Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
106v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXX.Qō I.

Diſtin. XXX.pus etiam ho ſit. Ad octauū dd̓m: ꝙ qͣꝫuis corpus hominis ſimpl̓r nobilius ſit corpore ignis vrentis vel ferri ſecātis: inqͣꝫtuꝫ eſt nobiliori forma perfectum: nihil tamē ꝓhibet illa corpora nobiliora eſſe ẜm quid: inqͣꝫtum .ſ. hͦ habētin actu: quod corpus humanū habet in potētia: vt caliditatem vel aliquid ho. Utrum aliquis defectus veniēs in nos ꝑ originē habeat(rōnem culpe.IID ſecundū lus defectus in nos ꝑoriſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ nulginē veniēs rōneꝫ culpe habere poſſit. Ex hocenim aliꝗd culpabile vituperabile eſt ſi malūſit qd̓ eſt in poteſtate eiꝰ qui de hoc culpatur:nō enī vituperamur niſi ex his que in nobis ſunt: vt ph̓s in3º. ethy. dicit: ſꝫ illud qd̓ ꝑ originē trahitur nō pōt eē in poteſtate eius ꝗ illud orignal̓r trahit. gͦ īpoſſibile eſt ꝙ aliquidꝑ originē tractū rōneꝫ cuipe habeat. Pͣ. ẜm Aug. oē peccatū eſt volūtariū: adeo ꝙ ſi nō eſt volūtariū nō eſt pctm̄ſꝫ illud qd̓ per origine̓ trahitur nō pōt eē volūtariū: qꝛ actvolūtatis originē volētis nō p̄cedit. gͦ īpoſſibile eſt aliꝗd ꝑoriginē tractu eē pctm̄ vel culpā. Pͣ. nullū accn̄s pōt traduci niſi ſub̓m ſuū traducat̉: ſꝫ ſub̓m culpe eſt aīa rōnalis q̄cū nō ſit extraduce: vt ſupra ꝓbatuꝫ eſt: videt̉ ꝙ nec aliꝗdper originē tractū rōnē culpe hr̄e poſſit. Si dicat̉ ꝙ traducit̉ pctm̄ per traductionē ſeminis. Cōtra. nihil dat alteri vel efficit in altero qd̓ ip̄m nō hꝫ: ſꝫ ſemē nō pōt eē ſubiectū infectionis culpe. gͦ nec ex eo culpa in aīam deuenirepōt. Pͣ. nobilius nō patitur a minus nobili: ſꝫ aīa eſt nobilior corpore. gͦ corpus nō pōt agere in aīaꝫ inficiēdo ip̄aꝫ. Pͣ. iniuſtū eſt vt culpa patris in filiū redundet: ⁊ ꝙ filiꝰpro patre puniat̉: ſꝫ ſi ex hoc ꝙ adā peccauit in omnes culpa redundaret original̓r ſequeret̉ filiū ꝓ trāſgreſſiōe pr̄ispuniri. gͦ hoc dīne iuſtitie nō competit.ii. ad Ephe. dicit Apl̓s. Eramus naͣ filij ire: ſꝫCOFNa. pullus eſt filius ire niſi ꝑ hoc ꝙ culpam hꝫ.gͦ homo ex ipſa natiuitate culpā cōtrahit. Pͣ. ſicut dicitAnſel̓. homo ſi perſtitiſſet iuſtitiā originalē in qua creatuseſt in filios ꝓfudiſſet: ſꝫ ſicut ſe hꝫ iuſtus ad iuſtos: ita ⁊ peccator ad peccatores. ergo etiam qꝛ peccauit culpā ſuam inalios generando tranſfudit.dicēdo: ꝙ circa hanc maͣm duplex errorReſpōde̓O tangit̉ in lr̄a. vnus ē eoꝝ qui ſimpl̓r peccatū originale negabāt: ſic̄ error Iuliani ⁊ Pelagij: ⁊ hic error veritati fidei nō ꝯſonat: qꝛ ſacr̄oꝝ neceſſitate ⁊ redem/ptionis tollit: q̄ cōtra ſeruitutē peccati in qua naſcimur ordinata ſunt. Alius eſt error eoꝝ ꝗ pctm̄ originale noīe ꝯcedentes ẜm rē negabāt: dicētes in puero nato nullā culpaꝫeē: ſꝫ ſolū obligationē ad penā. Et hͦ manifeſte iuſtitie dīnerepugnat: vt .ſ. aliꝗs obligetur ad penā ꝗ culpam nō habꝫ:cū pena iuſte nō niſi culpe debeatur. Et iō his euitatis ſimpliciter cōcedendū eſt etiā culpā per originē trahi ex parētibus vitiatis in pueris natis: qd̓ qͣliter ſit īueſtigāduꝫ eſt.Sciendū eſt igit̉ ꝙ h̓ tria defectus: malū: ⁊ culpa: ex ſuperadditiōe ſe habēt. defectus eniꝫ ſimplicem negociationeꝫalicuiꝰ boni īportat: ſꝫ malū nomē pͥuatiōis eſt. vn̄ carētiaalicuiꝰ etiā ſi nō ſit natū hr̄e defectus pōt dici: ſꝫ nō pōt dici malū niſi ſit defectus eius boni qd̓ natū eſt hr̄i. vn̄ carentia vite in lapide pōt dici defectus: ſꝫ nō maluꝫ. homini v̓omors eſt ⁊ defectus ⁊ malū. culpa aut ſuꝑ hoc addit rationē volūtarij. ex hoc enī aliꝗs culpat̉ ꝙ deficit in eo qd̓ perſuā volūtatē hr̄e potuit: vn̄ oꝫ ꝙ ẜm hͦ ꝙ aliꝗd rōnem culꝑe hꝫ ẜꝫ hͦ rō volūtarij in ipſo reperiat̉: ſic̄ aūt eſt qd̓dā bonū qd̓ reſpicit naͣm: ⁊ qd̓dā qd̓ reſpicit ꝑſonā: ita ēt eſt q̄dāculpa naͣe: ⁊ q̄dā ꝑſone. vn̄ ad culpā ꝑſone reꝗrit̉ voluntasꝑſone: ſic̄ pꝫ in culpa actuali que ꝑ actū ꝑſone cōmittit̉. ad

culpā v̓o naͣe nō reꝗritur niſi volūtas in naͣ illa. Sic gͦ dd̓ꝫeſt: ꝙ defectꝰ illius originalis iuſticie q̄ homini in ſua creatione collata eſt ex volūtate hoīs accidit: ⁊ ſic̄ illud naͣe donū fuit ⁊ fuiſſet in totā naͣm ꝓpagatū hoīe in iuſticia ꝑſiſtēte: ita etiā ⁊ pͥuatio illius boni in totā naturā ꝑducitur: qͣſipͥuatio ⁊ vitiū nature. ad idē .n. genus pͥuatio ⁊ habitus referunt̉: ⁊ in quolibꝫ hoīe rōnē culpe hꝫ: ex hoc ꝙ ꝑ volūtatē pͥncipij nature .i. primi hoīs īductus eſt talis defectꝰ.Ad primuꝫ cium ꝑione vt ꝑſona eſt. ſꝫ quaſi ꝑaccigͦ dd̓m ꝙ pctm̄ originale cum nō ſit videns inqͣꝫtum ꝑſona hꝫ talē naͣm: iō nō opꝫ ꝙ ſit in poteſtate hō ꝑſone hunc defectū habere vel non habere: ſꝫ ſufficitꝙ ſit in ptāte alicuius qui ē in natura illa: qꝛ ex hͦ ꝙ habēsaliquā naturā peccauit natura īfecta eſt: ⁊ per ꝯn̄s īficit̉ inoībus illis qui ab illo naturā trahunt. Et ideo pōt dici culpa nature: cū aliquis in naͣ illa ſubſiſtens per voluntatē defectum iſtum in totam naͣm creauerit. Et per hoc etiaꝫpꝫ reſponſio ad ſcd̓m. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ pctm̄ originale nontraducitur per traductioneꝫ ſui ſubiecti: qd̓ eſt aīa rōnalis:ſꝫ per traductionē ſeminis: qꝛ exquo aīa pr̄is ꝑ pctm̄ īfectafuit: ſeꝗtur ēt īordinatio in corꝑe ſubtracto illo ordine quēnatura inſtituta pͥus acceperat: ⁊ ita ēt ex ſemine illo gnaͣt̉corpus tali ordine deſtitutū. vn̄ ⁊ aīa que tali corpori īfunditur deordinationē culpe ꝯtrahit ex hoc ipſo ꝙ hō corporis forma efficit̉: cum oporteat ꝑfectionē perfectibili ꝓportionatā eē: ſic̄ ꝓpter aliquā corruptionē ſeminis ꝯtingit nōtm̄ defectꝰ in corpore ꝓlis ex illo ſemine gn̄ate: vt lepra: podagra: vel aliqua ho īfirmitas: ſꝫ etiā defectus in aīa: vt pꝫin his ꝗ a natiuitate natural̓r ſunt ſtolidi. Ad qͣrtū dd̓ꝫ:ꝙ lꝫ ſemē nō habeat in ſe infectionē culpe in actu: hꝫ tn̄ inv̓tute: ſic̄ ēt pꝫ ꝙ ex ſemīe leproſi gn̄atur filius leproſus: qͣꝫuis in ipſo ſemine nō ſit lepra in actu. ē .n. in ſemine v̓tꝰ aliqͣdeficiēs: per cuius defectu ꝯtingit defectus lepre in ꝓle: ſimil̓r ēt ex hoc ipſo ꝙ in ſemīe ē talis diſpoſitio q̄ pͥuat̉ illaīpaſſibilitate ⁊ ordinabilitate ad aīaꝫ quā in pͥmo ſtatu corpus humanū habebat: ſeꝗtur ꝙ in ꝓle q̄ eſt ſuſceptiua originalis pctī efficiat̉ originale pctm̄ in actu. Ad 5ᵐ dd̓m:ꝙ aīa nō inficit̉ ꝑ infectionē corporis qͣſi corpore agente inaīam: ſꝫ ꝑ quādā collimitationē vnius ad alterū: qꝛ formarecipit̉ in materia ẜm ꝯditionē ipſiꝰ materie: cū oē qd̓ ē inaltero ſit in eo ꝑ modū recipiētis: ⁊ iō ex hͦ ipſo ꝙ corpꝰ illav̓tute pͥuat̉ qua ꝑfecte erat ſubijcibile aīe: ſeꝗt̉ ēt ꝙ aīa illav̓tute careat qͣ ꝑfecte corpꝰ ſubditū regat: ⁊ talis defectusoriginalis iuſticie culpa eſt nature: ꝓut ꝯſiderat̉ ꝯn̄s ex volūtate alicꝰ hn̄tis naturā. exquo natura traducta ē. Ad6ᵐ dd̓m ꝙ iniuſtū eēt ꝙ filiꝰ ꝓ pctō pr̄is penā ſentiret: niſiēt pctm̄ pr̄is in filiū trāſiret: vt iā filius nō ꝓ pctō pr̄is: ſꝫ ꝓpctō ꝓprio qd̓ original̓r trahit puniat̉.III. Utrū originale pctm̄ ſit culpa.¶D tertiuꝫ fic ꝟcedit̉. Uidet̉ ꝙ originalepctm̄ nō ſit cōcupiſcētia: vt inlr̄a dr̄: nihil .n. eſt cā ſuup̄ius: ſꝫ pctm̄ originale eſtcā cōcupiſcētie: vt patet ex verbis Apoſtoli: Ro.7. Pctm̄ occaſiōe accepta ꝑ mādatū operatū eſtin me oēm ꝯcupiſcētiā. gͦ pctm̄ originale nō eſt cōcupiſcentia. Pͣ. nihil naturaliū pōt dici peccatū vel malū: ſꝫ cōcupiſcibilis vis in hoīe eſt v̓tus naturalis. gͦ ip̄a nō poteſt dicipeccatū originale: ſꝫ ipſa eſt ꝑ quā homo habilis eſt ad concupiſcēdū. gͦ ꝯcupiſcētia qua ſumus habiles ad cōcupiſcendum nō eſt peccatū originale: vt in littera dr̄. Pͣ. ſicut ꝑmotū cōcupiſcibilis perturbat̉ iudiciū rōnis: ita ⁊ per motum iraſcibilis: ſed peccatuꝫ originale cōſiſtit in deordinatione ipſius anime: ẜm ꝙ īferiora ſuperioribꝰ nō obediūt.ergo nō ſolum cōcupiſcētia: ſꝫ ſimili rōne iracundia peccatum dici dꝫ originale. Pͣ. defectus qui ex origine trahit̉