Diſtin.XXV.Queſtio I.
vi
actus ⁊ habitꝰ nō variat̉: ſed libertas a diſponentibꝰ ſeꝗt̉habitū ⁊ actū: ⁊ ideo ẜm diuerſitatē actuū ⁊ hītuū variat.¶ Ad 2ᵐ dd̓m. ꝙ in ꝗbꝰ īuenit̉ natura vna equal̓r inueniīēt equal̓r illud qd̓ ꝯſequit̉ naͣm illā: ſed natura ītellectiuanō īuenit̉ equal̓r in deo angelo ⁊ hoīe. vn̄ nec ēt libertas acoactione equal̓r in oībus eſt. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ qͣꝫuis negatio ꝑ ſe nō recipiat magis ac minus: tn̄ ꝑ accn̄s ītēdit̉ ⁊ remittit̉ .ſ. ꝑ ītēſionē ⁊ remiſſionē ſue cauſe: ſic̄ dn̄r maiorestenebre qͣꝫto eſt maius obſtaculuꝫ lucis: vn̄ ēt ẜm ꝙ cauſalibertatis que eſt natura intellectiua īuenit̉ nobilior: ⁊ minus nobilis: ẜm hoc etiā ipſa lib̓tas intēdit̉ quodāmō ⁊ remittit̉. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ li. ar. nunqͣꝫ ita vincit̉ aut ſeruituti ſubiugat̉ paſſionibꝰ peccati: vt ad peccandū cōpellat̉: qꝛiam ſibi in pctm̄ nō īputaret̉: ſed dr̄ eſſe ſub̓m pctō inqͣꝫtūex pctō īclīat̉ ad peccādū: ſic̄ a diſponēte: nō ſic̄ a ꝯpellēte.¶ Ad 5ᵐ dd̓m. ꝙ qͣꝫuis ꝗlꝫ ꝑ ſe poſſit in malū: nō tn̄ pōt ꝗlꝫeodē mō malū facere: ſic̄ ille ꝗ hꝫ hītū malicie. vnicuiqꝫ .n.hn̄ti hītū eſt delectabilis oꝑatio que eſt ẜm habitū illuꝫ: ⁊ideo illi qui hn̄t hītꝰ corruptos oꝑa abhoīabilia delectabiliter: ⁊ ſine abhoīatiōe exercēt: ⁊ iō lib̓e illud facere dicūt̉inqͣꝫtū ꝑ hītū corruptū repͥmit̉ ꝯͣdictio rōnis rōne obtenebrata: qd̓ nō pōt eſſe in illis qui talibꝰ hītibꝰ carēt: ⁊ iō dicitph̓s in 5º ethicoꝝ: ꝙ iuſtus nō pōt ſtatim facere opera iniuſticie: ſicut iniuſtus facit.¶ Utrum libeꝝ arbitriū diſtinguat̉ tripl̓r.V.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ īcōueDquintum pieter diſtinguat̉ li. ar.tripl̓r: ẜm eniꝫ diuerſos ſtatꝰ lib̓tas ar. variat̉.ſtatꝰ aūt hoīs qͣtuor in lr̄a aſſignant̉. gͦ ⁊ qͣtuoEAlib̓tates ar. diſtingui debēt. ¶ Pͣ. plus differtpctm̄ a iuſticia qͣꝫ peccatū a miſeria: cū pͥma ſe hēant vt oppoſita. ſcd̓a vt cā ⁊ effectꝰ. ſi gͦaſſignat̉: alia lib̓tas a pctō ⁊ amiſeria: multo fortiꝰ dꝫ diſtingui etiā alia lib̓tas a pctō: ⁊ aiuſtitia. ¶ Pͣ. Anſel. dicit: ꝙ poſſe peccare: neqꝫ ē libertas:neqꝫ pars lib̓tatis. ſed libertas a iuſtitia eſt ẜꝫ hͦ qd̓ ē poſſipeccare. gͦ vr̄ ꝙ īcōueniēter libertatē taleꝫ aſſignet. ¶ſic̄ differt peccatū: ⁊ iuſtitia: ſic differt gloria ⁊ miſeria. ſiꝯtra libertatē a pctō ponit libertatē a iuſticia. vr̄ ꝙ etiaꝫ ꝯlib̓tatē a miſeria deberet ponere libertatē a gl̓ia. ¶ Pͣ. neceſſitas quedā miſeria eſt: ſed pars non dꝫ diuidi ꝯͣ totū. gͦīcōueniēter libertatē a neceſſitate diuidit ꝯͣ libertatē a miſeria. ¶ Pͣ. Ber. diſtinguit triplicē libertatē .ſ. libertatemar. libertatē ꝯſilij ⁊ cōplaciti: cū igit̉ hoꝝ magr̄ mētionemnō faciat. vr̄ īſufficiēs in libertatis diſtinctiōe.dd̓m. ꝙ libertas in ſui rōne negatiōeꝫReſponde C coactionis includit: oīs aūt pͥuatio diſtinguit̉ ẜm ea que pͥuant̉. vn̄ ẜm ea que cogere pn̄t vl̓ īpedire: oꝫ libertatis diſtinctionē ſumi. vt aūt pͥus dictū ē: duplex eſt coactio. quedā ꝑfecta: que ꝗdē ſimpl̓r coactio dicip̄t: ⁊ quedā: que eſt imꝑfecta: que potius īpulſio qͣꝫ coactiodr̄. Si gͦ ꝯſideret̉ libertas ẜm ꝙ remouet ꝑfecta coactio:ſic erit libertas a coactione ⁊ neceſſitate: que ꝗdem ꝑ ſe etſemꝑ li. ar. ſequit̉. vn̄ in lr̄a dr̄. ꝙ in oībus inuenit̉ ſine quapctm̄ īputari nō poſſet. Si aūt dicat̉ libertas ꝑ remotionēīpellētis ſeu īpediētis: hͦ eſt dupl̓r: qꝛ hoc qd̓ īpellit li. arbi.aut īpedit vel facit h̓ ꝑ ſe: ſic̄ hītꝰ ⁊ diſpōnes: que liūt in ip̄aaīa: ⁊ ſic eſt libertas a pctō. vel ꝑ accn̄s: ſic̄ īpotētie vel penalitates que ſunt ex ꝑte corporis vſum li. ar. īpediētes: etſic eſt libertas a miſeria.gͦ dd̓m. ꝙ libertates nō diſtinguunỉAd primum ꝙm diuerſos ſtatꝰ hoīs: cū vna lib̓tasin diuerſis ſtatibꝰ ꝑticipet̉. lib̓tas .n. a neceſſitate oībꝰ ſtatibus cōis eſt. Libertas aūt a pctō eſt tribꝰ ſtatibꝰ cōis .ſ. prīoſtatui īnocētie. ⁊ tertio ꝗ eſt poſt reparationē gr̄e. ⁊ 4º ꝗ eſtin gl̓ia: tn̄ ẜm magis ⁊ minus: ſic̄ in lr̄a deſignat̉: lib̓tas aūt
a miſeria duobꝰ ſtatibꝰ cōis eſt .ſ. ſtatui īnocētie: ⁊ ſtatui glorie. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m. ꝙ li. ar. qͣꝫuis poſſit in bonuꝫ ⁊ in malū:tn̄ ꝑ ſe in bonū ordinatuꝫ eſt. ⁊ iō illud qd̓ īpedit ip̄m a bono ſimpl̓r īpeditiuū ipſius eſt: ⁊ corruptiuū: ⁊ ꝓpter hoc libertas ab eo qd̓ īpedit̉ a bono ſimpl̓r lib̓tas dr̄: que eſt lib̓tas a pctō. qd̓ aūt īpedit illud a malo qd̓ corruptio eiꝰ ē: nōeſt impeditiuū eiꝰ: niſi ẜm ꝗd: ſicut ⁊ cū corrūpit̉ ignorātiain hoīe dr̄ corruptio ẜm ꝗd. hͦ aūt qd̓ a pctō īpedit eſt iuſticie rectitudo in rōne exn̄s: ⁊ īde eſt ꝙ libertas a iuſticia nōeſt libertas ſimpl̓r: ſed ẜm ꝗd. Et ideo īter pͥncipales ꝑteslibertatis aſſignari nō dꝫ: ſed tn̄ reducit̉ ad illā libertateꝫque eſt a pctō ꝓpter ſil̓itudinē in mō: ſicut enī peccatū ꝑ ſeīpedit a bono ꝑ modū hītus vel diſpōnis: ita ēt iuſticia īpedit a malo. ¶ Ad tertiū dd̓m. ꝙ nō eſt lib̓tas ſimpl̓r vt dictū eſt libertas a iuſtitia: ſed ẜm ꝗd: ⁊ ꝓpter hoc ēt non cōputat̉ īter ꝑtes p̓ncipales: ſed quaſi ꝑ ꝯn̄s reducit̉ ad alteram lib̓tatū. vt dcm̄ eſt. ¶ Ad quartū dd̓ꝫ. ꝙ de rōne beatitudīs vel glorie eſt vt aliꝗs oīa hēat que vult: ⁊ nihil mali velit. vt dicit Aug. ⁊ ideo gl̓ia in nullo īpedit vſum li. ar.⁊ ꝓpter hoc nō aſſignat̉ aliqua libertas a gl̓ia: nulla enī voluntas miſeriā querit ⁊ gloriā fugit: cū oēs natural̓r beatieſſe velint. ¶ Ad ꝗntū dd̓m. ꝙ coactionē illā que ꝑ libertatem neceſſitatis excludit̉ miſeria nō īcludit: eo ꝙ nunqͣꝫad tantā miſeriā deuenit̉. vt li. ar. cogi poſſit. ⁊ iō nō eſt incōueniēs: ſi libertas a neceſſitate ꝯͣ libertatē a miſeria diſtinguat̉. ¶ Ad ſextū dd̓m. ꝙ magr̄: vt ex dictis pꝫ: diſtīguit li. arbi. ẜm ea a ꝗbus eſt libertas: ⁊ hec eſt per ſe diuiſio eius. vt dictū eſt. Bernardus aūt diſtinguit libertateꝫẜm terminū ad quem: ⁊ h̓ eſt illud qd̓ ſub electione cadit:cum igit̉ nihil cadat ſub electione: niſi ẜm ꝙ hꝫ aliquā rōnem boni ẜm diuerſos gradus bonitatis in humanis actibus diuerſas libertates diſtīguit: eſt enī aliꝗd in humanisactibꝰ: ꝗ eſt licitū: qꝛ nulla lege ꝓhibet̉: ⁊ reſpectu hō dicitlibertatē arbitrij: qꝛ in iudicio nr̄o ꝯſiſtit vtꝝ hoc ſeqͣmurvel non. vlterius eſt aliꝗd qd̓ nō tm̄ eſt licitū: ſed etiā vtileeſt: qꝛ oīa licēt: ſed nō oīa expediūt: vt apl̓s ait: ⁊ ẜm hoc aſſignat libertatē ꝯſilij: qꝛ ꝯſiliuꝫ eſt de meliori bono: qd̓ eſtexpediēs ad ſalutē: eſt etiā aliꝗd qd̓ delectat: ⁊ reſpectu hoaſſignat libertateꝫ cōplaciti. vn̄ dicit ꝙ libertas ar. diſcernere hꝫ ꝗd liceat: libertas aūt ꝯſilij ꝓbare ꝗd expediat: libertas aūt cōplaciti exꝑiri ꝗd libeat.¶ Expoſitio textus.diffiniētes di¶Uod philoſophi xerue rc) Sciendū ꝙ illa nō eſt vera diffinitio: ſed quedaꝫnotificatio. vn̄ large diffōnē ſumit: differt aūtHLa p̄dicta ſuꝑius aſſignata: qꝛ illa data eſt ẜꝫ hͦad qd̓ eſt li. ar. qꝛ .ſ. in bonum ⁊ malū: h̓ aūt dat̉ ẜm lib̓tatiscām (vn̄ cū dr̄ libeꝝ de voluntate ⁊c̄.) h̓ p̄poſitio de. lib̓tatis cām notat: qꝛ volūtas: vt pͥus dictū eſt: totius libertatisfinis ē. (Et qꝛ ẜꝫ p̄dictā aſſignationē ⁊c̄.) nō ẜm illā ph̓oꝝquā ponūt ẜm ſuā expōneꝫ: quā addidit dicēs: ꝙ libera eſtad vtrūlibet ⁊c̄. Et ẜm illā quā ſupra ex v̓bis Auguſt. accepit. (Nō pōt nō peccare an̄ reꝑationē ⁊c̄.) Intelligēdū eſtqͣꝫtū ad p̄ſens ꝑtīet: qꝛ de hoc īfra queret̉. nō peccare .i. nōin peccato eſſe: ſicut etiā videre dupl̓r ſumit̉ ꝓ hēre viſuꝫ:⁊ pro vti viſu. Corrupta eſt gͦ ⁊c̄.) Corruptā dicit ꝓpter libertateꝫ a neceſſitate que naͣlis eſt: ſicut etiā alia bona naturalia per peccatū corrūpunt̉: lꝫ ſemꝑ maneāt: ꝑditaꝫ v̓ooſtēdit ꝓpter libertatē a peccato: quē ꝗdē ex toto adueniēte peccato tollit̉: ſic̄ ⁊ alia innocētie ⁊ gr̄e bona. (h̓ q̄ri pōt.Et vtrū libertas ⁊c̄.) Sciēdū eſt ꝙ ſi libertas dicat facultatem ipſius potentie: ſic eadē eſt libertas arbitrij: ⁊ a peccato ⁊ a iuſticia: que quidem per illa: ſicut per quoſdā habitus diſponit̉: ſi aūt dicat facultatē hītꝰ: tūc alia libertas
m 3