Diſtin. XXIX.Qō I.

104

Diſtin. XXIX.poterat ꝯſeruari a caſu in pctm̄ ſine gratia qͣꝫ poſt. Uel dicendū ꝙ nō ꝯſentire tētatiōi dicit̉ dupl̓r: vel ita ꝙ importetur negatio tātum: ⁊ ita cū nō relinquat̉ aliꝗs actus nōremanebit ratio meriti: ⁊ hoc potuiſſet ꝯtingere ī pͥmo ſtatu propter hoc ꝙ hō nō cogebatur tētationē exteriorē diſcutere cū īteriori tētatiōe nō vrgeret̉: vel ita ꝙ importatactū volūtatis tētatiōi repugnātē: ⁊ ſic reſiſtere pctō ſemper ē meritoriū ī eo qui gratiaꝫ hꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū ꝙqͣꝫuis homo ī pͥmo ſtatu nō habuerit certamē īterius habuit tamē certamē exterius: vn̄ ⁊ victoriam hr̄e potuit q̄coronā mereret̉: nec tamē eſt de neceſſitate meriti certamen cōtra aliquē īpugnātē: qꝛ ſic in angelis meritū nō inueniremus: ſꝫ d̓ neceſſitate meriti ē certamē quo ꝗs contēdit apprehēdere aliꝗd qd̓ ſupra ſe ē: ẜm ꝙ aliꝗs qͣſi viribſuis luctat̉: nec opꝫ vt vbi ē maius certamen ibi ſit maiusmerituꝫ: ſꝫ vbi ē magis legitimū: cōtingit autē ī minori īpugnatiōe magis legitimū certamē eē. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ aliꝗd pōt dici difficile dupl̓r: vel ex arduitate oꝑis: ⁊ſic v̓tus ītelligitur circa difficile eē: qd̓ .ſ. ī ſe difficile ē ⁊ ar.duuꝫ: vel ex imꝑfectiōe oꝑantis: ⁊ ſic virtus circa difficilenō ē: ſꝫ talē difficultatē virtus tollit: quāto eniꝫ aliꝗs virtuoſior ē: tāto facilius oꝑa virtutis exercet: nec tamē dd̓ꝫē ꝙ quāto virtuoſior ſit minus mereat̉: ⁊ ꝑ hūc modum ēdifficultas maior ī oꝑibus hoīs poſt pctm̄ ex imꝑfectioneoꝑantis. ¶ Ad quartū dicēduꝫ ꝙ hoc ꝙ oꝑa alicuius angeli ſint minus meritoria qͣꝫ alicuius hoīs nō ꝯtingit ex īꝑfectiōe angeloꝝ: ſꝫ ex ꝯditiōe gratie: q̄ quāuis in angelisſit maior ſcd̓ꝫ ſtatuꝫ: quia propinꝗor fini cū ſit minor viaangelo data qͣꝫ hoī. vt ſupra dcm̄ eſt. tamē gratia hoīs pōteē maior ī virtute merēdi: angelis .n. data ē gratia ad d̓terminatū graduꝫ ſcd̓ꝫ d̓terminatū ordinē promerēduꝫ: ⁊ iōvlterius p̄miuꝫ ꝑ gratiaꝫ illā mereri nō poſſūt: hō autē cūex ꝯditiōe nature ad nullū ordinē d̓terminet̉: ſꝫ īdifferenter ad oēs ſe habeat: accipit gratiā ēt īdifferēter ordinatāad promerēduꝫ gradū cuiuſlibꝫ ordinis ſcd̓ꝫ genus ſuuꝫ:⁊ iō nō oꝑꝫ ꝙ rōne iſta hō ī primo ſtatu minus mereri potuiſſꝫ qͣꝫ poſt pctm̄. ¶ Ad quintū dicēduꝫ ꝙ qͣꝫuis hō nūcad eundē terminū ꝑueniat ad quē ꝑueniſſꝫ ante pctm̄: nōopꝫ tamē vt equale efficaciā in merēdo hēant actus eius:qꝛ qd̓ tūc ex paucis actibꝰ mereri potuit: nūc oꝫ ꝙ ex multis actibus mereat̉: ita ꝙ ꝑ exercitiū actuū in quandaꝫ ꝑfectioneꝫ creſcat ſcd̓ꝫ quā ſibi competat merituꝫ tāti premij quā prius habuiſſet.¶ Utrū expulſio de paradiſo ⁊ priuatio iuſtitie originalisſit ꝯueniens pena prime trāſgreſſiōis.ſic ꝓcedit̉. Uidetur ꝙO quintum pena hoīs īconuenienter ī lr̄a d̓terminet̉ pro pctō prime trāſgreſſionis. Illud .n. qd̓ propter hoīeꝫ factū ē ī aliquoehoī ſeruire dꝫ: ſꝫ paradiſus terreſtris propterhoīem factus ē: ſicut alie creature: cū igit̉ hoī inde eiectoin nullo ſeruiat: videt̉ ꝙ inde expelli nō d̓buerit. ¶ Preterea. propter pctm̄ hoīs tota natura d̓teriorata ē q̄ ꝓpterhoīeꝫ facta ē. vt dicit glo. Ro. 8. multo. ergo magis locusille ī quo pctm̄ cōmiſſuꝫ ē .ſ. paradiſus terreſtris infici debuit: ſꝫ hoī īfecto d̓betur locus infectus ergo poſt pctm̄ d̓paradiſo terreſtri expelli non d̓buit. ¶ Pͣ. vt ſupra magiſter dixit di. 17. paradiſus terreſtris d̓ ſe locus inacceſſibilis ē. ergo fruſtra apponuntur cuſtodie ne homo ad illuꝫaccedere poſſit ad quē etiaꝫ ſine illis ꝑuenire nō valeret.¶ Preterea homo poſt peccatuꝫ ſtatim neceſſitati mortis addictus fuit: ſed ex quo neceſſitatē moriendi habuitn̄ poterat nō mori. ergo fruſtra dn̄s dixit. videte ne forteſumatis d̓ ligno vite ⁊c̄. ¶ Pͣ. lignū vite nō habuiſſet maiorē effectuꝫ in hoīem poſt peccatuꝫ qͣꝫ ante: ſed homo an-

te peccatum de ligno vite edidit. vt in littera dicitur: nectamen in eternuꝫ vixit. ergo etiaꝫ licꝫ poſt peccatuꝫ de eocomediſſet nō in eternuꝫ vix iſſet. ¶ Si dicatur ꝙ lignūvite hunc effectuꝫ non habebat niſi frequēter ſumptum.¶ Contra. Cauſa multiplicata non variat effectuꝫ ſcd̓uꝫſpēꝫ. ſi ergo ſemel ſumptuꝫ īmortalitatis cauſa nō erat videtur ꝙ nec ēt ſi frequēter ſumeretur.Contra lot manere īnocētia amiſſa: ſꝫ locus ille: etquod īnocētie d̓bebatur non d̓buit recibus īnocētie d̓bebatur. ergo poſt peccatū homo vtroqꝫpriuari d̓buit. ¶ Pͣ. magis erat proprius locus angeli celum empyreuꝫ in quo creatus eſt qͣꝫ hoīs paradiſus terreſtris in quo poſitus ē homo extra ipſuꝫ creatus: ſed angelus poſt peccatuꝫ d̓ celo empyreo d̓iectus ē. ergo ⁊ hō poſtpctm̄ d̓ paradiſo terreſtri expelli d̓buit.Reſpondeo tudinē aliquid ꝑtinet quod ē d̓ ſubdicēduꝫ ꝙ ad felicitatē ſeu ad beatiſtantia eius: ſicut viſio dei gaudiuꝫ ⁊ huiuſmodi: aliquidautē correſpondet ſibi ꝑ moduꝫ congruētie: ſicut beatitudini ſanctoruꝫ rn̄det locus excellētiſſimus qui ē celū em̄pyreuꝫ. Ita etiaꝫ ad ſtatum īnocētie: in qua quodā modohō beatus erat. vt dicit Auguſtinus. 12. d̓ ciuitate dei q̄dāpertinebant quaſi eſſentialiter: ſicut īmortalitas ⁊ obedientia viriuꝫ inferioruꝫ ad rationeꝫ ⁊ huiuſmodi: ſed quedam alia pertinebant per moduꝫ cuiuſdam congruentie.Immortali eniꝫ vite: ⁊ ab oī inquietudine ſegregate d̓bebatur locus tēperatiſſimus ⁊ d̓litijs plenus qualis ē paradiſus terreſtris. vnde ſicut poſt peccatuꝫ deiectus ē a ſtatu illo innocētie in quē eleuatus erat ſupra conditionemnature ſue abſolute conſiderate: ita etiam ⁊ locum amiſit qui illi excellētie debebatur: ⁊ in locum vbi formatusfuerat deiectus erat.Ad primumergº dicēdū ꝙ paradiſus terreſtrisquāuis non ſeruiat homini quaſi invſum eius veniēs: ſeruit tamē ſibi ad īſtructionē eius proficiēs: ſicut homo ex hoc ipſo ꝙ ī ſcriptura cognoſcit ſe tali loco ꝑ pctm̄ priuatuꝫ ad pctm̄ vitāduꝫ īcitatur: ⁊ ad miſeriaꝫ ſuaꝫ cognoſcēdam. ¶ Ad ſecūduꝫ dicēduꝫ ꝙ ſicutpeccati infectio nō venit ad creaturas alias: niſi per creaturam rationalē peccantē: ita etiaꝫ illa infectio niſi corruptio nō irrationalis creature penam ordinatur. vnde nōoportet ꝙ locus ille per peccatuꝫ inficiatur: in quo homo⁊ angelus peccauit: ſcilicet paradiſus terreſtris ⁊ celumempyreū: ſed illa loca que peccantibus d̓putata ſunt poſtpctm̄. ¶ Ad tertiuꝫ dicēdum ꝙ illa impedimēta rationequorū īacceſſibilis dicitur paradiſus terreſtris forte hocladius flāmeus vocatur: quia p̄cipue locus ille inacceſſibilis videt̉ propter intēperatuꝫ calorē in locis intermedijs ⁊ ideo non ſequitur ꝙ huiuſmodi īpedimēta ſuꝑfluaſint. ¶ Ad quartuꝫ dicēdum ꝙ quāuis homo poſt peccatum lignum vite ſumpſiſſet: mortē euadere nō potuiſſet:potuiſſꝫ tamē mortē differre: ita vt vita eius auxilio lignivite prolongaretur: ſicut d̓ Enoch ⁊ Helya creditur: ⁊ hochomini non expediebat. vt tādiu in hac miſera vita ꝑmaneret. Et v̓ba illa dn̄i ſūt magis accipiēda ꝑ modum compaſſionis qͣꝫ inſultatiōis. Uel pōt dici. ſicut dicit magiſterin littera. ¶ Ad quintū dd̓ꝫ ꝙ ⁊ ſi hō ante pctm̄ d̓ ligno vite ſūpſiſſet: nō tamē īmortalitatē ꝯſecutus fuit quā lignūvite ꝯferre nō potuit: niſi frequēter ſūptuꝫ. Et iō dicēdū.¶ Ad ſextū ꝙ lignū vite nō erat cauſa ꝑ ſe īmortalitatisvt ex p̄dictis patet: ſꝫ potius erat. vt diſpoſitio q̄dā. diſpoſitio āt nō ꝑducit ad effectū niſi multiplicata: ſicut pꝫ ī qͣlitatibus actiuis ⁊ paſſiuis q̄ ſūt diſpoſitiōes ad formā elemēti: non .n. inducit̉ forma elemēti niſi quādo ꝑduciturmateria ad intenſionē qualitatum illarum.