malū per accidēs: ſicut eſt in actione vel in habitu: ſic opponitur bono vt cōtrariuꝫ: vt ꝓdigalitas liberalitati: ⁊ timiditas fortitudini. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ malū per ſe vel abſtracte ſumptū nō eſt differētia ſpecifica: ſed maluꝫ per accidēs vel cōcrete acceptū: oīa .n. moralia ex fine ſpeciē cōſequuntur. ex ordine autē ad finē debitū ſpecificat̉ bonaactio ⁊ bonus habitꝰ: rōne cuius bonū differētia ſpecificaponit̉ habitꝰ ⁊ actionis moralis. Mala v̓o actio ſpecificatur ex ordine ad fineꝫ indebituꝫ cui admiſcet̉ pͥuatio finisdebiti: ex quo ratio mali incidit. vnde patet ꝙ nō ſola priuatio ſpecificat malū habitū ⁊ actionē. ſed poſitio ordinisad fineꝫ quēdaꝫ cuꝫ pͥuatiōe debiti finis: ⁊ ſic patet ꝙ maluꝫ ẜm ꝙ differētia nō eſt malū per ſe: ſed per accides velcōcretiue ſumptū. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ malū pōt intelligi corumpere dupliciter: vel formaliter vel effectiue. ſicut eniꝫformaliter albedo facit albū: ita etiā formaliter p̓uatio pͥuat: ⁊ corruptio corrūpit: maluꝫ v̓o per ſe ſumptuꝫ eſt ipſap̓uatio vel corruptio. vnde nō ſequit̉ ꝙ ſit ens poſitiue dictuꝫ: quia nō pͥuat: ⁊ corrūpit agēdo: ſi aūt ſumat̉ effectiueſic nō pōt intelligi de malo per ſe vel abſtracte ſumpto: qꝛpͥuatio nihil efficit: ſed opꝫ vt ſumat̉ de malo per accidensqd̓ eſt ſubiectū ⁊ cauſa mali: ⁊ hoc quidē efficit aliꝗd nonquidē inquātuꝫ pͥuatuꝫ eſt: ſed inquātū eſt quoddā ens qd̓agere pōt. ⁊ ideo dicit Dio. ꝙ malū nihil agit: niſi v̓tute boni: ⁊ ipſum bonū nō poſſet impugnare: niſi ex boni virtute.nihil .n. ꝓhibet vnū bonuꝫ alteriꝰ cōtrariū eſſe: vt calor frigoris. ¶ Ad ꝗntū dicēdū. ꝙ corruptio ⁊ generatio: quāuiſemꝑ ꝯiugant̉: nō tamē ſunt idē per ſe: ſed per accidēs. qd̓pꝫ ex eaꝝ terminis: ex quibꝰ motꝰ ⁊ mutationis ſpecificantur: terminus enī generationis eſt forma: quia eſt mutatioad eſſe. terminus v̓o corruptiōis eſt pͥuatio: qꝛ eſt mutatioad non eſſe: forma auteꝫ vnius ⁊ pͥuatio alterius: vt formaignis ⁊ pͥuatio aeris ſunt quidē idem ſubiecto: ſed differūtrōne: ⁊ ideo etiā illud qd̓ corrupit ⁊ generat: nō ex eodē hꝫꝙ generat ⁊ corrūpit: ſed ex eo ꝙ formā ſuā inducit generat: ⁊ ſic inquātū ens generat: ex eo aūt ꝙ forma ſua neceſſario coniungit̉ pͥuatiōi alterius forme corrūpit. vnde pꝫꝙ in eo ꝙ pͥuationeꝫ habet vel nō ens eſt aliꝗd corrūpit. ⁊ꝓpter hoc Dyo. dicit ꝙ boni eſt per ſe loquendo generare⁊ ſaluare. ⁊ mali eſt corrumpere. vnde non ſequitur ꝙ malum in eo ꝙ malū eſt: aliquid ſit.III¶ Utrum bonum cauſa mali.ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ mali cāD tertll. bonum eſſe nō poſſit. Bonienī: vt dicit Dionyſius: eſt ſaluare ⁊ ꝓducere: ſꝫmalū eſt corruptio quedaꝫ. ergo mali cauſa bonum nō eſt. ¶ Pͣ. vnū oppoſitoꝝ non eſt cauſaalterius: niſi per accidēs: ſicut frigidū quodāmodo calefacit. vt in 8º phyſi. dr̄. ſed malū nō tm̄ hꝫ cauſaꝫ per accidēsſed per ſe. qꝛ qd̓ eſt per accidēs eſt vt in paucioribꝰ: malumauteꝫ videt̉ eſſe vt in pluribus. ergo opꝫ ꝙ pͥma cauſa mali ſit maluꝫ. ¶ Pͣ. oīs effectus cauſe ſecūde reducit̉ in cauſam pͥmā: ſed omne bonuꝫ eſt effectꝰ cauſe pͥme. ſi ergo aliquod malū ab aliquo bono cauſat̉: tūc cauſa pͥma: que deꝰeſt: mali cauſa erit ⁊ ſic aliquo modo malus eſſet deus: qd̓eſt abſurdū. ¶ Pͣ. opꝫ vt effectꝰ ſequat̉ cōditionē ſue cauſe: ſed omneᶠ malū defectiuū eſt. gͦ oꝫ ꝙ ī cauſa eius aliquomodo defectus ſit: aut ergo eſt in ea defectus in actu: autin potētia: ſi defectꝰ in actu: omne aūt qd̓ deficit ī actu malum eſt. ergo cauſa mali non erit bonū: ſed maluꝫ: nec hocerit pͥmū malū: cuius cauſam queſiuimus. Si aūt defectꝰeſt in cauſa in potētia tantū: id aūt quod eſt in potētia tantum nō ſufficit vt educat aliꝗd in actu: qꝛ in ſecūdo phyſi.dicit̉: edificatio in actu eſt cauſa edificari in actu: ⁊ edificatio in potētia eſt cauſa edificari in potētia. ergo ex tali cau

ſa malū actu oriri non poterit. ¶ Pͣ. Dio. dicit in 4º de di.no. ꝙ malū non habet cauſam: ſed qd̓ a bono cauſat̉ habetcauſam. ergo malū non eſt ex bono.Sed colra ceſſitate conſequit̉: etiā illius cauſa eſt:quicūqꝫ facit aliꝗd ad qd̓ alteruꝫ de neſed res bona eſt cauſa alicuius boni ad quod malū cōſeꝗt̉ex eo ꝙ ex illius aduētu alteꝝ bonū pͥuat̉: ſicut pꝫ in igneadurēte: qui formā ſuā induces formaꝫ rei aduſte tollit: ettamē vtraqꝫ forma bonū quoddā eſt. ergo bonū eſt cauſamali. ¶ Pͣ. omne qd̓ eſt per accidēs reducit̉ ad per ſe: ſedmalū non cauſat niſi per accidēs: quia non agit niſi v̓tuteboni. vt Dionyſius dicit. ergo opꝫ vt cauſalitas mali in bonuꝫ reducat̉: ſicut in pͥmaꝫ cauſaꝫ.Reſpondeo dicendū: ꝙ nihil agit niſi ẜm ꝙ eſt inactu: nihil aūt eſt in actu: niſi ẜꝫ ꝙ formam vel perfectionē aliquā habet. vnde opꝫ ꝙ omne qd̓agit agat inquantū perfectū eſt ⁊ ita inquātuꝫ eſt bonum:cum omne perfectu inquantū huiuſmodi bonuꝫ ſit: intentio autē cuiuſlibet agētis eſt ſimilitudinē ſuā in altero efficere. ⁊ ideo id quod eſt per ſe intentū ab agēte eſt quo aliquod bonū efficiat̉. vnde bonum per ſe cauſam habet: ſeddefectus incidit p̄ter intētioneꝫ agētis: hoc autem contingit tripliciter: aut ex parte eius qd̓ intentū eſt ab agēte: qd̓cum non compatiat̉ ſecuꝫ quandaꝫ aliā perfectionē excludit eam: vt pꝫ in generatione naturali. Ignis enim intēditformā ſuaꝫ in materiā inducere: ſed quia forma ignis noncompatit̉ formā aeris: inde ſequit̉ p̄ter intētione agentispͥuatio forme aeris: aut ex parte materie recipientis actionem: que indiſpoſita eſt ad cōſequendaꝫ perfectionē: quāagens intēdit inducere: vt patet in naturalibus in partibꝰmonſtruoſis ⁊ in artificialibus in ligno nodoſo qd̓ non dirigitur ad actionē artificis. vnde remanet artificiatuꝫ aliquem defectū habēs: aut ex parte inſtrumēti: vt patet inclaudicatione: ꝗa a v̓tute greſſiua ſeꝗtur greſſus diſtortusꝓpter curuitateꝫ cruris. Malū auteꝫ culpe ex duobꝰ hoꝝmodoꝝ contingere pōt .ſ. vel ex parte eius qd̓ intentū eſt.vel ex parte inſtrumēti: ex defectu eniꝫ materie culpe maluꝫ non accidit: quia oꝑationes morales non ſunt factōesvt per eas aliꝗd in materia conſtituat̉. vt in 6º ethy. dicit̉.ſed ſunt actiones in ipſis agentibus ꝑmanētes ⁊ eos perficientes aut corrūpētes. in omnibus eniꝫ peccatis que perdeliberationē rōnis ꝓcedūt maluꝫ īcidit ex parte eius qd̓intentuꝫ eſt: ſicut enim in naturalibus nō poſſunt eſſe dueforme ſubſtātiales vltime actu perficiētes eandē partemmaterie: ita nō poſſunt eſſe duo vltimi fines volūtatis. vn̄ſicut agēs naturale: ex hoc ꝙ īducit vnā formā cauſat defectuꝫ alteriꝰ forme: ita etiā volūtas: ex hoc ꝙ alicui tanqͣꝫvltimo fini īheret: ꝙ debitꝰ ſibi finis non eſt: auertit̉ a finevltimo ſibi debito: in quo cōplet̉ rō mali culpe p̄ter ītētionem volūtatis. peccata v̓o que p̄ter deliberationeꝫ rōnisꝓcedūt. vt pͥmi motꝰ: incidut ex defectu inſtrumēti .i. inferioꝝ viriū: que ſunt ſicut inſtr̄a volūtatis: aut rōnis: ſicutpꝫ in pͥmis motibꝰ. ſic ergo pꝫ ꝙ eo mō quo malū cauſamhabere pōt bonū efficiēs cauſa mali ē .ſ. per accn̄s: nō autēid qd̓ eſt ꝑfectū ⁊ ſūmū bonū. qd̓ pꝫ per ſil̓itudinē in agentibus naͣlibus in ꝗbꝰ inuenit̉ aliqd̓ agēs vl̓e: ⁊ aliqd̓ agens.particulare. Agēs particulare qd̓ hꝫ actionē determinatāad vnā formā: ſicut eſt cauſa forme illius: ita eſt cauſa pͥuationis forme alterius. vt pꝫ in igne vel aqua: ſol aūt cuꝫ ſitcauſa agēs vl̓r ad oēꝫ formā inferiorē corꝑalē nō eſt cauſapͥuationis forme: niſi per ſuā elongationē. vt dr̄ in 2º. de generatione. Sil̓r ēt illud qd̓ eſt bonum ꝑticulare cauſandoaliqd̓ bonū determinatū: excludit bonū alteꝝ qd̓ nō ſe cūillo cōpatit̉. bonū aūt cōpletū qd̓ vniuerſal̓r oīs boni cauſa eſt: nō eſt cā defectꝰ alicuiꝰ boni: neqꝫ etiā per ſuā abſen-