Diſtin. XXX.Queſtio II.

107

AXlrōnem culpe nō habet: vt dictū eſt: niſi ẜm ꝙ ex voluntatehabētis naͣm cōſequitur: ſꝫ multi defectꝰ corporales ex voluntate illa ꝯſequunt̉: vt neceſſitas moriēdi ⁊ ho. gͦ nō ſolūꝯcupiſcētia: ſed qd̓libet iſtoꝝ dꝫ dici pctm̄ originale. ¶ Pͣ.inter alia q̄ hō ꝑ pctm̄ amiſit ēt ſcīa illa pͥuatus ē qua in primo ſtatu pollebat: ſꝫ defectus ſcīe ignorātia dr̄. gͦ ignorātiaoriginale pctm̄ dici dꝫ: ⁊ nō ſolum ꝯcupiſcētia.CONII A motali corꝑe .i. fomes pctī. fomes aūt pctī cōē qd̓ dr̄ in Glo. Ro. 6. Nō regnet pctm̄ in vr̄ocupiſcētia ē. gͦ pctm̄ vr̄ ipſa ꝯcupīa eē. ¶ Pͣ. ſic̄ ſe hꝫ ꝯcupīaactualis ad actuale peccatū: ita ſe hꝫ cōcupiſcētia origīalisad originale peccatū: ſꝫ ꝯcupiſcētia actualis ē ipſuꝫ actualepeccatū. gͦ ⁊ ꝯcupiſcētia q̄ ꝑ originē trahit̉ ē origīale pctūꝫ.Reſpondeo quid qͣſi formale ⁊ aliꝗd māle. Si enīdd̓m ꝙ in quolibꝫ pctō eſt īuenire aliꝯfideremus peccatū actuale ipſa ſub̓a actꝰ deordinati material̓r in pctō ſe hꝫ: ſꝫ deordinatio a fine formale in pctō ē:qꝛ ex hͦ ronē mali p̄cipue hꝫ. vn̄ dr̄ ꝙ ꝯuerſio ad bonuꝫ cōmutabile eſt ibi ſic̄ maͣle ⁊ auerſio a bono īcōmutabili ē ſicut formale: ⁊ hͦ cōtingit ex hͦ ꝙ ēt in actu ꝑfectio v̓tutis exordine ad finem eſt forma actus ſic̄ aūt peccatū actuale cōſiſtit in deordinatiōe actus: ita ēt peccatuꝫ originale ꝯſiſtitin deordinatiōe naͣe. vn̄ oꝫ ꝙ ip̄e vires deordinate: vel deordinatio virium ſint ſic̄ maͣle in pctō originali: ⁊ ipſa deordinatio a fine ſit ibi ſic̄ formale. Illa aūt pars q̄ per ſe nataeſt ꝯiungi fini eſt ipſa volūtas q̄ hꝫ ordinē finis oībus alijspartibꝰ īponere: ⁊ tūc deſtitutio ipſiꝰ volūtatis ab illa rectitudine ad finē: quā habuit in īſtitutōe naͣe in pctō originaliformale eſt: ⁊ hͦ eſt pͥuatio origīalis iuſticie. vires aūt appetitus ſenſibilis ſunt nate recipere ordinē ad finē ab ip̄a voluntate ẜm ꝙ ſibi ſubiecte ſunt: ⁊ iō ſubtractio illius vinculi: quo quodāmō ſub ptāte voluntatis recte detinebat̉ maͣle in pctō eſt. Ex hac aūt ſubtractiōe: ſeꝗtur ꝙ vnaq̄qꝫ visin ſuū ob̓m īordinate tēdat ꝯcupiſcēdo illud: ⁊ iō ꝯcupiſcētia qͣ habiles ſumus ad male ꝯcupiſcēduꝫ peccatū originale dr̄: qͣſi maͣle in pctō originali exn̄s. eſt enī ꝯſiderare maͣle ⁊ formale in actibus moralibꝰ: ſic̄ in rebus artificialibusin ꝗbus maͣ de toto p̄dicat̉: vt poſſit dici cultellus eſt ferꝝ.Et ſil̓r de pctō p̄dicari pōt illud qd̓ ē maͣle in ipſo. ⁊ ꝑ huncmodū peccatū originale ꝯcupiſcētia dr̄.Ad primum ipſe actus ꝯcupiſcēdi ⁊ ipſa habilitasergo dd̓m: ꝙ ꝯcupiſcētia dr̄ dupl̓r. ſcꝫad ꝯcupiſcēdum: ⁊ actus ex habilitate cauſat̉. vn̄ nō eſt īcōueniēs ſi peccatū originale qd̓ ꝯcupiſcētiam actualē cauſathabitualis ꝯcupiſcētia eē dicat̉. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ differtdicere potentē ⁊ habilē: ꝙ enī aliꝗs ſit potens ꝯcupiſcere ēex potētia ꝯcupiſcibili: ſed ꝙ ſit habilis ad cōcupiſcendumeſt ex aliquo habitu: vel ex eo qd̓ per moduꝫ habitus ſe hꝫ.Contingit eniꝫ vt etiam ꝑuatio aliqua habilitatē quādamrelīquat: inqͣꝫtum pͥuatur aliquid qd̓ īpedimentuꝫ preſtarepoſſet: ⁊ ita dr̄ concupiſcentia habitualis eē peccatuꝫ originale: nō quidē vis cōcupiſcibilis: neqꝫ iteruꝫ aliꝗs habitusqui aliquid poſitiue dicat: ſꝫ ipſa habilitas q̄ relinquitur ininferioribus viribus ad īordinate concupiſcenduꝫ: ex hocꝙ ab appetitu ſubtrahitur retinaculum rōnis quo detinebatur ne effrenate poſſit in ſua obiecta tendere. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ concupiſcentia nō dicit̉ eſſe maͣle in pctō ẜmꝙ denominat̉ a vi cōcupiſcibili que ꝯtra iraſcibilem diuiditur: ſed ẜꝫ ꝙ ſumit̉ ab appetitu ſenſualitatis qui in vtrāqꝫ vim diuiditur .ſ. iraſcibilem ⁊ concupiſcibileꝫ. ¶ Ad qͣrtum dd̓m: ꝙ vt in ſcd̓o phy. dicit̉ peccatū ꝯtingit in his quead finē ordīata ſunt ẜm ꝙ a ſuo fine deficiūt. ⁊ ideo in partibus anime in illis p̄cipue eſt peccatuꝫ hominis ẜm quashomo ordinatur in finem: ⁊ qꝛ appetitus eſt tendēs in finē:ideo in appetitu precipue peccatum conſiſtit: ad finem aūt

Queſtiohominis ordinatur appetitus rōnis qui eſt volūtas immediate: appetitus autē ſenſibilis mediate: inqͣꝫtum .ſ. ordineꝫfinis ex voluntate rōnis recipiunt: ꝓpter quod dicunt̉ aliqualiter rōni obaudibiles: vt ph̓s dic̄ in fine pͥ. ethy. ⁊ ideodefectus ordinis in appetitu voluntatis eſt formale: ⁊ completiuū originalis peccati quod eſt pͥuatio rectitudinis voluntatis que inerat ẜm originalē iuſticiam: defectus auteꝫordinis in appetitu īferiori eſt naͣliter in peccato ſe habēs:⁊ hoc eſt ꝯcupiſcentia: vt dictū eſt: ⁊ ideo nullus alius defectus nature ex parte rōnis nec ex ꝑte ſenſibilis partis originale peccatum dr̄ niſi cōcupiſcentia ſicut materiale: ⁊ pͥuatio originalis iuſticie: ſicut formale. ¶ Ex quo pꝫ rn̄ſio adꝗntum: qꝛ ignorantia non per ſe reſpicit voluntatem. vndeetiā defectus ille: ſicut ⁊ alij retinent rōneꝫ pene ſed nō culpe: ⁊ ſi īueniatur ignorantia originale peccatum dici intelligendum ē de ignorantia pͥuante illam ſcientiaꝫ que includitur in originali iuſticia. nullus gnim eſt iuſtus vel temperatus qui non ſit prudens: vt in ſexto ethic. dr̄. ⁊ ad hͦ attendens Socrates dixit. omneꝫ virtutē eſſe ſcīam: ⁊ omne vitium eē ignorantiā: vt ibidem narrat.Qō II.Einde querti nis a parētibus per2 de traductione carquā originale peccatum trahitur. Et circa hocquerunt̉ duo. Primo vtruꝫ alimentum in veIritatem humane nature cōuertatur. Secūdo.vtrum ex alimento ſemen decidatur.I.¶ Utrū alimētū trāſeat in veritatē humane naͣe.ſic ꝓceditur. Uidet̉ ꝙ aliO primū) mentum in veritatē humane nature nō tranſeat. Quicꝗd eniꝫ ſumptumemittitur ad v̓itatē humane nature nō ꝑtinety Aꝝ q̄ ſemꝑ eadem manet: ſꝫ omne quod per os ſumitur in ventrē vadit: ⁊ in ſeceſſum emittit̉: vt dr̄ Matth̓.15. Ergo nutrimentū quod per os ſumit̉ in veritateꝫ humane nature non tranſit. ¶ Pͣ. veritas vniuſcuiuſqꝫ rei eſt ineo qd̓ ẜm ſpēm eſt. illud aūt quod per modum nutrimentiaduenit per modum materie ſe hꝫ: vt in ſcd̓o de gnoͣne. dr̄.ſꝫ caro ẜm maͣm non fit caro ẜm ſpēm: vt ex pͥmo de gnoͣnepꝫ. ergo nutrimentū in veritatē humane nature non tranſit. ¶ Pͣ. illud ad veritatē humane nature pertinet in quocalor cōueniens radicat̉: ſed tale humidū vt medici dicūtconſumptuꝫ non reſtauratur: vt patet in his qui tertia ſpecie ethice laborāt que incurabilis eſt ex eo ꝙ tale humidūnon reſtauratur. Cum igitur omne illud in quod alimentūcōuertit̉ poſt cōſumptionē reſtaurari poſſit: videtur ꝙ nutrimentū in id qd̓ ꝓprie ad veritatē humane nature pertinet non mutet̉. ¶ Pͣ. omne id in quod cibus cōuertitur ētꝑ calorē cōtinuo agentē diſſoluit̉: vt fluens ⁊ refluens ideꝫiudicet̉: ſꝫ nō pōt eſſe ꝙ totū qd̓ eſt in corpore ſit fluēs ⁊ refluens: vt ꝓbabitur. ergo oportet aliquid in corpore eē manens in quod alimentum nō ꝯuertatur. h̓ autē precipue adveritatē humane nature pertinet. ergo alimētum in id qd̓per ſe eſt de veritate humane nature nō mutat̉. Probatiomedie. ſi nō eēt aliquis ꝑmanens fixum in corpore humano: tūc cōtingeret ꝙ quelibꝫ ꝑs eius poſſet euaneſcere aliqͦalio in eius locū ſubſtituto: ⁊ per eandē rōnem ſic cōtingeret in toto: ſic̄ in qualibꝫ eius ꝑte. cōtingeret ergo ꝙ de illamaͣ que pͥmo fuit in corꝑe alicuius hoīs nihil in fine remaneret: ſꝫ veritas indiuidui eſt ex varitate materie. ergo nōeēt vnus numero homo in fine vite ⁊ in pͥncipio: quod eſtabſurduꝫ. ¶ Pͣ. nulla v̓tus naͣlis debilitatur multiplicatamaͣ ſibi conuenienti: ſed ſolum per admixtionē alicuiꝰ extranei: ſꝫ virtus conuerſiua in homine debilitatur in finevite: al̓s homo in infinitum poſſet augeri ⁊ viuere. ergo hͦcōtingit per admixtionem extranei: ſed nihil admiſcet ad

o 3