Diſtin. XXX.Qō I.

Diſtin. XXX.fuiſſet qͣꝫ poſt: ſꝫ tn̄ nō ē inconueniēs ꝙ aliquis poſt ſtatuꝫpeccati multo maiorē gratiā habeat qͣꝫ aliqui habuiſſentetiā in primo ſtatu: eo ꝙ gratie nō tātuꝫ dātur ſcd̓ꝫ mēſurā naturalis virtutis ſeu capacitatis: ſꝫ ẜꝫ conatuꝫ: quē cōtingit eē maiorē in eo qui minoris virtutis ē: ſicut etiā dr̄d̓ cōparatiōe hoīuꝫ noui ⁊ veteris teſtamēti.Ad primum phuloſophus d̓os vocat: ſicut ⁊ Dio.ergo dicēduꝫ ꝙ quāuis angeli quoshuiuſmōi virtutes cardinales nō habeant ſcd̓m eoſdemactus quibus ī nobis ſūt: habēt tamē eas ſcd̓ꝫ quoſdā eminētiores actus: ⁊ precipue ſcd̓ꝫ ꝙ cōſtituūtur eoruꝫ actuscirca fineꝫ: ⁊ hoc modo ī hoīe etiaꝫ ante ſtatuꝫ peccati fortitudo ⁊ tēperantia eē potuiſſet: tamē ſciēduꝫ ē ꝙ alia rōē de hoīe ante peccatuꝫ: ⁊ d̓ angelo: ⁊ d̓ hoīe glorificato. homo eniꝫ ī pͥmo ſtatu quāuis huiuſmōi paſſiōibus actu nōſubiaceret: tamē naturaꝫ habebat q̄ quātuꝫ ī ſe ē his paſſiōibꝰ ſubijcibilis erat: ⁊ poſſibile erat eis ſubijci ſi peccaret: nōduꝫ hoīe cōfirmato: ſꝫ homo glorificatus: ⁊ ſi naturā habeat cui ſcd̓ꝫ ſe ꝯſiderate nate ſūt huiuſmōi paſſiōesineē: tamē ꝑ habitū gl̓ie oīno aditus his paſſionibus tollitur: angelus v̓o nec naturaꝫ nec paſſibilitatē reſpectu harum paſſionuꝫ habet. vnde pꝫ ꝙ huiuſmōi virtutes quātū ad actꝰ qui ſūt vie nūc ī nobis magis remote ſūt ab angelis qͣꝫ ab hoībꝰ glorificatis: ⁊ ab hoībus glorificatis magis qͣꝫ ab eis ī primo ſtatu exiſtētibus. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dicēduꝫꝙ ꝑſeuerātia dupliciter dicit̉. Uno .n. modo ſpālis virtuscuius actus ē hr̄e propoſituꝫ ſemꝑ in bono ꝑmanēdi: ⁊ talē virtutē Adā habuit: ⁊ ml̓ti qui poſt corruerūt. Alio modo ē q̄daꝫ circūſtantia ꝯſequēs virtutes alias: ⁊ ſic nō ponit ſpecialē virtutē: ſꝫ cōt inuationē quādaꝫ virtutis vſqꝫad mortē: ⁊ ſic Adā ī primo ſtatu ꝑſeuerantiaꝫ nō habuit.¶ Ad tertiū dicēduꝫ ꝙ plus indigēti d̓us plus tribuit: dūmodo ſit magis ad recipiēduꝫ diſpoſitus: alias nō ē verū:tamē ſciēduꝫ ē ꝙ cū indigētia dicatur reſpectu finis. vt dictū ē: nō ē dicēduꝫ ꝙ hō poſt peccatuꝫ magis eguerit gratia qͣꝫ ante. Illud .n. ad quod ꝑ ſe gratia ē ordīata .ſ. gloriaſupra vires hoīs ē ſiue an̄ peccatuꝫ ſiue poſt pctm̄. Undequātuꝫ ad hoc nō magis īdiget poſt qͣꝫ ante: ſꝫ quātum adhoc ad quod ꝑ accidēs gratia ordīat: quod ē remotio mali: magis hō poſt pctm̄ īdiget: ⁊ ꝑ reſpectuꝫ ad gloriā attenditur menſura gratie: quia ꝑ gratiaꝫ maiorē: maiorem ꝗsgloriā meretur nō autē per reſpectuꝫ ad remotionē peccati vel īfirmitatis: quia minima gratia ſufficit ad delēduꝫoīa peccata. vn̄ nō maiori gratia īdiget hō poſt peccatū qͣꝫante: ſꝫ verū ē ad plura gratia īdiget: q̄ tamē plura quātalibet gratia facere poteſt. ¶ Ad quartū dicēduꝫ ꝙ d̓s exmalo ſemꝑ maius bonū elicit: nō tamē illi d̓ neceſſitate inquo malū eē ꝑmittit: ſꝫ ī cōparatione ad vniuerſuꝫ: cuiuspulchritudo cōſiſtit ex hoc ꝙ mala eē ſinuntur: bonuꝫ autē vniuerſi prepōderat bono ꝑticularis rei: ſicut bonū gētis ē diuiniꝰ qͣꝫ bonū hoīs. vt ī pͥmo ethicoꝝ philoſophusdicit. ¶ Ad quintū dicēdū ꝙ xp̄us ad hoc fuit paſſus: vthoīs naturā reꝑaret. Un̄ ꝑ paſſionē xp̄i nō apparet ꝙ maiorē gr̄aꝫ hō ꝯſecutus ſit poſt pctm̄: qͣꝫ ante fuiſſet ſine ea:loquēdo d̓ gratia ī ordine ad premiuꝫ eēntiale: quia aliqd̓p̄miū accidētale hō ꝑ paſſionē xp̄i conſequitur: qd̓ an̄ peccatū nō habuiſſet .ſ. gaudiū d̓ victoria xp̄i.¶ Utrū opera hoīs ſint magis efficacia ad merendā gratiā poſt peccatū quā ante pctm̄.IIII.D quartuꝫ ficproceditur. videtur ꝙpoſt pctm̄ opera hoīs fuiſſent magis efficacia ad merēdū qͣꝫ an̄ pctm̄. InUpͦ .n. ſtatū hō: ſicut nec ad malū īpellēs aliꝗd habebat: ita nec a bono retrahēs: ſꝫ ſupra. 24. diſmagiſter dixit ꝙ primus hō reſiſtēdo tētationi nō meruiſ

ſet: quia nihil erat quod ad malū īpelleret. ergo ſimiliterfaciēdo bonū vel nihil vel minus meruiſſꝫ: quia nihil eratquod a bono īpediret. ¶ Pͣ. dicit apoſtolus. 2. Thymo. 2.Nō coronabitur niſi qui legitime certauerit: ſꝫ hō ī pͥmoſtatu non ita īpugnabatur: ſicut poſt pctm̄. ergo nec ita coronā efficaciter merebat̉. ¶ Preterea. vt philoſophꝰ dicit in ſecūdo ethi. virtus ē circa difficilia: ſꝫ difficilius eſthoī poſt peccatū bonū operari qͣꝫ ante. cū ergo ex virtuteꝓcedat efficacia meriti: videtur ꝙ ante pctm̄ actus hoīsfuerint minus efficaces ad merēdū qͣꝫ poſt. ¶ Preterea.hō in primo ſtatu fuit quaſi medius inter ſtatū angelorū⁊ ſtatu noſtrū: vt ex his que. 23. di. dicta ſūt: pꝫ: ſꝫ operationes angeli nō ſūt ita efficaces ad merēdū: ſicut operatōeshoīs: quod pꝫ ex hoc ꝙ inferior angelus mereri gradū ſuperioris nō pōt: ſꝫ hō poteſt mereri vt aſcēdat ad ſup̄muꝫordinē angeloꝝ. vt ex dictis Grego. pꝫ in homelia de centū ouibus. ergo ⁊ hō in pͥmo ſtatu habuit opera minus efficacia ad merēduꝫ qͣꝫ poſt peccatū. ¶ Pͣ. vt in primo. diſ.2. magiſter dixit hō factus ē ad reparationē ruine angelice: ſꝫ de quolibet ordine angeloꝝ aliqui ceciderunt. vt ſupra. 6. di. dictuꝫ ē. ergo oportet ꝙ qual̓rcūqꝫ vadat hūananatura: ſiue in ſtatu īnocētie: ſiue in ſtatu peccati ad ſingulos ordines angeloꝝ aliqui hoīes trāſferantur: cū ergo hͦnō fiat niſi ex virtute meriti: videt̉ ꝙ ſaltē nō maioris efficacie ad merendū fuerint opera hominis in ſtatu innocentie qͣꝫ poſt peccatum.Quāto aliquid ē magis purū in gn̄e aliquoCONra. tāto magis hꝫ v̓tuteꝫ illius gn̄is: ſicut ignispurꝰ qͣꝫ ignis cōmixtus: ſed merita nr̄a ſūt admixta alicuid̓merito qd̓ pꝫ ex hͦ qd̓ dr̄ Eſa. 64. Quaſi pānus mēſtruate oēs iuſticie nr̄e. Cū igit̉ in pͥmo ſtatu abſqꝫ oī ꝑmixtiōedemeriti fuiſſent. videt ꝙ tūc fuiſſent efficaciora ad merendū. ¶ Pͣ. quāto volūtas promptior ē ad operādū tanto hō magis meret̉. 2. Cor. 8. ſꝫ voluntas prompta eſt ſcd̓ꝫid qd̓ hꝫ: accepta ē nō ſcd̓ꝫ id qd̓ nō hꝫ: ſꝫ in pͥmo ſtatu voluntas prōptior erat ad bn̄ agendū: qꝛ minus īpediebat̉.ergo oꝑa hoīs magis erant efficacia ad merendū.Reſponde̓ C tuſꝫ ī actunec ī actu quolibet ſꝫ ī eodd̓ꝫ ꝙ cū meritū nō cōſiſtat in habiꝗ ꝑ habituꝫ gratie īformat̉. actus āt oīs meritorius ex volūtate ꝓcedat: oꝫ ꝙ merituꝫ aliꝗd hēat a gr̄a: ⁊ aliꝗd a volūtate: ⁊ aliꝗd ēt ab obiecto actus. vn̄ ſpēs actus trahit̉: ⁊iō ex his tribus efficacia merēdi mēſurari pōt ex gr̄e volūtate ⁊ obiecto. Quāto .n. maiori charitate ⁊ gr̄a actꝰ īformat̉: tāto magis ē meritorius. ſil̓r ēt quāto magis ē voluntariū plus hꝫ d̓ rōe meriti ⁊ laudabilis. Sil̓r ēt quāto magis ob̓ꝫ ē arduū tāto magis ē actus meritorius. ſꝑ ītelligatur cōparatio de vno ceteris paribus. Qd̓ āt aliqd̓ arduūaugmētet rōneꝫ meriti: nō hꝫ ex difficultate laboris: ſꝫ exbonitate: qꝛ quāto aliꝗd meliꝰ ē tāto ſupra vires hoīs operātꝭ ē magis eleuatū: qꝛ ergo hō ī pͥmo ſtatu. vt dcm̄ ē maiorē gr̄aꝫ cōiter habuiſſꝫ qͣꝫ poſt pctm̄: ⁊ prōptior fuiſſꝫ volūtas ad operādū: q̄ reſiſtētiā n̄ hēbāt: ſequit̉ ꝙ oꝑa hoīsī pͥmo ſtatu ſimpl̓r magis erāt efficacia ad merēdū qͣꝫ pꝰ:dūmō circa idē ob̓ꝫ oꝑatio ꝯſideret̉ vtrobiqꝫ: qͣꝫuis maiori difficultate circa illud operet̉ hō poſt pctm̄ qͣꝫ an̄. Non.n. arduū opus auget rōnē meriti niſi rōne bonitatis: ⁊ nōrōne difficultatis niſi ꝑ accn̄s: inqͣꝫtū. vꝫ. ī id qd̓ difficile ēmaiori attētiōe aliꝗs ꝯſurgit ⁊ cū maiori conatu volūtatꝭAd primuꝫᵉr ꝓº doª. ꝙ nō cōſentire tētatiōi in pͥmo ſtatu: ſi hō ī naͣlibꝰ tm̄ ꝯſideretur:vt magr̄ hic loquit̉: nō fuiſſet hoī meritoriū: ſꝫ hͦ cōtingit:ex hoc ꝙ gr̄aꝫ nō hēbat: ſicut ex cauſa ꝑ ſe: ⁊ nō ex hoc ꝙnihil ad malū īpellebat niſi ꝑ accidēs: īquātuꝫ videlicet:ex hoc ꝙ homo nō habebat impellens ad malum magis