DIIIIR. Aτχδιμιι.Queſtio I.
122
Diſtin. XXXIIII.tiam: qꝛ ipſum qͣꝫtū in ſe eſt. ſemꝑ p̄ſens eſt viciſſitudinemnō patiēs abſentie ⁊ preſentie.Ad primu) uare ⁊ ꝓducere: ſed ēt corruptio vl̓ pͥergo dd̓m. ꝙ boni effectꝰ per ſe eſt ſaluatio pōt eſſe per accidēs effectꝰ boni. vt dictū ē. ¶ Ad 2dd̓m. ꝙ bonū in toto vniuerſo ꝯtingit vt in pl̓ibꝰ: malumaūt vt in paucioribꝰ: pl̓es enī ſunt ꝑtes vniuerſi in ꝗbꝰ malum nature accidere nō pōt .ſ. ſuꝑiora corꝑa qͣꝫ ille in ꝗbusmalū nature accidit .ſ. inferiora corꝑa: in ꝗbꝰ ēt malū nature: vt in paucioribꝰ eſt: qꝛ cauſe naͣles non deficiūt a ſuis odinatis effectibꝰ niſi in minori parte. Sil̓r ēt eſt in volūtarijs ſi accipiat̉ cōpleta cauſa que eſt volūtas per habitumꝑfecta: qꝛ hec ab actu v̓tutis: vt in minori parte deficit. voluntas aūt nōdū per habitū ꝑfecta eſt incōpleta cauſa: ꝗaſe ad vtrūlibet hꝫ: ⁊ ſic̄ mala pluribꝰ modis ꝯtingūt qͣꝫ bōaita in pl̓ibꝰ flectit̉ in mala qͣꝫ in ꝑfecte bona. In nullo eniꝫvolūtas hoc modo deficit: vt ſaltē in aliqua bona nō ꝯuetat̉. qꝛ malū ſi ꝑfectuꝫ ſit ſeip̄m deſtruit. vt in 4º ethy. dr̄.¶ Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ cā ſcd̓a hꝫ ꝑ ſe effectū ẜm ꝙ eſt ſub cauſapͥma. ⁊ ideo talis effectꝰ qui per ſe eſt eiꝰ in cāꝫ pͥmā reducitur: ſed ſi ſit aliꝗs defectꝰ eiꝰ ꝑ accn̄s inqͣꝫtū exit ab ordinecauſe pͥme: nō oꝑꝫ ꝙ effectꝰ ille in cauſaꝫ pͥmā reducat̉: ſic̄pꝫ in crure claudicāte: ꝗcꝗd .n. d̓ rōne greſſus eſt in claudicatione totū efficit̉ mediāte crure a v̓tute greſſiua: ſꝫ crusinqͣꝫtū eſt improportionatū v̓tuti greſſiue īducit deformitatē que eſt in claudicatione. vn̄ nō oꝫ ꝙ talis deformitasſit effectꝰ v̓tutis greſſiue: ita ēt bona ꝑticularia nō ſunt cauſe per accidēs aliquoꝝ defectuū: niſi ẜm ꝙ deficiūt a ꝑfectione ſummi boni. vnde nō opꝫ ꝙ defectus illi ꝗ ꝯſequūtur in ſummū bonū: ſicut in cauſaꝫ reducant̉. ¶ Ad 4ᵐ dcendū. ꝙ in volūtate creata īuenit̉ duplex defectꝰ. vnꝰ quieſt potētialis cauſa mali .ſ. ex nihilo: ex hoc eniꝫ ꝙ ex nihilo eſt pōt deficere peccādo ẜm vertibilitatē electionis: nōtn̄ iſte defectꝰ eſt actualis cauſa mali. qꝛ ſequeret̉ ꝙ voluntas ſemꝑ deficeret: ſicut crus claudū ſemꝑ claudicat: aliusaūt eſt defectꝰ actualis ẜm ꝙ actu deficit: ⁊ ꝗcquid ꝓceditab ipſa ꝓut ſub iſto defectu ſtat: totū eſt malū: illius auteꝫd̓fectꝰ qui eſt in actu volūtatis: nō oꝫ ꝙ ſit cauſa aliꝗs alidefectꝰ in volūtate p̄exn̄s actu: qꝛ ſic in infinitū iret̉: ſꝫ ip̄amet volūtas ẜm ſe ꝯſiderata illius defectꝰ cā eſt. Ille eniꝫdefectꝰ in volūtate eſt: ẜm ꝙ volūtas ad aliꝗd aliquo īdebito mō ꝯuertit̉. Eius aūt qd̓ eſt cōuerti ad bonū creatumīdebito mō volūtas dn̄iuꝫ hꝫ: qꝛ ad vtrūlibet lib̓a eſt. nonenī eſt ſil̓e de volūtate ⁊ agēte naͣli. agēs .n. naͣle eſt determinatū ad vnū ex ſua naͣ. vn̄ nō pōt eſſe cā actionis īordīate: niſi per hoc ꝙ aliꝗs defectꝰ in ipſo agēte eſt: volūtas aūnō eſt determinata ad vnum: ſed ſeipſa determinat ẜm ꝙhuic vel illi adheret: ⁊ in tali adheſione pͥmū malū volūtatis ꝯſiſtit. vn̄ pͥmi mali culpe qd̓ ē in actu volūtatis res bona .ſ. voluntas cā eſt: ſꝫ ꝑ accn̄s vt dcm̄ eſt: ſcd̓i aūt mali qd̓eſt in actu exteriori ipſa volūtas iaꝫ mala ꝑ īteriorē actuꝫcā eſt. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m. ꝙ maluꝫ nō hꝫ cāꝫ per ſe: ſed ꝑ accn̄svt dictuꝫ eſt. ⁊ hoc Dio. intendit. ⁊ ſic per accidens bonummali cauſa eſſe poteſt.¶ Utrum maluꝫ ſit ſubiectiue in bono.IIII.ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ maluꝫ nōO quartu) ſit in bono ſicut ī ſub̓o. Sicut .n. dicit Dio. 4. ca. de di. no. malū neqꝫ ē exn̄sneqꝫ in exn̄te. ſed ꝓpijſſime dr̄ eſſe in altero: qd̓in eo: ſic̄ in ſub̓to. gͦ exn̄s nō eſt ſub̓m mali: ſed oēbonū eſt exn̄s. gͦ malū nō eſt in bono. ſic̄ in ſubō. ¶ Pͣ. maluꝫ ſe hꝫ ad bonuꝫ: ſicut nō ens ad ens: ſed ens nō eſt ſubm̄nō entis: qꝛ ſil̓ eē nō pn̄t. gͦ nec bonuꝫ eſt ſub̓m mali. ¶ Pͣnullū ꝯͣriū eſt ſub̓ꝫ ſui ꝯͣrij. ſed bonū ⁊ malū ſunt ꝯͣria. gͦ bonuꝫ nō eſt ſubm̄ mali. pͥma pꝫ ex hoc qd̓ pͦ phy. dr̄. ꝙ ſubm̄
neutruꝫ ꝯͣrioꝝ eſt. ¶ Si dicat̉ ꝙ regula iſta fallit ī his ꝯͣrijs q̄ ſunt bonuꝫ ⁊ malū. vt ī lr̄a dr̄. ¶ Cōtra. in poſterioriſemꝑ pͥus īcludit̉: ſed pͥª oppo ē affirmatōis ⁊ negatōis. gͦ affirmatio ⁊ negatio īcludit ī oībꝰ ꝯͣrijs. ſꝫ affirmatio ⁊ negatio nō pn̄t eſſe ſil̓ v̓a. gͦ nec aliqͣ ꝯͣria. ſubm̄ autē ſil̓ eſt cū eo:cuiꝰ ē ſubm̄. gͦ bonuꝫ mali ſubm̄ eē nō pōt. ¶ Pͣ. illd̓ qd̓ ē ꝑſe ſub̓ꝫ alicuiꝰ eſt ēt ꝑ ſe cauſa eiꝰ: qꝛ ſic̄ dicit Auic̄. ſub̓m eſtin ſe cōpletū p̄bēs alteri occaſionē eſſendi. ſꝫ malū nō cauſat̉ per ſe ex pͥncipijs boni. ergo bonū non eſt vniuerſale: ⁊per ſe ſubiectum mali.CONIIA tuꝫ ho bonū eſt: qꝛ ens ⁊ bonū conuertunt̉. gͦomne qd̓ eſt ſub̓ꝫ eſt ens. ſed omne ens īquāoꝫ ꝙ ſub̓m mali ſit bonū. ¶ Pͣ. ph̓s dicit in. 9. meta. ꝙ nōeſt p̄ter res malū: eſſet autē p̄ter res ſi in rebꝰ nō eſſet. ergomalū eſt in rebꝰ ſicut in ſub̓o: ſed oīs res inqͣꝫtū ho bona ē.qꝛ ꝑ ſe malū nulla res eſt: ſed pͥuatio vt dictuꝫ eſt. ergo bonum eſt ſubiectum mali.dd̓ꝫ. ꝙ ꝑ ſe malū. vt dictuꝫ ē ex dictisReſponde̓o Auicene eſt pͥuatio. pͥuatio autē: vt in4º. meta. dr̄. eſt negatio in ſub̓a .i. in ſub̓aꝫ hꝫ ſub̓m: negatioautē que ſub̓ꝫ nō determīat pͥuatio dici nō pōt: ſꝫ ſimplexuegatio. vn̄ oꝫ ꝙ maluꝫ aliqd̓ ens ſubiectū hēat. oē autemens inqͣꝫtū hō bonuꝫ eſt. vn̄ oꝫ ꝙ ſubiectuꝫ mali ſit bonuꝫ.¶ Sed ſciendū ꝙ nō omne bonū ſubiectuꝫ mali eſſe pōt.eſt .n. quoddā bonū cui nihil bonitatis deeſt: qꝛ ꝑfectum ēnec deeſſe pōt. qꝛ oēs bonitates in eo vnuꝫ ſunt vt vna abaltera ſeparari nō poſſit: qꝛ ſimplex eſt: ⁊ in tali bono malūnec eſſe: nec cogitari pōt. ⁊ hoc eſt ſummū bonuꝫ qd̓ deꝰ ē.Eſt autē quoddā bonū qd̓ qͣꝫuis nō oēm bonitatem ꝑfectecolligat: ſed in aliquo a ſummo bono deficiat: tn̄ nō pōt ſibi deeſſe aliqua bonitatuꝫ que debita eſt ſibi: vt pꝫ in angelis ⁊ in corporibus celeſtibꝰ que bonitateꝫ naturalē nullo modo amittere poſſunt: ⁊ tale etiā bonuꝫ ſubiectuꝫ mali eſſe nō pōt. nō enim oīs carētia bonitatis malum eſt: ſedillius tantū eſt quā nata eſt res habere ⁊ debita eſt ei: carere enim viſu nō eſt malum in lapide: ſed in oculo. hoc eniꝫeſt cōmune pͥuationi omni: ꝙ aptitudinē ad actuꝫ in ſubiecto reꝗͥrat. Eſt aūt quoddā bonum qd̓ nec oēm perfectionem cōſequit̉. ⁊ ꝓpter diſtātiam a ſummo bono: illa etiamque debita ē ſibi carere pōt: ⁊ quā natū ē habere. ⁊ tale bonum eſt ſubiectū mali: ꝗcꝗd ſit illud. Un̄ Dionyſius dicit4º caº. de di. no. ꝙ bonum particulare eſt ſubiectum mali.hoc aūt bonum quid ſit qd̓ malo ſubijcit̉: cōſiderāduꝫ eſtex ꝑfectione que per malum pͥuatur: eo ꝙ pͥuatio ⁊ habitꝰſunt circa idem: eſt aūt quedaꝫ ꝑfectio .ſ. ſecūda: cuiꝰ ſubiectum eſt ens actu cōpletuꝫ in eſſe pͥmo: ⁊ hoc idem ens illimalo ſubijcitur: per qd̓ iſta ꝑfectio priuat̉: ſicut aīaculpe ꝑquam gr̄a tollit̉: eſt autē quedā ꝑfectio pͥma: vt forma ſubſtantialis: ſubiectum cuiꝰ eſt ī potētiam tm̄ .ſ. materia prima: que ſicut eſt ens īcōpletum ⁊ in potētia: ⁊ ip̄a etiā ſubijcitur pͥuationi ſubſtātialis forme. vt dicit ph̓s in pͥmo phyſicoꝝ. ꝙ materia nō eſt malum perſe: ſed per accidēs .ſ. rōne pͥuationis cui ſubijcitur.ergo dicēdum. ꝙ Dionyſius ītelligitAd primum ene ī exiſtēte: ſicut aliqua pars perfectionem exiſtētis cōſtituēs: ⁊ hoc modo in nullo exiſtentemalum eſt: ſed ſicut pͥuatio in ſubiecto. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓m. ꝙmalū nō eſſe habet ad bonū: ſicut nō ens abſolute ſumptuad ens: nō ens eniꝫ abſolute ſumptū eſt negatio pura queſibi ſubiectū nō determinat. malū aūt eſt nō ens quoddāquod eſt pͥuatio. ⁊ ideo opꝫ ꝙ habeat determinatuꝫ ſubiectum qd̓ nō pōt eſſe niſi ens bonum. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ nonqd̓libet maluꝫ cōtrariat̉ cuilibet bono directe: ſed nec cuilibet virtuti quodlibet vicium. ſed illi tantuꝫ bono: cuius.perfectio per malum pͥuat̉: malū autē nō eſt ſicut in ſubō
C2