄t rōnem peccati niſi ẜm ꝙ per vnā volūtatē in vnū ꝑuerſum finē ordinātur. ſic gͦ diſtinguere opꝫ in ꝓpoſito: qꝛ cū querit̉ vtꝝvolūtas et actꝰ exterior ſint diuerſa peccata: aut intelligitur de voluntate ꝯiuncta actui exteriori: aut de voluntate p̄cedēte. Si de ꝯiuncta ſic opꝫ ꝙ peccatū vnū ſit voluntas interior ⁊ actus exterior: quia volūtatis non multiplicatur actꝰ. Si āt de voluntate ſeꝑata ſic eſt alid̓ peccatū: qꝛ actꝰ volūtatis multiplicatur. Qn̄ enim actu explet exteriorē ēt actum voluntatis iterat: et iō opꝫ ꝙ ſintduo peccata: non ꝑꝑ diuerſitatē actus interioris et exlerioris: ſed ꝓpter diuerſitatē duoꝝ actuū interiorū volūAd primu) concupiſces rem ꝓximi tui non ꝓhigͦ dd̓m ꝙ in hoc p̄cepto: non (tatis.betur illa voluntas furandi que ē cōiuncta actui: ſed q̄ ēab actu ſeꝑata: que ēt ſine actu quādā turpeꝫ iocūditatēhꝫ: que aūt ꝯiuncta ē actui ꝓhibetur: illo p̄cepto quo furtum ꝓhibet: nihil enim cadit ſub precepto vel ꝓhibitione: niſi ẜm ꝙ ē ī volūtate. Ad ſcd̓m dd̓m: ꝙ intenſio ⁊remiſſio in his q̄ ẜm magis et minus dicunt̉: non ē ꝑ additionem ſicut in his que ẜm quātitatē augmentātur: inquibus quātitas quātitati additur: vt maior quantitasfiat: non enī calor calori additur: vt magis calidum fiat:nec curuitas curuitati: vt fiat magis curuū: vt in quartophyſicoꝝ dr̄: ſꝫ cātur intenſio ex hoc ꝙ illud qd̓ intendit̉magis ꝑſcm̄ inuenit̉ et ſuppoſito imꝑmixtiꝰ. vn̄ non opꝫad hoc ꝙ aliquid magis peccet ꝙ pctm̄ addat̉: qꝛ ſic q̄libet circunſtantia aggrauans peccatū eēt: ſed oꝑꝫ vt deformitas peccati perfectior ſit: et hoc contingit quandoaliꝗs ꝑ actum exteriorē peccat: quia maior eſt deformitas que in actu interiori et exteriori eſt qͣꝫ illa que tātū involūtate eſt niſi forte ſit voluntas completa que ꝓ actureputatur. Ad tertiū dd̓m: ꝙ a diuerſis habitibꝰ diuerſi actus eliciunt̉: nō tamē opꝫ ꝙ ſemper illi actus diuerſi