Diſtin. XXXVIII.Qō I.

Diſtin. XXXVIII.ſcd̓a determinat de volūtate ꝑ cōparationē ad intētionē⁊ finē. ibi. ¶ Solet q̄ri ꝗd diſtet ⁊c̄. Prīa in duas. In pͥmaoſtēdit ꝙ bonarū volūtatū ē vnus finis ex quo rectitudinē habet. In ſcd̓a inꝗrit vtrum ille vnus finis ſit tātuꝫ rectarū volūtatuꝫ finis: an etiā poſſint eē alij fines. ibi. ( Sq̄ritur vtrū oēs bone volūtates ⁊c̄.) ¶ Circa pͥmū duo facit. Prīo ponit ꝙ charitas ē finis bonaꝝ volūtatū. Secūdo on̄dit ꝙ cū hoc fine deus ē finis. ibi. (Qui v̓o charitatē ſibi pōit finē ⁊c̄.) Sꝫ q̄rit̉ vtꝝ oēs bōe volūtates ⁊c̄.Hic inꝗrit vtꝝ poſſint eē plures fines rectaꝝ volūtatumEt diuidit̉ ī tres. In pͥma determinat veritatē. In ſcd̓a ponit obiectionē ī ꝯtrariū. ibi. (Uerū tamē huic ſnīe qͣ dcm̄eſt ⁊c̄.) In tertia determinat eā. ibi. (Hoc autē nō ſibi repugnare ⁊c̄.) Solet ēt queri ⁊c̄.) Hic determinat de volūtate ꝑ ꝯparationē ad intētionē ⁊ finē. ¶ Circa hoc duofacit. Prīo ponit dictā cōparationē. Secūdo inꝗrit etiaꝫvtrū intētio poſſit dici volūtas ⁊ an intentio ſit idē actuscū ea volūtate que cōmuniter volūtas dr̄. ibi. (Sed q̄rit̉vtrum intētio talis ⁊c̄. )¶ Queſtio. I.Ic quinqꝫqberūtur. Primo vtrumoīum rectarū volūtatumſit tm̄ vnꝰ finis. Scd̓o quis ſit ille. Tertio ꝗdeſt intētio. Quarto ſi ſit eadē volūtas que eſtIIIde fine q̄ dicit̉ intētio: ⁊ que de his q̄ ſūt ad finem: que cōmuniter voluntas dicit̉. Quinto ſi ex fine voluntas habet bonitatem.¶ Utꝝ ſit tm̄ vnus finis rectaꝝ volūtatū.ſic procedit̉. Uidetur ꝙO primum rectaꝝ volūtatū non ſittm̄ vnus finis. Charitas .n. qua deū diligimusdeus nō eſt. vt ī primo lib. oſtēſum ē: ſꝫ rectaꝝvolūtatuꝫ finis ē deus: ⁊ ēt charitas. vt ī littera oſtēdit̉. due ergo recte volūtates nō ī vnuꝫ finē tēdūt.¶ Pͣ. vbi īuenit̉ gradus ī referēdo res ad fineꝫ: ibi nō eſtvnus finis: ſꝫ ī tribus ꝑſonis īuenit̉ gradus dū ꝯſideraturrelatio reꝝ ad finē. vn̄ Hylarius dicit. Caput oīum filiuseſt: caput aūt filij deus ē ⁊ ad vnū deum oīa hoc gradu referūtur. cū igit̉ vnaqueqꝫ triū ꝑſonaꝝ rectaꝝ volūtatumſit finis: vt ī littera dicit̉. videt̉ ꝙ recte volūtates ī pluresfines tēdant. ¶ Pͣ. ſicut res naͣles habēt ſpēꝫ a forma: itares morales habēt ſpēm a fine. vn̄ ⁊ ẜm finē recte vel praue ſūt. vt ī littera dicit̉: ſed reruꝫ naͣlium nō eſt vna formaergo nec actuū moraliuꝫ erit vnus finis ad quē dirigi debeāt. ¶ Pͣ. illud eſt finis actiōis ꝓpter qd̓ actio fit: ſꝫ vnuſꝗſqꝫ agēs cogitat ī agēdo de eo ꝓpter qd̓ agit: cū igit̉ multi rectas actiōes agētes actu de deo nō cogitēt: videtur ꝙnō oīum rectaꝝ actionū finis ſit deus: ⁊ ita diuerſaꝝ erūtdiuerſi fines ẜm ꝙ agētiū ſūt diuerſe cogitatiōes de fine.¶ Pͣ. illud ſine quo nō fieret aliꝗd eſt ꝓpter qd̓ fit illud:ſꝫ multi ſūt ꝗ oꝑa ſpūalia nō facerēt: niſi q̄dā tēporalia cōſequerēt̉. ergo illa tēporalia q̄ ꝯſeꝗ q̄runt: ſūt finis operuꝫeoꝝ ⁊ volūtatū: ⁊ tn̄ nō dn̄r ī hoc peccare: qꝛ vt Apl̓s dicitpͥme Cor. 9. Dꝫ ī ſpe ꝗ arat arare loquēs ad lr̄aꝫ ī caſu iſto.ergo p̄ter deū ⁊ charitatē rectaꝝ volūtatū pōt eē alius finis: ⁊ ita nō oēs recte volūtates ī vnum tēdunt.Oīs volūtas q̄ ī diuerſa tēdit diuiſaSed contra ē īplura: ſꝫ rectuꝫ cor diuiſuꝫ nō eſtſꝫ vnituꝫ. vn̄ Oſee. io. diuiſuꝫ ē cor eoꝝ nūc īteribūt. ergorecti cordis ē vnꝰ finis vltimꝰ. ¶ Pͣ. rō bōi ē ex fine. gͦ vbiē ſūmū bonuꝫ ibi ē finis vltimꝰ: ſꝫ ſūmū bonū ē vnū tm̄ vtſupra. di. 3. ꝓbatū ē. gͦ rectaꝝ volūtatuꝫ ē vnꝰ finis vltimꝰ.dd̓ꝫ ꝙ eodē ordine res referunt̉ in fiReſpondeo nē. quo ꝓcedunt a prīcipio: eo ꝙ agēsvnuſꝗſqꝫ ordinat effectuꝫ ſuuꝫ ī finē aliquē. ⁊ iō ẜꝫ ordineagētiuꝫ ē ordo finiuꝫ. In ꝓgreſſu āt reꝝ a prīcipio inuenit̉

vnū reꝝ prīcipiū pͥmū qd̓ cōe ē oīuꝫ ſub quo īueniūt̉ aliapͥncipia ꝓpria q̄ ī diuerſis ſūt diuerſa: ita ēt ī referēdo resad finē īuenit̉ vltimus finis oībus cōis ꝗ ē vltimus finisſꝫ īueniūt̉ diuerſi fines ꝓprij ẜꝫ diuerſitatē entiū. bonū .n.īuenit̉ ī rebus ẜꝫ duplicē ordinē. vt ī. xi. meta. dr̄ .ſ. ẜꝫ ordinē vniꝰ rei ad rē aliā: ꝗ ordo ſil̓is ē ordini quē ꝑtes exercitus adinuicē hn̄t: ⁊ alius ē ordo reꝝ ad finē vltimuꝫ. ꝗ .ſ. ēſil̓is ordini exercitus ad bonū ducis: ⁊ qꝛ res referunt ī finē vltimū cōeꝫ mediāte fine ꝓprio: iō ẜꝫ diuerſitatē finisꝓprij efficit̉ diuerſa relatio reꝝ ad finē vltimū. Sic ergodd̓ꝫ ē: ꝙ ſicut reꝝ oīuꝫ vnus ē finis vltimꝰ .ſ. d̓s: ita ⁊ volū.tatuꝫ oīuꝫ ē vnus vltimꝰ finis .ſ. d̓s: nihilominus tn̄ ſūt alijfines ꝓximi: ⁊ ſi ẜm illos fines ſeruat̉ d̓bita relatio voluntatis ī finē vltimū: erit recta volūtas: ſi āt nō: erit ꝑuerſa:debita autem relatio voluntatis ad finem vltimuꝫ ſaluatur: ẜꝫ illum finem quo volūtas nata eſt vltimum finemparticipare: ī quo diſtinguit̉ a rebꝰ alijs: q̄ alio mō vltimūfinē ꝑticipāt: ⁊ hic ē charitas vl̓ btītudo. ⁊ iō nō ſolū d̓s: ſꝫēt charitas finis ē oīum rectaꝝ volūtatum.ergo dd̓m ꝙ charitas nō eſt finis vltiAd primuꝫ mus. cū nō ſit finis cōmunis: queꝫ oīadeſiderāt: ſed ē finis ꝓprius volūtatis ꝑ quē pertingit adfinē vltimū. ⁊ ideo non ſequit̉ eſſe plures fines vltimos.¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus ſūt vnusfinis vltimus. vt ī littera dicit̉ eo ꝙ vnicuiqꝫ eoꝝ ꝯuenitratio finis ẜm ꝙ ꝗlibet eſt ſūmuꝫ bonuꝫ: ⁊ hi tres nō triaſed vnuꝫ ſūmū bonuꝫ ſūt. Un̄ hōc qd̓ Hylarius dicit. Oīahec gradu ⁊c̄. Intelligēduꝫ ē graduꝫ eē ī reductiōe creaturaꝝ ad filiuꝫ: nō aūt īter filiū ⁊ patrē īter quos. vt Hiero.dicit: nullus ē gradus. Si tamē nomē gradus large ꝓ ordine accipiat̉: ſic īter patrē ⁊ filiuꝫ ē gradus .i. ordo principijad illuꝫ ꝗ eſt de p̓ncipio: nō aūt finis ⁊ eius qd̓ eſt ad finē.¶ Ad tertiū dd̓ꝫ. ꝙ actus morales nō ſpecificāt̉ a fine vltimo: ſꝫ a finibus ꝓximis. hi āt plures diuerſoꝝ ſunt: ſicut⁊ fines naͣles ſūt plures. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ ad hoc ꝙ alicuius actiōis linis ſit deus vel charitas: nō opꝫ ꝙ agēdo illāactionē aliꝗs de deo vl̓ charitate cogitet: nec iterū ſufficitꝙ aliꝗs ī habitu tm̄ deū ⁊ charitatē hēat: qꝛ ſic ēt actū venialis pctī aliꝗs ī deū ordinaret: qd̓ falſuꝫ ē. ſꝫ opꝫ ꝙ priusfuerit cogitatio de fine ꝗ ē charitas vel d̓s: ⁊ ꝙ rō actiōesſequētes ī hūc fineꝫ ordinauerit: ita ꝙ rectitudo illiꝰ ordinatōis ī actiōibus ſequētibus ſaluet̉: vt patet ī exemplo:qd̓ Auic̄. ponit de artifice: ꝗ ſi dū opus ſuū exerceret ſemꝑde regula artis cogitaret: multū in opere īpediret̉: ſꝫ ſicutprius excogitauit ꝑ regulas artis: ita poſtmodū operat̉: ⁊ſic ī oꝑe eius rectitudo artis ſaluat̉. ¶ Ad ꝗntū dd̓ꝫ ꝙ nōoꝫ illud ſine quo nō fieret aliꝗd eē hoc ꝓpter qd̓ fit. oē. .n.illud qd̓ ad actionē exigitur: eſt illud ſine quo actio nō fieret: ſicut īſtrum̄ta: nec tamē ꝑꝑ īſtrumēta fit actio: ita etiā⁊ ꝗ in oꝑibus ſpūalibus tꝑalia q̄runt: nō querūt ea tāquāfinē actiōis ꝓximū vl̓ remotū: qꝛ minꝰ bonuꝫ nō pōt eē finis maioris: ſꝫ q̄runt ea ad ſuſtentamētum naͣe ⁊ ꝯditiōisſue: vt ſic debite opera ſpūalia exercere poſſint.¶ Utrū beatitudo vel charitas ſit finis coīs ⁊ vnus rectarum voluntatum.II.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ finis cōisD ſecundū rectaꝝ volūtatū ⁊ vnꝰ nōApoſſit eē charitas vl̓ btītudo: nihil .n. qd̓ ē citrafinē vltimū ē vnꝰ finis cōis oībus: ſꝫ charitas ēM citra finē vltimū .ſ. deū ⁊ ſil̓r ēt btītudo ⁊ bonad̓lectatio ⁊ ho. gͦ hō nō pn̄t eē finis cōis rectaꝝ volūtatū.¶ Preterea. nihil poteſt eſſe finis quod non eſt deſideratum: nec poteſt aliquid deſideratum eſſe quod occultumeſt. Cū igit̉ btītudo occulta ſit: qꝛ Eſa. 64. dr̄. Oculus nonvidit d̓s abſqꝫ te ⁊c̄. Ur̄ ꝙ btītudo n̄ poſſit eē finis rectaꝝ