Diſtin. XXXVII.Qō Il.
Diſtin. XXXVII.cēdū: ꝙ nauta ē cauſa periculi nauis per ſuā abſentiā: deꝰaūt qͣꝫtū in ſe ē nulli abſens ē: ſed peccator abſētat ſe a d̓o⁊ ideo ipſe ſui peccati cauſa eſt in quo periclitat̉ ⁊ nō deꝰ.¶ Ad qͣrtū dd̓m ꝙ concupiſcibilis ⁊ iraſcibilis a deo homini date ſunt: ita vt rōni ſubdātur. Unde ſi ꝗs eis vtat̉ẜm illuꝫ ordinem ꝓut a deo date ſunt: talis oꝑationis d̓us actor erit: ſꝫ in hoc pctm̄ eē non poterit. Si quis auteꝫeis vtatur p̄ter rōnis ordinē talis abuſionis deꝰ actor nōerit: qꝛ in hac pctm̄ eſt. ¶ Ad ꝗntū dicēdum. ꝙ pctm̄ dr̄ſpūalis tenebra effectiue: qꝛ .ſ. mentē obtenebrat eam lumine gr̄e pͥuans. nomen aut tenebre penā potiꝰ deſignatvnde et tenebre deus auctor eſt: ſicut ⁊ aliarū penarū: vtinfra oſtendetur.II.¶ Utrum actio peccati inquātuꝫ actio ſit a deo.D ſecundumfic ᵈcedit̉. videtur ꝙactio pctī inqͣꝫtum eſtlieactio a deo nō ſit. Omne enī quod ē a deo bonum ē: ⁊ oē bonuꝫ alicui bonū eſt. quedaꝫ aūtpctā ſunt quoꝝ actus nullius boni ſunt: quia ⁊facienti nocēt ⁊ ei in quē fiunt: ergo tales actus nullo mōa deo ſunt. ¶ Pͣ. ꝗcꝗd ē cā actiōis: in qͣ deformitas fundatur: ſcd̓ꝫ quā actio mala dr̄: eſt mouēs ⁊ cooperans admalum: nihil enī oꝑatur ad malum niſi ſcd̓m ꝙ talē actioneꝫ ꝓducit: ſed deus nullo mō ad malū cooperari debꝫdici. ergo illius actionis in qua malum conſiſtit inſeparebiliter cā dicēdus nō eſt. ¶ Pͣ. bonarū actionū deus nōeſt actor: niſi ſcd̓m ꝙ deus pōͣe agendi efficaciam cōfertquia determinatio operis ex lib. arb. eſt vt ſupra habitūeſt: ſi igit̉ deus ipſaꝝ actionū malarū inquantū actionesſunt a potentia egredientes cauſa eſſet: eodē modo dicendus eēt actor malarum actionū ſicut eſt actor bonarum.¶ Pͣ. qd̓ conuenit alicui ẜm genus ⁊ dr̄iam ſuam conſtitutiuā: conuenit ſibi per ſuam eēntiā: qꝛ eēntia rei his ſignificatur: ſed quidā actus ſūt qui ex gn̄e ſuo mali ſūt vtſupra habitū eſt: ⁊ quidā qui ex dr̄ia per quā in ſpēm contrahuntur. ergo ꝑ eēntiam ſuā mali ſunt: ⁊ ita nec ēt inqͣꝫtum ſunt a deo ſunt. ¶ Pͣ. rei nō aſſignatur cā efficiēs ẜꝫꝙ eſt ī intellectu: ſed ẜꝫ ꝙ eſt in re: ſed ꝗdā actus ſūt in ꝗbus nō pōt ſeꝑari illud qd̓ ē de natura actꝰ a deformitateniſi ẜꝫ intellectū: ꝗa bn̄ fieri nō poſſūt: gͦ nō cānt̉ niſi ſcd̓ꝫꝙ ſtant ſub illa deformitate: ſed vt ſunt ſub deformitatenon ſūt a deo. ergo nullo modo a deo ſunt.Contraoē ᵇonū a deo eſt: ſed quedam peccata ſuntque habēt malitiā ex aliqua circunſtātia ſuperueniente: ⁊ tn̄ actus ſunt bōi ex genere vt dare elemeſynā ꝓpter inanem gloriā. ergo hoꝝ inqͣꝫtum ſunt actusquidam deꝰ cā eſt. ¶ Pͣ. quicꝗd non eſt cā oꝑationis perquā aliqua ſub̓a in eē ꝓducitur: nō eſt cā illius ſub̓e: ſed ꝑaliquā actionē pctī ſub̓e quedā in eē ꝓducūtur: ſicut peradulteria ⁊ fornicatiōes hoīes gn̄antur. ſi ergo haꝝ actionū deus cā non eſt inqͣꝫtum actiones ſūt: tūc nec hoīumqui per has actiōes gn̄antur ē cā: qd̓ ē abſurdum.Reſponde O a magr̄o due opiniones: vna quaruꝫdd̓m: ꝙ circa hanc qōnem tangūturdicebat omnes actus: inquātum actus ſunt: ex deo eſſeſed ꝙ inquātum deformitatem habent adeo nō ſunt: ſedab homine vel diabolo: ⁊ horum rationes ſupra. zi. diſtin.proſecutus eſt. Alia opinio dicebat actus peccatoruꝫ nullo modo: nec ēt inqͣꝫtum actus ſunt: a deo eē: ⁊ hec opiniotangitur in pn̄ti diſtin. quā ad pn̄s nulli vel pauci tenēt.qꝛ ꝓpinquiſſima eſt errori duplici. Primo: qꝛ ex ea videtur ſequi ꝙ ſint plura prima principia. hoc enim eſt de ratione pͥmi pͥncipij: vt agere poſſit ſine auxilio prioris agētis ⁊ influētiam eius. vnde ſi voluntas humana actioneꝫaliquā poſſet ꝓducere: cuius actor d̓us nō eēt: voluntat
humana rōnem primi pͥncipij haberet: qͣꝫuis ſoluere hicnitātur dicētes ꝙ voluntas ⁊ ſi per ſe poſſit actionem ꝓducere ſine influentia pͥoris agentis: nō tamē hꝫ a ſe eſſeſed ab alio: quod ēt exigeretur ad rōem pͥmi principij: ſedhoc videtur incōueniens. vt quod a ſe eē non hꝫ: a ſe agere poſſit: cū ēt per ſe durare non poſſit: quod a ſe non eſt.Oīs ēt virtus ab eēntia ꝓcedit ⁊ operatio a virtute. vnde cuius eēntia ab alio eſt: opꝫ ꝙ virtus ⁊ oꝑatio ab alioſit. Et preterea: qͣꝫuis per hanc reſponſionem euitareturꝙ nō eēt primum ſimpl̓r: nō tamē poſſet vitari: quin eētpͥmum agens: ſi eius actio in aliquod pͥus agens nō reduceretur ſicut in cām. Secūdo: qꝛ cum actio ēt peccati ſitens quoddam nō ſolum ẜm ꝙ p̓uationes ⁊ negationesentia dicūt̉: ſed ēt ẜm ꝙ res ī genere exiſtentes entia ſūt:eo ꝙ ⁊ ipſe actiones in genere ordinātur: ſequeret̉ ſi actiones peccati a deo non ſunt: ꝙ aliquod ens eēntiam hn̄sa deo non eēt: et ita deus non eēt vl̓is cauſa omnium entium: quod eſt contra perfectionē primi entis. Primumenī in quolibet genere eſt cauſa eorum que ſunt poſt. vt īſcd̓o mēta. dr̄. Et ideo cum pͥma opinione dd̓m eſt: ꝙ actꝰinqͣꝫtum actus a deo eſt: ⁊ vt ſic nō habet aliquid ꝙ d̓formitatem habeat: qd̓ qualiter ſit ita cōſiderari pōt. In oībus enim in quibus incidit defectꝰ ex cauſa ſecūda: ⁊ nōex cauſa prima: opꝫ ꝙ quicquid ē in effectu deficiēte eſſētie ⁊ bonitatis totum a prima ꝓcedat: ꝙ autem defectꝰreducatur in cām ſecūdam deficientē: vt pꝫ in claudicatione q̄ eſt a virtute greſſiua: mediante tibia: per cuius .ſ.tibie curuitatem obliquitas in greſſu claudicantis relinquitur. vnde quicꝗd eſt ibi de greſſu totum ē a v̓tute greſſiua: ſed defectus vel obliquitas greſſus non ē a virtutegreſſus: ſed a tibia tantum. Sil̓r et eſt ordo dei ad voluntatē cauſatam: ſicut cauſe prime ad cām ſecūdam. Ideoex parte dei nullus defectus incidere pōt. Uoluntas ātcāta ad defectum poſſibilis eſt: ⁊ ideo ꝗcꝗd eſt in actu d̓ficiente .ſ. peccato de rōne actus ⁊ entis ⁊ boni: totum hͦa pͥmo agente .ſ. deo ꝓcedit mediante voluntate. ſed ipſedefectus qui eſt in actu hoc modo ē a voluntate ꝙ a deonon ꝓcedit: ⁊ iō quodcunqꝫ nomen deformitatem ſimulcum actu ſignificat ſiue in generali ſiue in ſpāli non pōtdici ꝙ hoc a deo ſit ſimpl̓r: vnde non poteſt dici abſoluteꝙ pctm̄ ſit a deo vt homicidium: aut aliquid ho: niſi cuꝫhac additione inqͣꝫtum eſt actus: ⁊ inqͣꝫtum eſt ens.Ad primuꝫ cinulli bonus eſſe h̓ ꝯuenit ſibi ſcd̓ꝫergo dd̓m ꝙ cum dicit̉ actus peccaꝙ ſub deformitate cōſiderat̉: ⁊ hoc modo non reducit̉ īdeum ſicut in cām: nullus tamē actus eſt ꝙ ſcd̓m ſe cōſideratus ẜm hoc ꝙ bonus ē alicui etiaꝫ bonus non ſit: ſic̄actus fornicationis inquātum eſt delectabilis eſt bonuꝫꝯcupiſcibile. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū: ꝙ illud dicitur ad malum cooperari quod inclinat ad actionem ẜm ꝙ actio d̓formitati ſubſtat. vnde mala eſt. hoc autem deo non ꝯuenit: ⁊ iō nō opꝫ vt ad malum cooperari dicatur: qͣꝫuis actionis illius cauſa ſit: in qua malum conſiſtit: ẜm ꝙ influitagenti eſſe poſſe ⁊ agere: ⁊ quicquid perfectionis in agente eſt. ¶ Ad tertiū dicendū: ꝙ deus dicitur cauſa bonarum operationum: non ſolum qͣꝫtū ad eēntiā actus: ſꝫ ētqͣꝫtum ad perfectionem: ẜꝫ quā bone dicuntur. vtrunqꝫenim agenti influit: ⁊ vt agat: ⁊ vt bene agat: ſed in malisactōibus qͣꝫuis ſit cauſa earuꝫ qͣꝫtum ad eēntiam: non tn̄ē cā qͣꝫtum ad defectum: ⁊ ideo abſolute dicendus ē cauſa bonorum operum: non autem peccatorum. ¶ Ad 4ªdd̓m: ꝙ ſicut ſupra dictuꝫ eſt. 34. diſt. ipſa priuatio qͣ aliquid malum dicitur: non pōt eē differētia neqꝫ genus: ſꝫvnuſquiſqꝫ actus ſpecificatur ⁊ in genere ponitur ꝑ aliquid poſitiue dictum: ſed poſitionem vtranqꝫ .ſ. ponitur