Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
106r
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio I.Diſtin. XXX.

1o s

Diſtin. XXX.qui rōnē culpe hēat. Tertio ſuppoſito ꝙ ſic querit̉ quid ſitoriginalis culpa q̄ a parētibus cōtrahitur. Utrū defectus quos ſentimus ſint nobis quaſi pena pro(pctō pͥmi hoīs.ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ defeO prim) ctus quos ſentimꝰ nō ſintnobis quaſi pena ꝓ pctō pͥmi hoīs inflicta. SiVcut enim dicit Sen̄. mors eſt hoīs natura nonpena. īter oēs aūt defectꝰ mors maior ē. vn̄ ⁊ finis terribilium a ph̓o in. 3. ethy. dr̄. gͦ nec ēt alij defectus pene deberētdici qui naͣm humanā cōſequunt̉. Pͣ. q̄cūqꝫ inueniunt̉in aliquibus ex eiſdem p̓ncipijs creata: ẜm rōnem vnaꝫ inillis īueniunt̉: cū ex vnitate pͥncipioꝝ pēdeat vnitas rei: ſꝫmors: fames: ſitis: ⁊ ho īueniunt̉ ex eiſdeꝫ pͥncipijs in hoīe:ex ꝗbus in alijs aīalibus .ſ. ex pugna ꝯͣrioꝝ: ex ꝗbus corpuscomponit̉: cū igit̉ in alijs aīalibus nō ſint ſub rōe pene necin hoīe tanqͣꝫ pene erūt. Pͣ. nō magis peccauit homo ꝙͣꝫangelus: īmo minus: vt ſupra dictū eſt. 21. diſt. ſꝫ angelus ꝑpctm̄ nihil amiſit de bonis naͣlibus ſibi collatis: vt Diony.4. c. de di. no. dicit. ergo nec hō. ſi igit̉ de naͣ hoīs eēt: vt corpus ſuū eſſet īcorruptibile ⁊ īpaſſibile: hͦ ꝑ pctm̄ nō amiſiſſet. cū igit̉ amiſerit: videt̉ ꝙ non fuerit naͣe: ſꝫ gr̄e. ergo ⁊ priuatio hoꝝ non ſicut pena naͣm cōſequit̉: ſꝫ ſicut naͣlis defectus. Pͣ. oīs v̓tus naͣliter tendit in ſuum ob̓m: ſed v̓tutisconcupiſcibilis ob̓m eſt delectabile ẜm ſenſum. ergo ꝙ cōcupiſcibilis moueat̉ in illud h̓ nō eſt pena: ſꝫ hoīs natura: ⁊ſimil̓r de iraſcibili: ⁊ de alijs viribꝰ: ſꝫ ex hoc cauſat̉ pugnaviriū inferioꝝ ad ſuꝑiores ꝙ vnaqueqꝫ v̓tus in ſuum ob̓mmouet̉. videt̉ ergo ꝙ hō pugna ſit naͣlis hoī ⁊ nō pena eiusſic̄ or̄. Pͣ. nulli dr̄ eſſe pena ſi nō attingat ad illud qd̓ vires nature ſue excedit: ſicut ꝙ homo nō pōt volare nō ē ſibi pena: ſꝫ ꝑtingere ad vidēdū deū in ſua eēntia oēs vireshumane naͣe excedit alias hō ex naͣlibꝰ in illud venire poſſet. ergo nec carētia viſionis dīne pena hoīs dici dꝫ: ⁊ ita nihil eoꝝ q̄ pena eē dn̄r pͥmi pctī rōneꝫ pene habere vident̉.Oīs paſſio inuoluntaria pena eſt: ſed mors ēContra. paſſio maxime inuoluntaria: adeo ꝙ nec ſenectus voluntatem nō moriēdi petro abſtulerit: vt Ioanvltimo in Gloẜ. dicit̉. ergo mors ⁊ alia ho ſunt pene. Pͣvt ph̓s dicit in. 2. phyſicoꝝ. ⁊ pͥmo de aīa. actus proprius fitin propria materia. vn̄ opꝫ ꝑfectionē perfectibili ꝓpprtionatam eſſe: ſꝫ anima rōnalis que eſt perfectio corporis humani ẜm ſuā naͣm īcorruptibilis eſt. ergo ⁊ corpꝰ humanuꝫnaͣliter īcorruptibile eſt. ſi ergo corrumpit̉: hoc erit per defectū naͣe: ⁊ ita erit pena. Pͣ. potētius nō vincitur a minus potēte: qꝛ agens eſt nobilius patiēte: vt ph̓s in. 3. de aīadicit. ſed corpus humanū eſt nobilius alijs inanimatis corporibꝰ. ſi ergo ab eis patiat̉: hoc erit per īfirmitatē natureeius. īfirmitas autē ⁊ defectus eius quod ẜm naturā in homine eſt: pena eſt. ergo paſſibilitas a talibus corporibus eſtin homine quaſi pena.Reſpondeo pm neceſſitatē finis: vt ex. 2º. phyſico.dd̓m ꝙ ea que ſunt ad finē diſponunt̉pꝫ. finis autē ad quē homo ordinatus eſt: eſt vltra facultatē naͣe create .ſ. beatitudo: q̄ in viſiōe dei ꝯſiſtit. ſoli enī deehͦ cōnaturale eſt: vt ex dictis in. 23. di. pꝫ. vn̄ oportuit naͣmhumanā taliter inſtitui: vt nō ſoluꝫ hr̄et illud qd̓ ſibi ex pͥncipijs naͣlibus debebat̉: ſꝫ ēt aliꝗd vltra: per qd̓ facile in finē ꝑueniret: ⁊ qꝛ vltimo fini amore īherere nō poterat: necad ip̄ꝫ tenēdū ꝑuenire: niſi ꝑ ſupremā partē ſuā: q̄ eſt mēs:⁊ ītellectus: ſeu rō: in qua ymago dei inſignita eſt: ideo vt illa pars in deū tēderet: ſubiecte ſunt ſibi vires īferiores: vtnihil in eis accidere poſſet: qd̓ mētē retineret ⁊ īpediret abitinere in deū: ⁊ pari rōne corpus hoc mō diſpoſituꝫ eſt: vtnulla paſſio in eo accidere poſſet: per quā mētis cōtempla-

tio impediret̉: ⁊ qꝛ hec omnia ex ordine ad finem: vt dictūeſt: homini inerāt: ideo facta deordinatiōe a fine per peccatū hec oīa in natura humana eſſe deſiere ⁊ relictus ē homo in illis tātum bonis q̄ eū ex naͣlibus pͥncipijs cōſequuntur. Et hoc expreſſe Dionyſius dicit. 3. c. ce. hierar. Sic inꝗens. ꝓpriū aūt pͥncipiū habēs homo in gnoͣnibus corruptibilibus merito ad pͥncipij ꝯn̄tem ductus eſt fineꝫ .i. hoc expctō meruit: vt cū ex pͥncipijs ſuis ex ꝗbus compoſitus eſtſibi corruptio deberet̉: ꝙ reduceretur per peccatū ad talēfinē ꝗ ſuis p̓ncipijs ꝯgrueret: ⁊ hͦ accipitur ex hoc qd̓ dictūeſt Gen̄. 3º. Terra es: ⁊ in terraꝫ ibis. Scd̓m hͦ ergo dico ꝙiſti defectus poſſunt ad naͣm humanaꝫ dupl̓r comꝑari: velad eam ẜm ꝙ in pͥncipijs naͣlibus ſuis tātū conſideratur: ⁊ſic ꝓculdubio nō ſunt pene eius: ſꝫ naͣles defectus: ſicut ēteē ex nihilo vel īdigere cōſeruatiōe eſt defectus quidā naturalis oēm creaturā ꝯn̄s: ⁊ nulli eſt pena: vel ad eam ꝓutinſtituta eſt: ⁊ ſic ꝓculdubio pena ſunt ſibi: qꝛ etiā ex priuatione eius quod gratis alicui conceditur poſtqͣꝫ conceſſumeſt: puniri dicitur aliquis.Ad primumᵉrº dᵈᵐ. ꝙ Sen̄. ⁊ alij ph̓i ꝯſiderauerunt naͣm humanā ẜm ea q̄ ex pͥncipijs ſuis naͣlibus ipſaꝫ cōſequunt̉. ſtatuꝫ enī illū pͥme cōditiōis ſcire nō potuerūt: quā nō niſi fides tꝫ. ⁊ iō de mortenō niſi ſicut de naͣli defectu locuti ſunt: qͣꝫuis ēt naͣlis defectus aliquo modo pena dici poſſit. Ad ſcd̓m dd̓m: ꝙ animalia alia nō ſunt ordinata in finē qui facultatē naͣlē ipſorū excedat: ⁊ iō in illis tātū bonis creata ſunt que eis ex pͥncipijs naͣlibꝰ debent̉. vn̄ nō eſt ſimilis rō de hoīe ⁊ de alijsaīalibus. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ bona naͣlia dn̄r dupl̓r. vel proutſunt in ſe ꝯſiderata ẜm ꝙ naͣe debent̉ ex ꝓprijs pͥncipijs: ⁊ſic nec hō nec angelus ꝑ peccatū aliꝗd naͣliuꝫ amiſit: vel inaliquo diminutꝰ ē: qꝛ Diony. ēt ītegra data naͣlia in angelispeccātibꝰ ꝑmanere dic̄: vel ẜm ꝙ ordinant̉ in finē vltimū.⁊ hͦ mō ī vtroqꝫ bona naͣlia diminuta ſūt: nō ꝗdeꝫ penitusamiſſa: īqͣꝫtū vterqꝫ factꝰ ē minꝰ habilis ⁊ magis diſtans a finis ꝯſecutiōe: ⁊ ꝓpter hͦ ēt hō gratuitis ſpoliatꝰ dr̄ ⁊ in naͣlibus vulneratus. Luc. i0. in Glo. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ qn̄cūqꝫmulta cōueniūt ad cōſtitutionē alicuius alicui eoꝝ pōt aliꝗd ẜm ſe ꝯuenire naͣl̓r ẜm naͣm ꝓpriā: ⁊ aliꝗd cōuenit ſibiẜꝫ naͣm totiꝰ. ſic̄ pꝫ de el̓tis in mixtiōeꝫ corꝑis veniētibus.ẜꝫ hͦ gͦ dico ꝙ vis ꝯcupiſcibilis naͣle hꝫ hͦ vt in delectabileẜm ſenſuꝫ tēdat: ſꝫ ẜm ꝙ ē vis ꝯcupiſcibilis hūana hꝫ vlterius vt tēdat in ſuū ob̓ꝫ ẜm regimē rōnis: ⁊ iō ꝙ in ſuū ob̓ꝫtēdat irrefrenare hͦ nō ē naͣle ſibi īqͣꝫtū ē hūana: ſꝫ magis ꝯͣnaͣm eiꝰ inqͣꝫtū ho. ⁊ ẜm hͦ rōnē hr̄e pene pōt maxīe cōſiderata naͣ hūana ẜꝫ ꝙ tota ē ſub regimīe rōnis: vt ī pͥma ꝯditiōe fuit. Ad 5ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ qͣꝫuis naͣ hūana ꝑ ſe nō poſſit ī viſiōeꝫ dei ꝑtingere: pōt tn̄ ad eā ꝑuenire cū adiutorio gr̄e: ⁊ex ie hꝫ habilitatē vt in illā ꝑueniat. ⁊ ſil̓r ēt ex his que ſibigratis in pͥª ꝯditiōe collata fuere maiorē habilitatē hēbatcuiꝰ habilitatis diminutio pena ē hoīs: ſi ad īſtitutionē eiꝰreferat̉: ⁊ ſic carētia dīne viſiōis pena dr̄ ẜꝫ ꝙ nō noīat negationē tātū: ſꝫ ēt pͥuatōeꝫ quādā cū qͣdā obnoxitate: vt. sͣ.dictū ē. Et qꝛ alie rōnes vident̉ ꝯcludere ꝙ ēt humane nature in ſuis p̓ncipijs ꝯſiderate iſti defectus ſint pena: iō adeas ēt rn̄dendum eſt. Qd̓m gͦ ad ſextū ꝙ īuoluntariorūilla tātuꝫ rōneꝫ pēne habēt que ſunt volūtati ſubijcibilia.volūtas enim nō tātum eſt poſſibiliū: ſꝫ etiā īpoſſibiliuꝫ: etiō ſi alicui ſit īuoluntariū illud qd̓ ptāti volūtatis nō ſubiacet nō ꝓpter hͦ rōnē pene hꝫ: ſic̄ ꝙ aliꝗs ē breuis nimis inſtatura vel aliꝗd ho: ⁊ hͦ mō mors: ⁊ alia hȯ īuolūtaria ſūt. Ad 7ᵐ dd̓m: ꝙ īter aīam ⁊ corpꝰ oꝫ eē ꝓportionē ſic̄ potētie ad actū nō aūt ſic̄ cōuenientiū in eadē naͣ ſeu ꝓprietate: nō eniꝫ opꝫ ꝙ ſi aīa eſt ſine qͣꝫtitate ꝙ etiā corpus ſit ho:ſil̓r nō oportet ꝙ ſi anima eſt īcorruptibilis naͣliter: ꝙ cor-

o 2