QōI.Diſtin. XLI.
¶ Utrum fides hēat vl̓r dirigere intētionē.IO primu) ītētionē vl̓r dirigere. Diuerſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ fidei nō ſitſoꝝ eniꝫ ſpē diuerſe ſunt regule ⁊ mēſure. vt exioº mēta. pꝫ: qꝛ mēſura eſt homogenea mēſurato: ſed v̓tutes diuerſe ſunt ẜm ſpeciē. gͦ fides nōpōt dirigere in oꝑationibꝰ oīuꝫ v̓tutū. ¶ Pͣ. cuius eſt ordinare eiꝰ eſt etiā dirigere: qꝛ directio eſt per ordinationē infinē: ſed ordinatio eſt rōnis. gͦ ⁊ dirigere: ⁊ ita non īdiget̉ fide ad dirigēduꝫ. ¶ Pͣ. ẜꝫ Bernar. prudētia eſt auriga virtutum: ſed aurige officiū eſt currū dirigere. gͦ vr̄ ꝙ dirigere ꝑtineat ad prudentiā ⁊ noͣ ad fidē. ¶ Pͣ. opus dr̄ eſſe rectum ẜm ꝙ cōformat̉ legi: ſed aſſentire legi ꝑtinet ad iuſticiam. vn̄ ⁊ legalis dr̄ a ph̓o in 5º ethi. ergo vr̄ ꝙ lex iuſticiādirigat. ¶ Pͣ. xp̄s nō habuit fidē. ſi igit̉ fides dirigit intentionē xp̄s nō habuit intētionē rectā: qd̓ abſurdū eſt. ¶ Pͣ.ẜm Tullium. v̓tꝰ eſt habitꝰ ꝗdā in modū nature rōni ꝯſentaneus: ſed q̄lꝫ naͣ ꝑ ſeipſam tēdit in finē ſuuꝫ: ſicut ignis ꝑſuā leuitateꝫ ſurſum dirigit̉: ⁊ terra deorſum. gͦ q̄lꝫ virtusdiriget ſuum actum in finem.Illius eſt dirigere: cuius ē oſtēdere quoSed colra. eundem eſt: ſed hoc facit fides: qꝛ fideseſt ſub̓a ſperādaꝝ reꝝ. heb̓. ii. gͦ fidei eſt dirigere intētionē¶ Pͣ. a pͥmo eſt rectitudo in oībus alijs: ſed fides eſt pͥmav̓tutuꝫ. gͦ fidei eſt ītētionē oīuꝫ v̓tutum dirigere.Reſpondeoᵈᵍᵐ. ꝙ rectū dr̄ eſſe: culꝰ medium nōexit ab extremis: actꝰ aūt ꝯſiderat̉ inter duo que quaſi ſunt eiꝰ extrema .ſ. pͥncipiū agēs ⁊ finemītētū. vn̄ in oꝑe vel ītentione rectitudo eſſe dr̄ ẜm ꝙ opusab agēte egrediēs nō p̄tergredit̉ ordinē debiti finis: ⁊ ideoilliꝰ eſt dirigere: cuius eſt in finē ordinare: ſed ordinare infinē ꝯtingit dupl̓r: vel oſtēdēdo finē vel inclinādo in fineꝫOſtēdere autē finē rōnis eſt: ſed īclinare in finē eſt voluntatis: qꝛ amor in quo actꝰ volūtatis expͥmit̉ ē qͣſi quoddaꝫpondus aīe ẜm Aug. ſed ꝑfecte finē oſtēdere nō competitrōni: niſi ẜm ꝙ eſt per habitū ꝑfecta: ſil̓r nō cōpetit ꝑfecteīclinare in finē volūtati: niſi ẜm ꝙ eſt per habituꝫ ꝑfecta.Finis aūt humanoꝝ actuuꝫ pōt accipi dupl̓r: vel finis proprius ⁊ ꝓximus: vel cōis ⁊ vltimꝰ: ⁊ h̓ eſt duplex: qꝛ vel excedit facultatē nature: ſic̄ felicitas futura in patria: ⁊ ī hūcfinē oſtēdēdo dirigit fides: ⁊ inclinādo dirigit charitas: ſic̄aliqua forma naͣlis īclinat in ſuuꝫ finē: qꝛ ad hūc finē nonſufficit dirigere naͣlis potētia: neqꝫ per ſe: neqꝫ ꝑfecta ꝑ habitū naͣlē vel acꝗſitū: ⁊ qꝛ ad hūc finē cuꝫ ſit vltimꝰ ſūt oēsalij fines ordinati: ideo fides ⁊ charitas dicunt̉ dirigere ītentionē vl̓r in oībꝰ: in finē aūt cōem ꝓportionatuꝫ humane facultati dirigit rō oſtēdēdo ꝑfecta per habitū ſapiētieacꝗſite: cuiꝰ ē actꝰ felicitas cōtēplatiua: vt in. io. ethi. dr̄: velꝑfecta per habitū prudētie: cuiꝰ actꝰ eſt felicitas ciuilis: īclinando auteꝫ virtus appetitiua ẜm ꝙ eſt ꝑfecta habitibusvirtutum moralium.Ad primum ᵍᵇºᵐ ᵐ diuerſoꝝ ſpē nō pōt eē idēregulās ꝓpriuꝫ: ſed pōt idē eſſe cōe: ⁊ſic fides dirigit inqͣꝫtū ordinat in finē vltimū. ¶ Ad ſcd̓mdd̓m. ꝙ rō nō pōt ſufficiēter dirigere: ad hͦ ꝙ humanaꝫ cognitionē naͣlem excedat: in qd̓ tn̄ ſicut in finē vltimuꝫ opoēs actꝰ noſtros ordinari: ideo opꝫ ꝙ fides dirigat. ¶ Ad3ᵐ dd̓m. ꝙ prudētia ſufficiēter dirigit ad finē illū ꝗ eſt bonum humanum. non autē ad finē qui eſt bonuꝫ diuinumquale eſt qd̓ in patria ꝓmittit̉. ¶ Ad quartuꝫ dd̓m. ꝙ lexdirigit: ſicut oſtēdens qualis debeat eſſe actꝰ ꝓportionatꝰfini vltimo: nō .n. ꝗlibꝫ actꝰ cuilibꝫ fini ꝓportionatus eſt vtſupra dictū eſt: ⁊ ideo directio fidei que oſtendit finē p̄cedit directionē legis que docet actum: ⁊ ita etiā p̄cedit directionē iuſticie que ꝑ modū īclinatiōis rectitudinē actꝰ fac̄
quā lex oſtēdit. ¶ Ad ꝗntū dd̓m. ꝙ in fide ſunt duo .ſ. cognitio ⁊ enigma: vel obſcuritas ſiue imꝑfectio. Fides aūthꝫ dirigere: non rōne obſcuritatis: ſed rōne cognitionis. ⁊ideo cuꝫ xp̄s habuit ꝑfectā cognitionē in eo fuit ꝑfecte rectitudo ītētionis. ¶ Ad ſextū dd̓m. ꝙ īclinatio naͣlis in fineꝫ p̄ſupponit quēdā intellectū p̄ſtituētē finem nature ⁊dantē ſibi īclinationē in finē vltimū: ⁊ ita etiā īclinationēmoralis v̓tutis in finē p̄cedit prudentia quaſi oſtēdēs ⁊ dirigēs in finē: ⁊ ſic ſingule virtutes īclinādo dirigūt ī finesꝓximos: non autē in finem vltimum.II.¶ Utꝝ aliꝗs actꝰ hoīs īfidelis poſſit eſſe bonus.¶ D ſecunduꝫ ſicꝑcedit̉. Ur̄ ꝙ nll̓sactꝰ infidelis hoīs bonus eſſe poſſit. qꝛ vt dr̄ in glo. Ro. 14. Oīs vita īfideliū peccatū eſt: ſed nō pōt eſſe ſil̓ pctm̄a An ⁊ bonus actꝰ. gͦ nullus actꝰ īfidelis bonus eſt.¶ Pͣ. oīs actꝰ bonus eſt rectꝰ: ſꝫ oīs actꝰ rectꝰ ꝓcedit ab ītetione recta: cū igit̉ fides ītētionē dirigat: vr̄ ꝙ vbi nō ē fides actꝰ bonꝰ eē nō poſſit. ¶ Pͣ. oē bonū deo placꝫ: ⁊ ē ſibiacceptū: ſꝫ vita īfideliū nō eſt deo accepta ꝗ gr̄a carēt. gͦ ineis actꝰ bonꝰ nō eſt. ¶ Pͣ. illd̓ ꝓprie dr̄ malū qd̓ caret aliqͣꝑfectione quā natū eſt ⁊ dꝫ hēre: ſꝫ oīs actꝰ humanꝰ natꝰ ēin vltimū finē btītudīs referri: niſi ſit ꝑ ſe malus: ⁊ dꝫ ī ip̄ꝫreferri: vt ex dictis pꝫ. cū gͦ actꝰ īfideliū in vltimū finē nonreferat̉ in quem fides dirigit: vt dcm̄ ē. vr̄ ꝙ oīs actꝰ īfidelium ſit malus. ¶ Pͣ. īfidelitas fidei opponit̉: ſed fidelesꝑ fidē dirigunt̉ in finē aliquē. gͦ īfideles ꝑ īfidelitatē in oppoſitū fine dirigunt̉: ſed oēs actꝰ fideliuꝫ ſunt boni: ꝑ hͦ ꝙordinati ſunt in finem in quem dirigit fides. gͦ eadeꝫ rōneomnis actus infidelium eſt malus.Nō ē ꝯſiliū niſi de bono: ſꝫ infidelibꝰ ꝯſulit̉:CONITA. vt aliqͣ de gn̄e bonoꝝ faciāt. gͦ illoꝝ actꝰ nōoēs ſunt mali. ¶ Pͣ. nihil laudabile eſt vel laudat̉: niſi bonū: ſꝫ ſcī vt Hierony. ⁊ Aug. ſepe laudāt aliqͦs gentiles dealiꝗbus oꝑbꝰ. gͦ aliqͣ opera ipſoꝝ fuerūt bona.Reſpondeoᵈᵉª.ᵐ fic̄ in rebꝰ naͣlibꝰ vna ꝑfectio alteri ſuꝑaddit̉: ſic̄ q̄dā res hn̄t vnā illaruꝫ: ⁊ q̄dā duas: ⁊ ſic deīceps: ita ēt in moralibꝰ ꝯtīgit ī actuꝯſiderare aliquā ꝑfectionē alij ſuꝑadditaꝫ: ex qͣꝝ vnaq̄qꝫdr̄ actꝰ bonus: ⁊ ſi aliqͣ illaꝝ ꝑfectionū d̓ſit deerit bonitasque eſt ẜm ꝑfectionē illā: v̓bi gr̄a. oīs actꝰ: inqͣꝫtū eſt actꝰ hꝫquādā eēntialē bonitatē ẜm ꝙ oēens bonū eſt: ſed in aliꝗbus actibꝰ ſuꝑaddit̉ q̄dā bonitas ex ꝓportione actꝰ ad debitū ob̓m: ⁊ ẜm hoc dr̄ actꝰ bonꝰ ex gn̄e: ⁊ vlteriꝰ ex debitacōmēſuratiōe circūſtātiaꝝ dicet̉ bonꝰ ex circūſtātia: ⁊ ſicdeīceps qͦuſqꝫ ꝑueniat̉ ad vltimā bonitatē: cuiꝰ humanusactꝰ ē ſuſceptiuus: que eſt ex ordine in finē vltimū ꝑ hītuꝫgr̄e ⁊ charitatis: ⁊ ideo actꝰ illoꝝ ꝗ gr̄aꝫ ⁊ charitatē nō hn̄thoc modo bonus eſſe non pōt: ⁊ hec eſt bonitas ẜm quamactus meritorius dr̄: ſꝫ ſubtracto poſteriori: nihilominusremanet pͥus. vt in lib. de cauſis dicit̉. vnde qͣꝫuis ab īfidelium actibꝰ ſubtrahat̉ iſta bonitas ẜm quaꝫ actꝰ meritoridicit̉: remanet tn̄ bonitas alia vel v̓tutis politice vl̓ ex circunſtantia vel ex genere. ⁊ ideo non oportet ꝙ omnis eo.rum actus ſit malus: ſed ſoluꝫ ꝙ ſit deficientis bonitatis.ſicut quāuis equus deficiat a rationalitate quam homohabet: non tamen ideo malus eſt: ſed habet bonitatē deficientem a bonitate hominis.Ad primūᵉr go dd̓m. ꝙ cum dr̄ oīs vita īfideliū peccatum eſt: nō eſt ītelligendum hoc mō ꝙoīs actꝰ eoꝝ pctm̄ ſit: ſꝫ qꝛ ſemꝑ cū pctō viuūt: qꝛ īfidelitaseſt tale peccatū quo retēto nullum alioꝝ dimittet̉. ¶ Ul̓dd̓m ꝙ ītelligit̉ de illis actibꝰ ad quos ex ſua īfidelitate īpellunt̉: vt eſt adorare ydola: ⁊ abſtinere a cibis ꝓhibitis īlege qͣſi nō ſit eis licitū veſci: ⁊ hoc videt̉ intēdere apl̓us.