Diſti. XLI.Qō I.

143

I.N.Ieſt ad vitā quā fides dirigit: ſed nō ſola illa bōaeſt vt aiūt. Nā ſi ꝗs iudeꝰ vl̓ malus chriſtianusneceſſitatē ꝓximi reuelauerit naͣli pietate ductꝰbonū fecit: ⁊ bona fuit voluntas qua illud fecit.¶ Hic ponunt̉ quedam Aug. capitula que retractauit: non quaſi praue dicta: ſed quo ſenſu dixerit inſinuans.Oſt hec īueſtigari oꝫ qual̓r ītelligendum ſit. qd̓ ait Aug. in lib. de ꝟa reli.gione. Vſqꝫ adeo inꝗt pctm̄ volūtaIriuꝫ malū eſt: vt nullo modo ſit pctm̄ſi nō ſit volūtariū: huiꝰ dicti Aug. rōnē aperiēs īlibro retrac. dicit. Pōt videri falſa hec diffinitio: ſꝫ ſi diligēter diſcutiat̉: īueniet̉ veriſſima eē:pctm̄ ꝗppe illud cogitādū ē: qd̓ tm̄ modo pctm̄eſt: nō qd̓ ēt pena eſt pctī .ſ. pctm̄ primi hoīs qd̓fuit pctm̄ ⁊ cauſa: ſꝫ nō pena: qͣꝫuis ⁊ illa que īvolūtaria pctā nō īmerito dicūtur: qꝛ ⁊ a neſciētibꝰ vl̓ a coactis ꝑpetrant̉: nō oīmodo pn̄t ſinevolūtate cōmitti: qm̄ ⁊ ille ꝗ peccat ignoras volūtate vtiqꝫ facit: qd̓ cū faciēdū nō ſit: putat eſſefaciendū. Ille ꝟo cōcupiſcēte aduerſus ſpiritūcarne: nō ea que vult facit: cōcupiſcit ꝗdē nolēs⁊ in eo nō facit qd̓ vult: ſꝫ ſi vincit̉ cōcupiſcētiecōſentit volens: ⁊ in eo nō facit: niſi qd̓ vult. ⁊illud quod in paruulis eſt originale pctm̄ ex primi hoīs mala voluntate cōtractū eſt. Nō itaqꝫfalſum eſt qd̓ diximus: vſqꝫ adeo pctm̄ volūtarium eſt ⁊cͣ. Ecce qual̓r illud accipiēdū ſit .ſ. dede primo pctō hoīs: vl̓ de oībus gn̄aliter peccatis mortiferis: quoꝝ lꝫ quedā dicatur nō voluntaria: que .ſ. per ignorantiam vel per infirmitatem fiūt: eadem tn̄ rōne ea pn̄t voluntaria dici:qꝛ ſine voluntate non cōmittuntur.¶ Aliud capitulum.Llius etiā ītelligentia ꝑquirenda eſt:Iqd̓ in lib. de duabꝰ aīabꝰ edidit īquiēsNuſqͣꝫ niſi volūtate pctm̄ eſt. qd̓ ī lib.A retrac. plane deterīat dicēs. Pōt putari falſa eſſe iſta ſnīa qua diximꝰ nuſqͣꝫ niſi ī voluntate eſſe pctm̄: cū apl̓s dicat: qd̓ nolo hoc facio ⁊cͣ. Sed pctm̄ qd̓ nuſqͣꝫ eſt ī volūtate: illudp̄cipue ītelligēdū eſt qd̓ iuſta dānatio ꝯſecuta ē.i. primū hoīs pctm̄. In eodē quoqꝫ li. de duabus aīabꝰ aliud tradidit conſideratiōe dignum:Ait. n. Nō niſi volūtate peccat̉. Ipſamqꝫ volūtatem diffiniuit dicēs. Volūtas eſt animi motꝰcogēte nullo ad aliꝗd vel nō admittēdū vel adipiſcēdū. Huiꝰ dicti cāꝫ aꝑiēs ⁊ ītelligētiā pādēsin li. retrac. ait. Hoc propterea dcm̄ eſt: vt hacdiffōne volēs a nolēte diſcerneret̉: ⁊ ſic ad illosreferret̉ intētio qui in paradiſo fecerūt origineꝫ

mali peccādo nullo cogēte .i. libera volūtate: qꝛ⁊ ſciētes ꝯͣ p̄ceptū fecerūt: ⁊ ille tētator ſuaſit vthoc fieret: nō coegit. Nam qui neſciēs peccauitnō incōgruēter peccaſſe nolens dici pōt. Quāuis ⁊ ipſe qd̓ neſciens fecit: volens tn̄ fecit. Itanec tale peccatuꝫ ſine volūtate eſſe potuit. ſꝫ voluntas facti ibi fuit: non volūtas peccati. qd̓ tn̄factum fuit peccatum: hoc enim factuꝫ eſt: qd̓fieri non debuit. Quiſquis autem ſciēs peccat:ſi poteſt cogēti ad peccatuꝫ ſiue peccato reſiſtere: nec tamē facit: vtiqꝫ volens peccat. quia quipōt reſiſtere nō cogit̉ cedere. Quapropter peccatum ſine volūtate eſſe nō poſſe veriſſimū eſt.Ex his liquet qual̓r ſuꝑiora accipiēda ſint.¶ Ꝙ mala voluntas eſt voluntarium pctm̄.Si autem omne peccatū mortale voUluntarium eſt: cum volūtas peccatuꝫſit mortale: cōſtat ipſam eſſe voluntaIrium peccatū. Quid enim. vt ait aug.Itam in voluntate qͣꝫ ipſa volūtas ſitaeſt? Voluntas itaqꝫ mala recte dicit̉ volūtariuꝫpeccatum: qꝛ in volūtate cōſiſtit. Volūtas ꝗꝑpe. vt ait Aug. in eodem: eſt prima cauſa peccādi: aut nullum peccatum eſt prima cauſa peccādi: nec eſt cui recte imputet̉ peccatum niſi peccanti. non eſt ergo cui recte imputet̉: niſi voluntati: hoc autem de peccato actuali ⁊ mortali ītelligendum eſt. Neqꝫ his verbis aliud voluitAugꝰ. oſtēdere vt ipſe ait in retractationibus:niſi qꝛ volūtas eſt qua peccat̉: ⁊ qua recte viuit̉¶ Diuiſio textus.Stenſoᵐ ex finis intētione vel volūtate actus exterior hꝫ maliciam ⁊bonitatē. Hic determinat quaſdā qōnes circa p̄determinata. Et diuidit̉ in partes duas.¶ In pͥma inꝗrit de actu peccati per cōparationem ad intētionē. In ſecūda de actu pctī inꝗrit per cōparationē ad volūtatē. ibi. (Poſt hec īue ſtigari oꝫ.) Primain duas diuidit̉. In pͥma mouet qōnē. In ſcd̓a determīateam. ibi. (Et ꝙ a ꝗbuſdā nō irrōnabil̓r aſtruit̉ ⁊c̄.) Et hecdiuidit̉ in duas ẜꝫ duas opīones. Scd̓a īcipit. ibi. (Alij v̓oqui trifariā ⁊c̄.) Circa pͥmū tria facit. Primo pōit ſol̓oneꝫp̄poſite qōnis ẜm vnā opīonem. Scd̓o obijcit in ꝯͣriū. ibi.(His aūt obijcit ⁊c̄.) Tertio ponit rn̄ſione. ibi. (Quibusilli rn̄dent ⁊c̄.) (Poſt hec īueſtigari oꝫ ⁊c̄.) Hic d̓termīatde actu peccati in cōparatione ad volūtatē. Et diuidit̉ inꝑtes duas. In pͥma inꝗrit de pctō in genere per cōparationem ad volūtatē. In ſecūda de illo ſpecial̓r peccato qd̓ inīteriori volūtatis actu ꝯſiſtit. ibi. Si aūt omne peccatuꝫmortale ⁊c̄.) Prima diuiditur in tres ẜm ꝙ tres aucͣtatesAug. ponit in maͣ iſta que dubitationē hn̄t. Scd̓a ibi. (Illius ⁊ ītelligētia ꝑquirēda eſt ⁊c̄.) Tertia ibi. (In eodem¶ Ic eſt utiore ? decarimioepurias(quoqꝫ libro ⁊c̄.)¶ Qō.I.duplex qō. Prima de ꝯparatōe actꝰvolūtatē. ¶ Circa pͥmū q̄rūt̉ duo. Prīo vtꝝ fides ītētione dirigat. Scd̓o vtꝝ aliꝗs actꝰ ī īfidelibus poſſit eē bonꝰ: quoꝝ ītētio nō eſt ꝑ fide directa.