Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
130v
Einzelbild herunterladen
 

Qō I.Diſtin. XXXVII.

I. Utrum pctm̄ ſit ſubſtantia vel natura quedā.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ pctm̄ nō ſitO PriMū ſub̓a vl̓ nā. nihil .n. exiſtēs inaltero ſic̄ in ſub̓to: ſub̓a eſt vt ꝑ diffōnem ſub̓epꝫ: ſꝫ pctm̄ quocūqꝫ mō ſumat̉ in peccāte ē: ſic̄in ſub̓to. gͦ nō ē ſub̓a vel naͣ. Pͣ. pctm̄ maluꝫquoddā ē. ſed Diony. 4. ca. de di. no. probat ꝙ malum nōē neqꝫ in vl̓i naͣ neqꝫ in ꝑticulari. gͦ pctm̄ nō eſt naͣ q̄daꝫ. Pͣ. qd̓ corrūpit naͣm nō vr̄ eē naͣ: ſed pctm̄ naͣm corrūpit: vt ſupra hītum eſt: gͦ pctm̄ nō ē naͣ. Pͣ. a formali pͥncipio res in ſpēm trahitur: cū igr̄ ens dicatur eē res vl̓ naͣẜm ꝙ ad aliquā ſpēm determinatū ē: vt Aui. dicit ī pͥncipio ſue metaph̓. vr̄ ꝙ id qd̓ caret pͥncipio formali res velnaͣ dici nō poſſit: ſed dr̄ pctm̄ per priuatiōem forme. ē enīpriuatio modi ſpēi: ⁊ ordinis: vt Aug. dicit. ergo peccatuꝫres vel naͣ dici nō pōt. Pͣ. oīs res vel naͣ ordinē aliquēhꝫ in vniuerſo: ſed ex hoc aliꝗd dr̄ pctm̄: qꝛ inordinatumē. gͦ pctm̄ nō ē res vel natura.Quic ꝗd ē in aliqͦ. io. predicamētoruꝫ ēSed colra. xes vl̓nā: ſꝫ pctā in aliquo genere collocātur: qꝛ hītus pctōꝝ in genere qͣlitatis ſūt: ⁊ actꝰ pctōrūin genere actionis. ergo pctā res vl̓ naͣe q̄dā ſūt. Pͣ. cōtraria in idē genꝰ reducūt: ſꝫ pctm̄ v̓tuti ꝯͣriat̉: cū igr̄ v̓tꝰſit in genere rei ⁊ naͣe: vr̄ ꝙ pctm̄ res q̄dā vel natura ſit.Reſpondeo ᵈᵈᵐ ꝙ ſub̓a dupl̓r dr̄: vt ex. j. meta.pꝫ. Uno enī mō dr̄ ſub̓a ẜm qd̓ ſignificat rōnē pͥmi predicamēti: ⁊ hoc ē vel forma vel maͣ vl̓ꝯpoſitū qd̓ ꝑ ſe ī gn̄e ē: alio mō dr̄ ſub̓a illud qd̓ ſign̄at ꝗdī oībꝰ rebꝰ: ſicut dicimꝰ ꝙ diffinitio ſign̄at rei ſb̓aꝫ: ⁊ hocmō ꝗcꝗd poſitiue dr̄ in quocūqꝫ gn̄e ſit ſub̓a ē vel ſub̓amhꝫ: ſic enī ſub̓a pro eēntia ſumit. Prīo ergo mō accipiendo ſub̓am nullo mō dubiuꝫ ē pctā ſub̓as non eē: qꝛ nec ē:v̓tutes ſub̓e hͦ mō ſūt: cū in gn̄e ſub̓e nō ſint neqꝫ ſicut pͥncipia neqꝫ pͥncipiata: ſꝫ ſcd̓o mō accipiendo ſub̓aꝫ pōt eēdubiū vtꝝ pctm̄ ſub̓a ſit: eo ꝙ in actu pctī duo ē conſiderare .ſ. ip̄m actū ꝗ eēntia q̄dā ē in eo ꝙ actꝰ ē: ⁊ ſic ꝓculdubio ſub̓a ē: vel ēt ip̄am pͥuatiōem ordinis ꝑ quā malus ē:⁊ qꝛ pͥuatiōes eēntiā nō hn̄t. ideo ex ꝑte iſta pctm̄ ſb̓a nōē: ⁊ qꝛ pctm̄ dr̄ pctm̄ ẜm ꝙ priuatuꝫ ē debito ordine. ideopctm̄ abſolute loquēdo dr̄ ſub̓a non eē: ſꝫ tn̄ inqͣꝫtū actusē ſub̓a ē. Sil̓r ēt nomē naͣe multipl̓r dr̄: vt Boetiꝰ in libde duabꝰ naturis ⁊ vna perſōa xp̄i dicit. Prīo enī mododr̄ naͣ ẜm ꝙ cōiter ad oīa entia ſe hꝫ ꝓut naͣ diffinitur oēid quod ītellectu quoquo modo capi pōt. Scd̓o mō ꝓuttm̄ ſubſtantijs ꝯuenit: ⁊ ſic naͣ dr̄ eē quod agere vel patipōt. Tertio mō dr̄ naͣ quod ē pͥncipium motꝰ vel ꝗetis ineis in quibus per ſe ē: ⁊ nō ẜm accn̄s. Quarto mō vnūqd̓qꝫ īformās ſpecifica dr̄ia dr̄ naͣ. Scd̓o igr̄: ⁊ tertio modopctā naͣ dici nō pn̄t: qꝛ in gn̄e ſub̓e non ſūt: vt dictum eſt:neqꝫ iteꝝ pͥncipium motꝰ ſūt: ſꝫ potiꝰ motus vel actiōesquēdā. Et qd̓ plus ē ēt tertio modo accipiendo naͣm: necẜm naͣm dici pn̄t: qꝛ pctm̄ in nulla re accidit niſi ẜm receſſum ab eo qd̓ naͣliter ſibi ineſt. vn̄ ⁊ pctm̄ hoīs ē per receſum a rectitudine rōnis: que naͣliter hoī ꝯuenit: ſed pͥmomodo ⁊ quarto quodā modo pōt dici naͣ pctm̄: ⁊ quodāmodo nō: qꝛ ẜm ꝙ ē actus ꝗdā: eſt ens quoddā quod ītellectu capi pōt: ⁊ aliqua dr̄ia ad ſpēm determinatur: ſꝫ inquātum rōnē pctī hꝫ ex priuatiōe rectitudinis neqꝫ enseſt neqꝫ dr̄iam hꝫ: ſed per priuationem debite forme dr̄Similiter autē ⁊ nomē rei dupl̓r ſumitur: ſimpl̓r enī dīres qd̓ hꝫ eē ratū ⁊ firmū in naͣ: ⁊ dr̄ res hoc modo accepto noīe rei ẜm ꝙ hꝫ quiditatem vl̓ eēntiam quandā. ensvero ẜm ꝙ hꝫ eē: vt dicit Auic. diſtinguens entis ⁊ rei ſignificatiōem. Sed qꝛ res per eēntiam ſuā cognoſcibilise: tranſumptū eſt nomē rei ad oē id quod in cogitatione

vel intellectu cadere pōt ẜm ꝙ res a reor reris dr̄: ⁊ perhunc modū dicūt̉ res rōnis que in naͣ ratū eē nō hn̄t ẜmquē modū etiā negationes ⁊ p̓uatiōes res dici poſſūt: ſic̄⁊ entia rōnis dicūt: vt ꝯmētator ī qͣrto mēta. dicit. Prīogͦ modo ſumēdo nomē rei: pctm̄ inquātum ē actꝰ eſt resqͥdā. ſed inqͣꝫtum peccatum ē ex priuatiōe ordinis debitinō eſt res ꝗdā. ſed priuatio priuatio āt res naͣe non eſt: ſꝫrōnis tm̄: vn̄ ſcd̓o modo accipiēdo rem quātū ad vtrūqꝫ:pctm̄ res ē .ſ. ⁊ inqͣꝫtum eſt actus ⁊ inqͣꝫtū pͥuationi ſubijAd primū pe ſub̓a ẜm ꝙ ſignat rem primi predicagͦ dd̓m ꝙ illa obiectio ꝓcedit (citur.mēti: ⁊ hoc mō ſumēdo ſub̓am pctm̄ nullo modo ſub̓a ē. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ eē in naͣ aliquid dr̄ dupl̓r vl̓ ſicut ꝑsnaͣe ſiue aliꝗd aliud ad perfectiōem naͣe pertinēs: ⁊ hocmō malū nō ē in naͣ neqꝫ vl̓i neqꝫ ꝑticulari. Uel poteſt ītelligi aliꝗd eſſe in natura ſicut in ſub̓o: ⁊ hoc mō opꝫ ꝙſub̓m ho puatiōis q̄ malū eſt naͣ q̄dam ſit: vt hoc mō melum in naͣ eē dicatur. ⁊ ideo opꝫ actū illum in quo deformitas fundatur ſicut in ſub̓o naͣm quādam eē. Ad 3ᵐdd̓m ꝙ illud quod naͣm vnā corrūpit pōt eē natura alterius: ſicut naͣ ignis corrūpit naturā aque. vnde nō ē incōueniēs: vt actꝰ quona hoīs corrūpitur natura alteriꝰ aīalis perficiat̉ aliꝗd enī eſt vituperabile ī hoīe quod ē laudabile in leone vel cane. ⁊ ideo nō eſt incōueniēs vt actꝰille naͣ aliqua ponatur: vel ēt ẜm naturā: nō ꝗdem hominis: ſed alteriꝰ. Ad qͣrtum ergo dd̓m: ꝙ qͣꝫuis priuatione qua pctm̄ malum dr̄ pͥuetur forma per quā actꝰ in genere moris bonitatē hꝫ: nō tn̄ priuatur forma illa ꝑ quāin gn̄e actus remanet. ⁊ iō ẜm illaꝫ formā res dici pōt inquātū actus ē res q̄daꝫ. Iteꝝ ēt illa priuatio accipitur vtforma eiꝰ ẜm ꝙ in cōſideratiōem rōnis venit. ⁊ iō ex ꝑtepͥuationis pōt dici res ẜm ꝙ res a reor reris dicitur. Ad ꝗntū dd̓m ꝙ impol̓e ē aliquā rem eē q̄ omni ordīereſtituatur. Unde ⁊ in ip̄o actu pctī vt res q̄dam ē remanet ordo aliꝗs: ⁊ ad gentē ⁊ ad finē aliquē intentū ab agēte qd̓ eſt extimatū bonum: qͣꝫuis priuet ordo a fine debito quā ēt inordinatiōem deꝰ inordinatā nō relinꝗt̉: ſedper penā ordinat. Utrum omne ens ſit a deo.II.ſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ nō D ſecundum pē ens a deo ſit. verūAenī ⁊ ens cōuertūtur: ſed aliquē peccare ē veIIrū: quod nō ē a deo. ergo nō oē qd̓ eſt a deo eſt Pͣ. ꝗcꝗd eſt a deo per verbū factum eſt: ſedforma hoīs in ydolo nō ē fcā per verbū. vt Augu. dicit: ⁊tn̄ forma hominis ī ydolo ens quoddā eſt. ergo nō omneens a deo eſt. Pͣ. de quocunqꝫ vere poteſt dici ꝙ eſt:ip̄m eſt ens: ſed verum ē dicere deformitateꝫ peccati eē.ergo deformitas pctī eſt ens: ſed deformitas pctī non eſta deo. ergo non omne ens eſt a deo. Pͣ. omne quod eſta deo in aliquo ſil̓itudinē eiꝰ retinet: qꝛ vt Diony. dicit ſecūdo ca. de. di. no. Cauſata hn̄t cāꝝ ſuarū contīgētes imagines: ſed q̄dam ſunt que hoīem diſſimilem deo reddūt.ergo non oē qd̓ ē a deo eſt. Pͣ. cuiuſcunqꝫ agentis operatio reducitur in aliqd̓ aliud agēs ſicut ī cauſaꝫ: illd̓ nōeſt agens per ſeip̄m: ſed q̄dam ſunt q̄ ꝑ ſeipſa agūt: que .ſ.dn̄ium ſuoꝝ actuum hn̄t: vt agentia a ꝓpoſito. gͦ operationes eorum non reducuntur in agens aliud prius eis:ſicut in cām. ſed operationes ille entia quedam ſunt. ergo nō oīa entia ſunt a deo cāta.Sed contra res alie dicūtur bone inqͣꝫtum aprīoBoetius dicit ī libro d̓ hebdom̄. ꝙ⁊ ſummo bono ſunt: qd̓ deus eſt: qd̓ ergo a deo non ē bonū nō ē: ſi ergo aliquod ens ſit qd̓ a deo nō eſt: illud oīnobonū non erit. ſed qd̓ ē oīno carens bonitate eſt ſummū