Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
129r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXXVI.Qō I.

129

Diſtin. XXXVI.ſa ⁊ cauſatū: ſicut finis ē cā efficiētis: ⁊ efficiēs eſt cauſa finis. ſed reſpectu diuerſoꝝ nō ē īcōueniēs vt etiā ẜm ideꝫgenꝰ cāe aliꝗd ſit cā vniꝰ: ⁊ cauſatū ab altero: ⁊ ita ēt nihilꝓhibet aliꝗd qd̓ eſt culpa eē penā alteriꝰ pctī. Ad tertium dd̓m ꝙ pena ordinat̉ vt medicina ad culpā: ſed nōſemꝑ vt medicina illiꝰ ꝗ peccauit: ꝙ .n. latro ſuſpēdat̉ nōeſt ad correctionē eius. ſil̓r ꝙ hō in īferno dānet̉: ſꝫ qn̄qꝫordinat̉ ad culpā. vt medicīa alteriꝰ: ſicut fur ſuſpēdit̉ inbonū totiꝰ cōitatis ne paſſim furta ꝯmittant̉: ⁊ aliꝗs in īferno dānat̉ ad decore vniuerſi: ne aliꝗd īordinatū remaneat ſi culpa ꝑ penā nō ordinat̉. Ad qͣrtū dd̓ꝫ: ꝙ hͦ ē ꝑaccn̄s ꝙ vltimū pctm̄ ꝑ aliud pctm̄ nō punit̉: qꝛ .ſ. vl̓ vitapeccātis finit̉. vel ēt aīus eiꝰ ꝑ penitētiā in meliꝰ īmutaturſicut ēt ⁊ pͥmū pctm̄ tollit gr̄am quā ſcd̓ꝫ nō tollit: qꝛ eamnō īuenit: ſꝫ tolleret ſi īueniret: ⁊ ſil̓r eſt in ꝓpoſito. Adquītū dd̓m. ꝙ in actu pctī ē aliꝗd qd̓ peccator vult vt delectationē: aliꝗd v̓o ē qd̓ nō vult. īmo p̄ter ītētionē eiꝰ accidit vt coruptio naͣe ꝯn̄s: vl̓ ēt ipſa īdecētia actiōis: ⁊ iō inhoc qd̓ libēter facit punit̉ dū ex hoc qd̓ libēter facit aliꝗdaccīt p̄ter ītētionē eiꝰ qd̓ volūtati eiꝰ aduerſatur.IIII. Utꝝ oīs pena īfligatur ꝓ peccato.j ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ nō oīs peO quartui na ifligat̉ ꝓ pctō: quia veAug. ſuꝑ can. deut. dicit. v. modis flagella cōtingunt: vel vt iuſtis merita ꝑ patiētiā augeI antur: vt Iob: vel ad cuſtodiā virtutū ne ſuperbia tentet: vt paulo. vel ad corrigēdū pctā. vt marie lepra: vel ad initiū pene: vt herodi: quatenꝰ hic videat̉ quidin īferno ſequat̉: vel ad gl̓iaꝫ dei manifeſtādā: vt de ceconato: ſꝫ tres iſtoꝝ modoꝝ nō oſtēdūt penā ꝓ pctō aliquoīflictā gͦ nō oīs pena ꝓ pctō īfligit̉. Pͣ. de xp̄o dr̄ primePet. ſcd̓o. Qui pctm̄ n̄ fecit: tn̄ ml̓tas penas ſuſtinuit. gͦ n̄pena ꝓ culpa īfligit̉. Pͣ. dr̄ ꝙ oē pctm̄ ē pena ẜm pͥmūmodū: nec tn̄ oē pctm̄ ē pena pctī: vt ibidē dr̄. gͦ nō oīs pena eſt pena pctī. Pͣ. culpa virtuti opponit̉: ⁊ ſicut virtuti debet̉ p̄miū: ita ⁊ culpe pena: ſꝫ virtꝰ nō habet p̄miū inhis tēporalibꝰ bonis: ſꝫ in eternis. gͦ nec culpa ꝑ amiſſionētꝑaliū bonoꝝ punit̉ a deo. cū gͦ ſūt q̄dā pene in amiſſiōehoꝝ bonoꝝ. vr̄ ꝙ q̄dā pene nō ſint ꝓ culpis īflicte. Pͣfrequēter via īpioꝝ ꝓſperat̉ vt Iere. 12. dicit̉: ⁊ Iob. 21. ⁊ecōtrario iuſti in afflictiōe ſunt. hͦ āt nō eſſꝫ ſi pena culpetm̄ redderet̉. gͦ nō oīs pena culpe alicui reddit̉.eſt qd̓ Grego. in or̄one dicit. Nulla noSed colra cebit aduerſitas ſi nulla dn̄et̉ iniꝗtas.ſed oīs pena nocumētū qd̓daꝫ eſt. gͦ pena eſſe nō pōt: niſivbi dn̄etur iniꝗtas. Pͣ. Iero. dicit. Quicꝗd patimurpctā nr̄a meruerūt: ſꝫ oīs pena paſſiua ē corruptio boni:vt ſupra dictū ē. gͦ oīs pena ꝓ merito pctī redditur.dd̓m: ꝙ nullus punit̉ niſi ī eo ꝙ aliqͦReſpondeO priuat qd̓ ſibi bonū ē. Sciēdū ē autēꝙ aliꝗd ē bonū homini dupl̓r: vl̓ ẜm naͣm ꝓpriā inqͣꝫtuꝫ.ſ. hō eſt. vl̓ ẜm naͣꝫ cōem inqͣꝫtū ē aīal vel viuū vel aliꝗdho. ⁊ qꝛ hō ē id qd̓ eſt inqͣꝫtū rōnalis ⁊ ītellectū habēs. iōbona ei īquātū hō eſt pͥncipalia ſunt ea q̄ ſunt ẜm rōnembona. vt v̓tutes in ꝗbꝰ naͣ ītellectiua ꝑficit̉: ⁊ ex p̓uationehoꝝ bonoꝝ nullus penā hꝫ niſi ꝓpria culpa. Sunt aūt ſecundario mō bona rōnis qͥ ad opꝰ v̓tutis organice: ⁊ īſtrumētal̓r deſeruiunt. vt ſanitas corꝑis ⁊ res exteriores. ho.aūt nō ſunt ſimpl̓r bona rōnis: ſꝫ ẜm aliquā mēſurā: ꝓut.ſ. ad opꝰ v̓tutis adiuuāt. vn̄ ph̓s dicit ī. io. ethi. ꝙ ſuꝑabūdantia diuitiaꝝ: q̄ ad opus v̓tutis īpedit: bona fortuna dicēda nō ē: ſꝫ mala. vn̄ ſi aliꝗs priuat̉ his bonis qͣꝫtū ad idqd̓ nō ꝓficit ad opꝰ v̓tutis: ſꝫ magis deficit: talium bonoſeruatio nō ē pena hoīs inqͣꝫtū ē hō. ſꝫ qn̄ pͥuat eis ꝗbꝰ īdiget ad opꝰ v̓tutis. vn̄ dr̄ Eccl̓ici. 23. Diuitias ⁊ pauꝑtatē

ne dederis mihi. vn̄ nullus niſi ꝓ culpa punitur in ſubtractōe hoꝝ bonoꝝ: īquātū virtuti neceſſaria ſūt. vn̄. pͣs.Iunior fui eteniꝫ ſenſui: ⁊ nō vidi iuſtuꝫ derelictū ⁊c̄. Siaūt ꝯſideret̉ hō ẜm naͣꝫ cōeꝫ. ſic oīa bona corꝑis: ⁊ ēt exteriora ſunt bona ſibi. vn̄ quelibꝫ priuatio hoꝝ bonoruꝫquedam pena ē ſibi: nō autē oīs talis pena inducit̉ ꝓ peccato ꝓprio ipſiꝰ. ſꝫ tamē ſemꝑ aliqd̓ peccatū ſequit̉ ad minus peccatū naͣe: qꝛ niſi humana naͣ ꝑ pctm̄ originale infecta eēt: nullā moleſtiā vel defectum hō in his pateret̉.Ad primuꝫ mentum meriti flagellatur nō ē ſibiergo dicēdū: ꝙ hoc ꝙ hō hic ad augpena inquātū eſt homo: ſed bonū eius: tn̄ eſt pena ſibi inquātum naͣꝫ aīalem hꝫ. ⁊ iō talis pena nō ſequit̉ culpā ꝓpriam illi ꝗ peccat: ſꝫ culpā naͣe infecte. q̄ ſi facta nō eſſethomines ſine ho. moleſtijs ad ꝓfectū meriti ꝑuenirent. Ad ſcd̓ꝫ dd̓m. ꝙ xp̄s nullo modo penā habuit aliquaꝫque eſſet pena hoīs inquātū ē hō: qꝛ in bonis rōnis ſuperabūdauit: nec aliquē defectū in eis paſſus ē: habuit tamēpenā aliquā quātum ad naͣm cōem: ⁊ ideo nō oportuit ꝙeſſet aliqua culpa in eo: ſed ꝙ aliqua culpa preceſſiſſet innaͣ humana. vn̄ dr̄ Iſaie. 53. Propter peccata ppl̓i mei ꝑcuſſi euꝫ. Ad tertiū dd̓m ꝙ hoc qd̓ dicit̉. ꝙ nō oē peccatū eſt pena pctī: ītelligēdū ē pctī alteriꝰ. pͥᵐ .n. pctm̄ effectiue ⁊ cāliter penadici pōt inquātū corruptio naͣe: que ꝑilld̓ fit: quedā pena eſt: nō aūt pena alteriꝰ p̄cedētis pctīſed ipſius met pctī: qd̓ tn̄ corruptionē īducit. Ad qͣrtūdd̓m ꝙ ſicut virtus nō habꝫ per ſe premiū in his tꝑalibꝰbonis: ſꝫ ꝑ accidēs ẜm ꝙ talibus īdiget̉ ad v̓tutis actuꝫ.ita etiā nec culpa ī his punit̉ quaſi eſſentiali pena. ſꝫ qͣdāaccidētali ẜm ꝙ ſubtractio hoꝝ bonoꝝ tēporaliū in detrimētū etiā ſpūaliū redūdat quatenꝰ pena hic īcipiat ⁊ īfuturo terminet̉. Ad quītū dd̓m. ꝙ hͦ ꝙ impij ꝓſperitatem habēt frequēter in eoꝝ malū eſt. vt ex dicto ph̓i īducto pꝫ. vn̄ in hoc ipſo puniunt̉. ſil̓r etiā ⁊ ꝙ iuſti in aduerſitatibꝰ ſūt in eoꝝ bonū cedit: qꝛ ꝑ hͦ ad v̓tutē ꝓficiūt:vn̄ nō ē eis pena p̄cipue inqͣꝫtum homines ſunt: ſed quaſipro premio redditum.V. Utꝝ diſtinctio bonoꝝ ſit cōueniens.ID quintum pieter ponit̉ diſtinctioſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ īcōuebonoꝝ. vt q̄dā dicūtur bona ex genere: ⁊ q̄dāſꝫ ex fine ⁊ ex cā. qd̓ .n. alicui ꝯuenit ẜꝫ genꝰ ſuūQne nō poterit remoueri ab eo ꝑ aliquā dr̄iaꝫ additā. q̄cūqꝫ .n. dr̄ia aīali addat̉ ſemꝑ in eo ſenſibile remanebit: ſꝫ reficere eſuriētē ⁊ ſil̓es actꝰ quos dicit bonos exgenere male fieri pn̄t. vt ſi ꝑꝑ īaneꝫ gl̓iaꝫ fiāt. gͦ īcōueniēter boni ex genere dicunt̉. Pͣ. ſicut ſe hꝫ malū ad genꝰmali: ita ⁊ bonū ad genꝰ boni. ſed actꝰ ꝗ ſunt ex genere mali nullo mō boni eē pn̄t: vt occidere īnocēteꝫ vl̓ aliꝗd ho.gͦ nec illi actꝰ ꝗ mali eē poſſunt ex genere boni dicēdi ſūt. Pͣ. cuilibet generi rn̄det ſua ſpēs. ſi gͦ eſt aliꝗs actꝰ bonus ex genere dꝫ aſſignari aliꝗs actꝰ bonꝰ ex ſpē: qd̓ cump̄termittat̉ vr̄ diſtīctio īſufficiēs. Pͣ. bonū ē ex fine vtin. 3º. metha. ph̓s dicit. ſed maͣ: ⁊ finis nō īcidūt in idē. vt ī.ii. phy. dr̄. vr̄ gͦ ꝙ īcōueniēter dicant̉ actus ſuꝑ debitammaͣm cadētes ex genere boni. Pͣ. maͣ actus ē obiectuꝫeius. obiectū autē hꝫ rōnē finis. gͦ ſi dr̄ actꝰ bonꝰ ex genere ex maͣ debita ſuper quā cadit. videtur ꝙ īcōuenienterdiſtinguit̉ bonū ex gn̄e: ⁊ bonum ex fine.Genꝰ ſumit̉ ex maͣli prīcipio. vt Aui.Sed contra dicit. ſi ergo aliqꝗs actus ex mā ſupequā cadit bonitatē habeat: ꝯueniēter ex gn̄e bonus dicit̉ Pͣ. ꝙ oībus exiſtētibus in aliquo genere ꝯuenit eis exnaͣ generis ſui competit: ſed actibus cadētibus ſuper debitam maͣm ẜm totam ordinationē ſui generis quedam